Ziyosfera

Shihabuddin Ahmad Koya

Шиҳобуддин Аҳмад Коя Шалиятҳи (Араб тили :شهاب الدين احمد كويا شاليات, Малай тили: ശിഹാബുദ്ദീന് അഹ്മദ് കോയ ശാലിയാത്തി), Ҳиндистон жанубий штати Керала штатидаги Керала шаҳриликдир. У Кераладаги сунний олимларнинг расмий ташкилоти[1] Самастҳа Керала Жамиятҳул Уламада муҳим лавозимларни эгаллаган[2][3]. У машҳур жанубий ҳинд шофий олими, суннийлик Барелви ҳаракати асосчиси Имом Аҳмад Ризо Хон Барелвийнинг шогирди бўлган[4].

Шиҳабуддин Аҳмад Коя Шалиятҳи
Таваллуди 1302 АҲ
Керала, Ҳиндистон
Вафоти 27-Муҳаррам, 1374 ҳижрий йил
Фуқаролиги Ҳиндистон
Касби диншунос
Отаси Имадудҳеэн алийюссвалиҳатҳи

Ёшлик йиллари

Шиҳобуддин Аҳмад Коя ҳижрий 1302-йилда Жумадул Охирда Кожикодадаги Коямараккаракам уйида Моҳяддин Қуттй ҳожининг оиласида дунёга келади. У диний келиб чиқиши бўйича ота-онасининг қаттиқ назоратига олинган ва бошланғич таълимни отасидан олган. Аҳмад Коя олим ва озодлик курашчиси Али Муслияр томонидан Дарсега (Масжид университети) қабул қилинади. У Барейли шаҳрига саёҳат қилиб, ўтган асрнинг машҳур сунний олими, мужаддид имом Аҳмад Ризохон Барелвий қўлида исломий ва маънавий таълим олади. У зот томонидан сўфий Қадрий тартибида шогирд қабул қилишга рухсат берилган. Аҳмад Коя кейинги таълимни Кералалик ислоҳотчи Чалилакат Кунаҳмед Ҳожи ва Мадраснинг ўша пайтдаги бош муфтийси Шамсул Улама Моулана муфтий Маҳмуд қўл остида давом эттиради. У Баён, бадиий, Мантиқ ва Ҳадисда мукаммалликка эришади. Аҳмад Коя отасининг васиятига биноан Велоре Латҳифия коллежининг Низомий курсини тамомлаган.

Никоҳ ҳаёти

Аҳмад Коя Чалиятда оила қуради, лекин бу узоқ давом этмади ва турмуш аёлининг бевақт ўлими билан якунланди. Биринчи турмуш ўртоғи вафотидан кейин у амакиваччаси билан никоҳ қурди ва икки ўғилли бўлди. Аҳмад Коя баъзи сабабларга кўра иккинчи аёли билан ажрашишга мажбур бўлган ва Манеккал Куннаҳмед Муслиярнинг қизига уйланган[5].

Хизмат соҳасида

Латифия коллежида таҳсил олаётган пайтда у Дорул-ифтога (Фатво кенгаши) киритилди ва баъзи фанлардан муаллим этиб тайинланди. Латифия коллежини тамомлагандан сўнг, Тамилнаду штатидаги Рияла Жиян коллежи Тируннелвелга ўқитувчи этиб тайинланди. У Ҳаж зиёрати учун таътил пайтида Али номидан хизмат бурчини бажарган ва беш йил давомида Колаяттур Жума масжидида ишлаган. У шайх Убайдуллоҳи Мадирасининг таклифига биноан Бадуккал масжидида бош профессор лавозимини эгаллайди. Ҳижрий 1245-йилда тўрт мазҳабдаги кенг билими туфайли у зот муфтийлик лавозимига тайинланган.

Самастҳа Керала Жамиятҳул Уламада

Аҳмод Коя янгиликка асосланган гуруҳларга қарши дастлабки интеллектуал қарши ҳужумларда ташкилотнинг етакчи вакили эди. У 1933-йилда Кожикоде туманидаги Фероке шаҳрида ташкил этилган чақириқни бошқарган[6][7].

Интеллектуал ишлари

Унинг турли мавзудаги ўттиз етти китоби бўлиб, уларнинг қўлёзма нусхалари Азҳария кутубхонасида сақланади.

Вафоти

Ҳижрий 1374-йил, Муҳаррам ойининг 27-санасида фоний дунёни тарк этиб, Азҳария Кутубхона яқинида дафн этилган.

Манбалар

  1. ↑ „ҲИСТОРЙ“. скссфпарамбулам.блогспот.ин.
  2. ↑ „архив нусхаси“. 2017-йил 18-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 6-январ.
  3. ↑ „архив нусхаси“. 2017-йил 18-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 6-январ.
  4. ↑ „РСC Иcф“.
  5. ↑ ҳттп://www.исламонwеб.нет/артиcле/2012/05/179/
  6. ↑ „Арчивед cопй“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 1-август.
  7. ↑ „Абоут“ (2009-йил 26-декабр). 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Shihabuddin_Ahmad_Koya" dan olindi