Shisha plitkalar
Шиша плиткалар — бу изчил шаклларда ҳосил бўлган шиша бўлаклари.
Тарихи
Шиша мозаикада милоддан аввалги 2500-йилларда ишлатилган, аммо Греция, Форс ва Ҳиндистондаги инновацион ҳунармандлар шиша кафелларни яратгунга қадар милоддан аввалги 3-асрга қадар давом этган.
Лой плиткалар милоддан аввалги 800-йилларда пайдо бўлган бўлсада, шиша плиткаларнинг ривожланиши учун жиддий тўсиқлар мавжуд бўлиб, улар орасида шиша эритиш учун зарур бўлган юқори ҳарорат бўлган.
Сўнгги йилларда шиша плиткалар кўпроқ дала ва аксент плиткалар учун энг машҳур бўлди. Ушбу тенденцияни энг сўнгги технологик ютуқлари шундан иборатки плиткаларнинг ўзига хос хусусиятлари, уларнинг қизғин ранг бериш ва ёруғликни акс эттириш потенциали ва сув ўтказмаслиги билан боғлиқ ҳисобланади.
Шиша керамика ёки чинни плиткаларга қараганда қаттиқроқ бўлгани сабабли, шиша плиткалар субстратнинг силжиши таъсирида тезроқ синади.
Смалти плиткалари
Смалти кафел, баъзан Византия шиша мозаик кафел деб аталади, одатда, Византия империяси даврида яратилган ва дастлаб шаффоф бўлмаган шиша плиталардир[1].
Смалти эритилган шишани ўчоқда ранг бериш учун металл оксидлари билан аралаштириш орқали тайёрланади; натижада совутилган ва алоҳида қисмларга бўлинган текис плиталарга қуйилган булутли аралаш. Византия даврида Константинопол мозаик ҳунармандчилигининг марказига айланди ва олтин баргли шиша мозаикадан фойдаланиш Константинополнинг православ патриархининг собиқ ўрни Аясофияда ўзининг энг катта бадиий ифодасига эришди.
Анъанавий смалти плиталари бугунги кунда баъзи ҳунармандлар инсталляцияда ва тасвирий санъатда қўлланади. 1920-йилларда Смалти плиткаларини ишлаб чиқаришда оммавий ишлаб чиқариш усуллари қўлланди, бу эса бу плиткаларни кўплаб ўрта синф уйларига киришга имкон берди. Рангли шиша аралашмасини чиқариш, совутиш ва кесишнинг эски усули ўрнига, янги усул эриган суюқликни товоқларга қуйиб совутишни талаб қилди, одатда 3/4 ҳосил бўлади.
Замонавий давр
1990-йиллардан бошлаб турли хил замонавий шиша плитка технологиялари, шу жумладан ишлатилган ойнани олиш ва уни „яшил“ плитка сифатида қайта тиклаш усуллари, пол ва девор қопламаси сифатида шиша плиткаларга қизиқишнинг қайта тикланишига олиб келди. Энди у кўпинча ҳовузлар, ошхоналар, курортлар ва ҳаммомларда қўлланади. Ва смалти плиткалари ҳали ҳам машҳур бўлсада, кичик ва катта форматли шиша маҳсулотлар ҳозирда қуйма ва эритилган шиша усуллари ёрдамида кенг тарқалган. Ушбу охирги икки усулнинг пластиситивлиги турли хил кўриниш ва иловалар, жумладан, кафел плиткаларига олиб келди[2].
1990-йилларнинг охирида махсус шиша плиткалар орқа томондан қабул қилувчи оқ қоплама билан қопланган. Бу юқори аниқликдаги расмлар ва дизайнларни қайта ишлаб чиқарадиган босиб чиқариш жараёни орқали иссиқлик ўтказувчи бўёқларни сингдириш имконини берди. Махсус босилган шиша плиткалар ва шиша плиткалар суратга ўхшаш расмлар билан эскирган юзада шишанинг қаттиқлигини намойиш этади. Бу, айниқса, тозаловчи ва намликка чидамлилиги муҳим бўлган ошхона ва душларда амалийдир.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Говинд, Ранжани. „Смалл тилес, биг талес“. Тҳе Ҳинду. Қаралди: 25-сентабр 2015-йил.
- ↑ Менҳем, Чантал. „Неw Висион оф ан анcиэнт медиум: Гласс Мосаиc Тилес“. Мозаиcо (10-август 2015-йил). 25-сентабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-сентабр 2015-йил.