Shetlend orollari

Шетленд ороллари - Атлантика океанидаги ороллар гуруҳи, Буюк Британия ҳудуди. Шотландиядан шим. даги 100 дан ортиқ ороддан иборат. Энг йирик ороли — Мейнленд. Майдони 1,473 км². Релефи сертепа текислик ва плато, энг баланд жойи 450 м. Яйлов ва ботқоқликлар бор. "Қушлар бозори"да Херманес орнитологик резервати ташкил қилинган. Денгиздан балиқ овланади. Маъмурий маркази — Леруик шаҳри Шетленд ороллари яқинида денгиздан нефт олинади.

Шетланд оролларининг харитада кўриниши

Бу Шотландиядаги Шетланд ороллари рўйхати. Шетланд архипелаги материк Шотландиядан 100 километр (62 миля) шимолда жойлашган ва пойтахт Лервик Норвегиядаги Берген ва Шотландиянинг Абердин шаҳарларидан деярли бир хил масофада жойлашган.[1] Шетланд архипелагига 300 га яқин ороллар ва скеррилар киради, улардан 16 тасида аҳоли яшайди. Шетланд материкидан ташқари, Унст, Елл ва Фетлар ороллари каттароқдир.

Ушбу рўйхатда фойдаланиладиган оролнинг таърифи шундан иборатки, у ҳар куни денгиз суви билан ўралган қуруқликдир, лекин кўприклар ва йўлаклар каби инсон қурилмалари бундан мустасно, сув оқимининг барча босқичларида бўлиши шарт эмас.[2] Шетланд материкига кўприклар орқали қўшилган тўртта орол бор, Шарқий Бурра, Ғарбий Бурра, Трондра ва Муcкле Роэ. Ҳусайдан Брурайгача бўлган кўприк ҳам бор.[3] Шетланднинг ҳеч бир жойи денгиздан 5 км узоқликда эмас.[4] Мавис Гринд (қадимги Норсча „тор истҳмус дарвозаси“ учун) — Суллом Воэ ва Шимолий денгиздан ғарбда Сент-Магнус кўрфази ва Атлантикани ажратиб турадиган эни 100 метрдан (328 фут) сал кўпроқ бўлган тор бўйинли қуруқлик. шарқ.[5]

Шетланд геологияси жуда кўп ёриқлар ва бурмалар ўқлари билан мураккаб. Бу ороллар Каледон орогениясининг шимолий чегараси бўлиб, Шотландия материкидаги эквивалентларига ўхшаш тарихга эга бўлган Люиз, Далрадиан ва Мойн метаморфик жинсларининг чиқиш жойлари мавжуд. Худди шундай, эски қизил қумтош конлари ва гранит интрузиялари ҳам мавжуд. Энг ўзига хос хусусият — Япетус океани тубининг қолдиғи бўлган Унст ва Фетлардаги ўта асосли офиёлит, перидотит ва габбро.[6] Орол иқтисодиётининг катта қисми унинг атрофидаги денгизлардаги нефтли чўкиндиларга боғлиқ.[7] Музлик давридан кейинги даврда, в. Милоддан аввалги 6200-йилларда ороллар Норвегия қирғоқлари яқинида сув остидаги улкан кўчки бўлган Сторегга Слидес туфайли 20 метр баландликдаги цунамини бошдан кечирган.

Оролларнинг барчаси Шетланд ороллари кенгаши маҳаллий ҳокимиятига киради. Улар неолит ​​давридан бери доимий равишда яшаб келган ва бир неча асрлар давомида Норвегия ҳукмронлигини бошдан кечирган, биринчи ёзма ёзувлар Норвегия достонларидир.[4][10] Материкнинг жанубий чеккасидаги Жарлшофда олиб борилган қазишмалар Шетландда бронза давридан бери ҳаётнинг археологик далилларини тақдим этди ва йиллик Уп Ҳеллй Аа ёнғин фестиваллари Шетланднинг Викинг ўтмишини жонли эслатиб туради.[11][12][13] Архипелаг шамол ва сув тошқинларига таъсир қилади ва навигация учун ёрдам сифатида кўплаб маёқлар мавжуд.[14] Яқинда Шетланддаги кичик шамол стансияси бир йил давомида 58 % қувватга эга бўлиб, жаҳон рекордини қўлга киритди.[15] Маҳаллий Шетланд пониялари ўзларининг кучлилиги ва чидамлилиги билан машҳур.