Шинг-Тунг Яу (инглизча: Шинг-Тунг Яу) (хитойча: 丘成桐)(1949-йил 4-апрелда туғилган) — хитойлик-америкалик математик. Яу асосан дифференсиал геометрия, айниқса, геометрик анализ соҳаларида фаолият юритиб келади. 1982-йил Фиэлдс медали билан, 2010-йил Wолф мукофоти билан тақдирланган.

Яу Шинтун
Таваллуди 1949-йил 4-апрел (1949-04-04) (77 ёш)
Шантоу, Гуангдонг, Хитой
Фуқаролиги АҚШ
Соҳаси Математика
Институтлар Ҳарвард университети
Станфорд университети
Стонй Броок университети
Перспектив тадқиқотлар институти
Таълими Ҳонг Конг Хитой университети (Б.А. 1969)
Cалифорниа университети, Беркелей (Пҳ. Д 1971)
Академик раҳбарлари Шиинг-Шен Черн
Машҳур шогирдлари Ричард Счоэн (Станфорд, 1977)
Жун Ли (Станфорд, 1989)
Ҳуаи-Донг Cао (Принcетон, 1986)
Ганг Тиан (Ҳарвард, 1988)
Лизҳен Жи (Нортҳеастерн, 1991)
Кефенг Лиу (Ҳарвард, 1993)
Му-Тао Wанг (Ҳарвард, 1998)
Чиу-Чу Мелисса Лиу (Ҳарвард, 2002)
Марк Стерн (Принcетон, 1984)
Машҳур ишлари Cалаби cонжеcтуре
Cалаби–Яу манифолд
Поситиве энергй тҳеорем
СЙЗ cонжеcтуре
Яу'с cонжеcтуре
Мукофотлари Жоҳн Ж. Cартй мукофоти (1981)
Веблен мукофоти (1981)
Фиэлдс медали (1982)
Cрафоорд мукофоти (1994)
Миллий фан медали (1997)
Wолф мукофоти (2010)

Яу 1966-1969-йилларда Ҳонг Конг Хитой университетида, сўнгра Беркелей шаҳридаги Cалифорниа университетида Чен Хиншен раҳбарлиги остида математикани ўрганган. 1971-йили диссертациясини ҳимоя қилганидан кейин, Перспектив тадқиқотлар институтида, сўнгра Принcетондаги Стонй Броок университетида ишлаган. Яу 1976-йилдан Станфорд университети, 1984-1987-йилларда Сан Диэгодаги Cалифорниа университети ва 1987-йилдан Ҳарвард университети профессори бўлган.

Яунинг геометрия ва назарий физика ўртасидаги боғлиқликларни ҳам ўрганиб келади. Яу умумий нисбийлик назариясидаги позитив энергия теоремасини исботлаб берган, бу булан олтмиш йил олдин Алберт Эинстеин таклиф қилган теория барқарор ва тўғри эканлигини кўрсатиб берган. Яу, шунингдек, Cалаби гипоптезасини исботлаб, тола назарияси табиатнинг умумлаштирилган теорияси учун номзод эканлигини кўрсатиб берган.

Манбалар