Shestakov sselifroni
Shestakov sselifroni[1] (lat. Sceliphron shestakovi)— yerkovlovlar (Sphecidae) ning oilasiga mansub kam uchraydigan turi. Markaziy Osiyo va Qozog'iston. Qozogʻiston[1][2][3] va Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
| Shestakov sselifroni | |
|---|---|
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Boʻgʻimoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Oila: | Sphecidae |
| Urugʻ: | Sceliphron |
| Turlari: | Shestakov sselifroni |
| Xalqaro ilmiy nomi | |
| Sceliphron shestakovi Gussakovskij, 1928 | |
Tarqalishi
Markaziy Osiyo endemik. Qozogʻiston (Lengerdan 30 km janubda, Qorjontov tizmasining past togʻlari), Turkmaniston (Mari), Oʻzbekiston (Samarqand, Turkiston tizmasining etaklari, Sidjak, Qorjontov tizmasining past togʻlari). Vohalar, pasttekisliklardagi daralar, vodiylarda uchraydi[1][4].
Tavsif
Arilarning oʻlchami 15 dan 17 mm gacha. Tanasi qora, sariq tusda ifodalangan. Yiliga bir marta nasl beradi. Ilk uchishi va tuxum qoʻyishi – iyun-avgust oylarida, turli oʻsimliklarning gullarida, asosan, soyabonguldoshlarda (Apiaceae) oziqlanadi. Urgʻochilari oʻrgimchaklarni (Aranei) ovlaydi, ularni falajlab, nam loydan yasalgan inchalarga joylashtiradi va ulardan biriga tuxum qoʻyadi.
Bu tur ilk marta 1928-yilda sovet entomologi V. V. Gussakovskiy tomonidan qayd etilgan va arilar boʻyicha mutaxassis professor Andrey Valentinovich Shestakov nomi bilan atalgan (u 1933-yilda vafotigacha Yaroslavl pedagogika institutining zoologiya kafedrasini boshqargan)[4][5].
Cheklovchi omillar
Xoʻjalik maqsadlarida suvga yaqin choʻl qoʻriqlarini oʻzlashtirish, xususan haydash, chorvachilikda yaylovdan haddan tashqari koʻp foydalanish oqibatida nobud boʻlmoqda.
Muhofaza choralari
Nurota qoʻriqxonasida muhofaza ostiga olingan. Yashash joylari, hayot tarzi va sonini mukammal oʻrganish lozim.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Kazenas, V. L. Stselifron Shestakova. Sfeks jeltokrыlыy. Prioniks Xaberxauera. Prioniks traurnыy / V. L. Kazenas // Krasnaya kniga Kazaxskoy SSR. — Izd. vtoroe, pererabotannoe i dopolnennoe. T. 1. — Jivotnыe. — Alma-Ata: Gыlыm, 1991. — S. 418—425.
- ↑ Kazenas V. L. Stselifron Shestakova. Sfeks jeltokrыlыy. Prioniks Xaberxauera. Prioniks traurnыy. / V. L. Kazenas // Krasnaya kniga Kazaxstana. — T. I. — Jivotnыe. — Chastь 2. — Bespozvonochnыe. — Almatы: Oner, 2006. —S. 152-153. 4-e izdanie.
- ↑ Edinыy perechenь tovarov, k kotorыm primenyayutsya zapretы ili ogranicheniya na vvoz ili vыvoz gosudarstvami – chlenami Tamojennogo soyuza v ramkax Evraziyskogo ekonomicheskogo soobщestva v torgovle s tretьimi stranami. (Wayback Machine saytida 2014-03-29 sanasida arxivlangan) Prilojenie № 1 k Resheniyu Kollegii Evraziyskoy ekonomicheskoy komissii ot 16 avgusta 2012 g. № 134. tsouz.ru
- ↑ 4,0 4,1 Kazenas V. L. Royuщie osы (Hymenoptera, Sphecidae) Kazaxstana. (Podsem. Ampulicinae, Sphecinae). Vыpusk 1. (Fauna Kaxaxstana. Tom 9. Perponchatokrыlыe). Almatы, 1998. 377s.
- ↑ Istoriya kafedrы zoologii. (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan) FGBOU VPO «Yaroslavskiy gosudarstvennыy pedagogicheskiy universitet im. K. D. Ushinskogo»
Adabiyotlar
- Kovshar A. F., Yashchenko R. V., 2002-yil. Qozog'iston Qizil kitobiga kiritilgan, Oqsu-Jabag'li qo'riqxonasi va uning chegaralari yaqinida yashovchi hayvonlar turlari ro'yxati. Tethys bioxilma-xilligi tadqiqoti I: 164-166.
Havolalar
- Sceliphron Klug, 1801, biolib.cz saytida(ingl.) )
- Sceliphron Klug 1801 faunaeur.org saytida (Wayback Machine saytida 2016-03-04 sanasida arxivlangan)(ingl.) )
- Noyob ari turlari (Sphecidae)