Arslon: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Arslon | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Automatic taxobox | |||
| nomi = Arslon | |||
| tasvir = | |||
| eni = | |||
| izoh = | |||
| olam = [[Hayvonlar]] | |||
| tip = [[Xordalilar]] | |||
| sinf = [[Sut emizuvchilar]] | |||
| turkum = [[Yirtqichlar]] | |||
| oila = [[Mushuksimonlar]] | |||
| turlari = P. leo | |||
| binar_nomi = Panthera leo | |||
| muallif = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[1758-yil]]<ref name="Linn1758" /> | |||
| range_map = Lion distribution.png | |||
}} | |||
[[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Phinda qoʻriqxonasidagi sher va uning bolalari videosi]] | |||
'''Arslon''' yoki '''sher''' ({{lang-la|Panthera leo}}) [[Mushuksimonlar|mushuksimonlar oilasi]]ga mansub turdir. Uzunligi 240 sm gacha (urgʻochisi kichikroq), ogʻirligi 280 kg gacha boʻladi. Yuz qismi choʻziq, dumining uchida uzun qora qildan iborat popugi bor. Tanasi kalta jun bilan qoplangan, erkaklari tanasining oldingi qismi (boʻyni, koʻkragi va yuzi)dagi uzun yunglari yolni hosil qiladi. Rangi sargʻish, yoli qoramtir tusda. Qadimgi areali [[Afrika]] (gʻarbidan tashqari), [[Yevropa]] ([[Bolqon yarim oroli]], Zakavkaze — [[Armaniston]]) hamda [[Osiyo]]ni ([[Arabiston]] yarim oroli, Kichik, Old va Janubiy Osiyo — Sharqda [[Hindiston]]gacha) oʻz ichiga olgan. Individlar soni va areali keskin kamayib ketgan, hozirgi areali asosan [[Markaziy Afrika]]ning qoʻriqlanadigan hududlari va qisman [[Janubiy Osiyo]]dan iborat. | |||
Arslon [[Choʻl|choʻl]], savanna va [[Daryo|daryo]] yaqinidagi [[Oʻrmon|oʻrmon]]larda istiqomat qiladi. Poligam, oilaviy [[guruh]] hosil qiladi. Har 2 yilda bir marta 3—4 tadan bolalaydi. Homiladorlik davri 4—5 oy, 6—7 yoshida voyaga yetadi, erkagidan 3 yoshda yol chiqadi. Arslon kechasi guruh boʻlib ov qiladi, yirik tuyoqli hayvonlarni ovlaydi. Qari va yarador arslon odamga ham hujum qilishi mumkin. 70 yilgacha yashaydi. Arslon hamma joyda muhofaza qilinadi; hind kenja turi (''P. L. persica'') tabiatni muhofaza qilish xalqaro tashkilot [[Qizil kitob]]iga kiritilgan. | |||
== Adabiyotlar == | |||
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil | |||
== Havolalar == | |||
{{Commons|Panthera leo|Arslon}} | |||
* {{Veb manbasi |url=http://www.catsg.org/index.php?id=108 |title=Arslon{{snd}}''Panthera leo'' |author=IUCN/SSC Cat Specialist Group |qaralgan sana=2021-08-31 |arxivsana=2019-03-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190327090743/http://www.catsg.org/index.php?id=108 }} | |||
{{OʻzME}} | |||
{{Tashqi havolalar}} | |||
[[Turkum:Shri Lankaning milliy ramzlari]] | |||
[[Turkum:Mushuksimonlar]] | |||
<references /> | |||
[[Turkum:Hayvonlar]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
| Arslon | |
|---|---|
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Xordalilar |
| Sinf: | Sut emizuvchilar |
| Turkum: | Yirtqichlar |
| Oila: | Mushuksimonlar |
| Turlari: | P. leo |
| Binar nomi | |
|
Panthera leo (Linnaeus, 1758-yil[1]) | |
 | |
Fayl:Lion Cubs Phinda 2011.ogv
Arslon yoki sher (lotincha: Panthera leo) mushuksimonlar oilasiga mansub turdir. Uzunligi 240 sm gacha (urgʻochisi kichikroq), ogʻirligi 280 kg gacha boʻladi. Yuz qismi choʻziq, dumining uchida uzun qora qildan iborat popugi bor. Tanasi kalta jun bilan qoplangan, erkaklari tanasining oldingi qismi (boʻyni, koʻkragi va yuzi)dagi uzun yunglari yolni hosil qiladi. Rangi sargʻish, yoli qoramtir tusda. Qadimgi areali Afrika (gʻarbidan tashqari), Yevropa (Bolqon yarim oroli, Zakavkaze — Armaniston) hamda Osiyoni (Arabiston yarim oroli, Kichik, Old va Janubiy Osiyo — Sharqda Hindistongacha) oʻz ichiga olgan. Individlar soni va areali keskin kamayib ketgan, hozirgi areali asosan Markaziy Afrikaning qoʻriqlanadigan hududlari va qisman Janubiy Osiyodan iborat.
Arslon choʻl, savanna va daryo yaqinidagi oʻrmonlarda istiqomat qiladi. Poligam, oilaviy guruh hosil qiladi. Har 2 yilda bir marta 3—4 tadan bolalaydi. Homiladorlik davri 4—5 oy, 6—7 yoshida voyaga yetadi, erkagidan 3 yoshda yol chiqadi. Arslon kechasi guruh boʻlib ov qiladi, yirik tuyoqli hayvonlarni ovlaydi. Qari va yarador arslon odamga ham hujum qilishi mumkin. 70 yilgacha yashaydi. Arslon hamma joyda muhofaza qilinadi; hind kenja turi (P. L. persica) tabiatni muhofaza qilish xalqaro tashkilot Qizil kitobiga kiritilgan.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash] |
Vikiomborda „Arslon“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- IUCN/SSC Cat Specialist Group. „Arslon – Panthera leo“. 2019-yil 27-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 31-avgust.
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
- ↑ Manba xatosi: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedLinn1758