Шире (Ширей[1] ) (инглизча: Шире Ривер, португалча: Рио Чире ) - Малави ва Мозамбикдаги дарё, Няса ко'лидан (Малави) оқиб о'тади ва Замбезига қуйилади, узунлиги 600км. Малави Республикасининг асосий дарёси.

Шире
инглизча: Шире Ривер, португалча: Рио Чире

300пх
Тавсиф
Узунлиги 600 км
Майдони 149 500км² км²
Ҳавзаси Замбези
Дарёлар ҳавзаси Ҳинд океани
Сув оқими
Бошланиши
 · Бошланиш жойи 14°25′25″С 35°14′10″Э / 14.42361°С 35.23611°Э / -14.42361; 35.23611
 · Баландлиги 470 м
Қуйилиши [[]]
 · Қуйилиш жойи 17°41′36″С 35°18′55″Э / 17.69333°С 35.31528°Э / -17.69333; 35.31528
Жойлашуви
Давлат Малави/Мозамбик

Дарё о'з манбасини Няса ко'лининг жанубий учидан олади, бу дарёнинг ягона чиқиши. Шаҳардан 8 км пастда жойлашган Мангоче Маломбе ко'лига қуйилади; уни тарк этгандан со'нг, у Мангоче тепаликлари ва шарқдаги Зомба платосининг қоялари ва г'арбдаги Чирипа платоси орасидаги ботқоқли ҳудуддан оқиб о'тади. Кейин дарё водийси тораяди ва Матопе ва Чикwаwа о'ртасида дарёнинг қирг'ог'и 384 м гача камайиб боради, бу 80 км узунликдаги сегмент даралар, тез оқимлар ва шаршаралар билан ажралиб туради: Ҳоломбидзо, Нкула, Тедзани, Гамилтон ва Капичира (собиқ Ливингстон).

Чиквавадан кейин дарё ботқоқли денгиз пасттекислигига киради ва у ерда асосий ирмог'и - Малави ва Мозамбик о'ртасидаги чегарани белгиловчи Руо дарёси билан бирлашади. Роуаулт билан қо'шилгандан со'нг, Ширенинг о'зи Мозамбик ҳудудига борадиган Нсанже шаҳрига бо'лган сегмент учун икки мамлакат о'ртасидаги чегара бо'либ хизмат қилади. Дарё Фил ботқоқлари ва Нжинжи ботқоқларидан о'тиб, Мозамбикнинг Сена шаҳридан 48 км пастда, Ҳинд океани соҳилидаги Замбези бошланиш жойидаги 100 км узоқликда жойлашган Замбези билан қо'шилишгача оқиб о'тади.

Шире узунлиги 600 км, лекин агар сиз Малави ко'ли ва Руҳуҳу ко'лини, унинг манба сув оқимини қо'шсангиз, умумий узунлиги тахминан 1200 км бо'лади.

Дарё водийси Шарқий Африка Рифт водийси тизимининг бир қисми бо'либ ҳисобланади.

Манбалар

  1. ↑ Большая Советская Энциклопедия, 1-е изд., Советская энциклопедия — 423-бет. 

Адабиётлар

  • Шире // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Шире // Шахта — Ь. — М. : Советская энциклопедия, 1933. — Стб. 423. — (Большая советская энциклопедия : [в 66 т.] / гл. ред. О. Ю. Шмидт ; 1926—1947, т. 62).