Shed (xudo)
Шед қадимги Миср мифологиясида Худо. Одамлар уни „қутқарувчи“ деб аташди. Бу Амарна давридан кейин маълум бўлган биринчи худолардан биридир[1] Қутқарувчини тақлид қилиб, у Гором билан, хусусан, „Гором-бола“билан аниқланди[2]. Шедда расмий ибодат ва ибодат жойлари йўқ эди. Оддий мисрликлар назарида у одамлардан касаллик, бахцизлик ва хавф-хатарни олиб ташлайдиган Қутқарувчини тақдим этди[3]. Меттернич Стеле (инглизча) да у илонлар, чаёнлар ва тимсоҳларнинг ғолиби сифатида намоён бўлади.
„Қутқарувчи“ сўзи шахсий ҳурматнинг номи эди. Амарна даврида у оддий одамларнинг Акҳенатоннинг қадимги динни тақиқлашга уринишларига жавоб сифатида талқин қилинди. Шед шунингдек, семитик Худо Решефнинг шакли сифатида қаралди[4]. Шед илонларни, шерларни ва тимсоҳларни енгиб чиққан ёш Шаҳзода сифатида тасвирланган бўлиши мумкин[5].
Шеда ҳам давлат хизматчилари ёки Фир’авннинг ёрдамига муҳтож бўлган одамларнинг ёрдамчиси ва ҳимоячиси сифатида кўринди. Бу Худога одамларнинг эътиқоди даражаси шундай эдики, мисрликлар ҳатто ўликларнинг кейинги ҳаётда қолиш вақтини узайтириши мумкинлигига ишонишган. Янги Шоҳлик даврида Қутқарувчи Шед сон-саноқсиз стелаларда тасвирланган, уларда одамлар унга мурожаат қилишади ёки кўрсатилган ёрдам учун уни мақташади[6].
Манбалар
- ↑ "Тҳе Охфорд Ҳисторй оф Анcиэнт Эгйпт", п. 306, Иан Шаw, Охфорд Университй Пресс, 2002, ИСБН 978019280457
- ↑ "Тҳе Эгйптианс: ан интродуcтион", Роберт Моркот, Роутледге, п210, 2005, ИСБН 0-415-27104-5
- ↑ Тҳомпсон, Степҳен Э. ин Катҳрйн А. Бард, Энcйcлопедиа оф тҳе Арчаэологй оф Анcиэнт Эгйпт, Роутледге 1999, ИСБН 0-415-18589-0 п.610
- ↑ "Тҳе Охфорд Гуиде: Эссентиал Гуиде то Эгйптиан Мйтҳологй", эдитед Доналд Б. Редфорд, п. 120 & 312, Роутледге, 2003, ИСБН 0-425-19096-Х
- ↑ "Эгйптиан Мйтҳологй: А Гуиде то тҳе Годс, Годдессес, анд Традитионс оф Анcиэнт Эгйпт", Гералдине Пинч, п. 195, Охфорд Университй Пресс, 2004, ИСБН 0-19-517024-5
- ↑ "Cонcептионс оф Год ин Анcиэнт Эгйпт", Эрик Ҳорнунг, п. 211—212, 1996 эдитион, Cорнелл Университй Пресс, ИСБН 0-8014-8384-0
Ҳаволалар
- Метрополитан Мусеум оф Арт, Тҳе Меттернич Стела(ингл.)
- Мале Чилд Деитиэс оф Анcиэнт Эгйпт(ингл.)
- Мйтҳологй оф Шед(ингл.)