Shoh-i Mashhad sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Shah-i_Mashhad-1.jpg|thumb|Inshoot qoldiqlari]]
[[Fayl:Shah-i_Mashhad_plan.jpg|thumb| Bino tarhi]]
'''Shoh-e Mashhad''' Afgʻonistonning [[Badgʻis viloyati|Bodgʻis]] [[Afgʻoniston viloyatlari|viloyatida]] joylashgan, 12-asrda [[Gʻuriylar|Gʻurid]] [[Madrasa|madrasasi]] deb nomlangan vayron boʻlgan maktabning qolgan qoldiqlaridir<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Archnet |url=https://www.archnet.org/sites/5576 |qaralgan sana=2021-12-15 |ish=www.archnet.org |arxivsana=2021-12-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211215203049/https://www.archnet.org/sites/5576 }}</ref>. U [[Murgʻob|Murgʻob daryosining]] chap sohilida joylashgan. Aytishlaricha, bino nomaʼlum ayol tomonidan jamoatchlikka sovgʻa tariqasida bunyod etilgan. Biroq, maktab binosining meʼmorchiligi uning Gʻuridlar sulolasiga xosligini namoyish etadi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Shah-i Mashhad - Contents |url=https://www.oeaw.ac.at/iran/bibliothek/vor-und-nachlaesse/Shah-i-Mashhad/ |qaralgan sana=2021-12-18 |ish=www.oeaw.ac.at}}</ref>.

Bino 44,0 × 44,2 metr kvadratlik pishgan gʻishtdan qurilgan. 1970-yillarga qadar binoning janubiy tomonidagi katta qismi saqlanib qolgan, bu qism meʼmoriy bezaklar va yozuvlar bilan bezatilgan. Bino hududidan [[ayvon]] va har biri gumbaz bilan qoplangan ikki xona qoldiqlari ham topilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Afghanistan Significant Site 182. Shah-i Mashhad Madrasa |url=https://www.aiamilitarypanel.org/profiles/cptraining/afgh05-182.html |qaralgan sana=2021-12-18 |ish=www.aiamilitarypanel.org }}{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.

Binoning shimoliy yon devorlari ichki hovli atrofida aylantirilib qurilgan ayvondan olingan. Lekin buni isbotlash uchun hududda qazish ishlari olib borilmagan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Distance between Chashmah-ye Shah-e Mashhad and Ziarat-e Pay Mazar |url=http://distancebetween.info/chashmah-ye_shah-e_mashhad/ziarat-e_pay_mazar |qaralgan sana=2021-12-18 |ish=distancebetween.info |arxivsana=2021-12-18 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20211218175306/http://distancebetween.info/chashmah-ye_shah-e_mashhad/ziarat-e_pay_mazar }}</ref>.

Fasad turli bezaklarga ega oʻyma naqshli [[terrakota]] relyefi bilan bezatilgan. Bu yerda jami 15 ta bitikni hujjatlashtirish mumkin boʻlib, ulardan oʻntasi [[kufiy]] uslubida, uchtasi [[Nasx (uslub)|nasx]] uslubida va ikkitasi ''[[Suls|zulus]]'' uslubida tasvirlangan.

[[Afgʻon urushi (1979—1989)|Sovet Ittifoqining Afgʻonistonga urushi]] vaqtida 1980-yillarning oʻrtalariga oid boʻlgan qoldiqlar butunlay yoʻq qilingan.
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==

* Maykl J. Kasimir, Bernt Gleyzer: ''SHah-i Mashhad: Yaqinda ochilgan Gurid viloyati madrasasi, Sargiston (Afgʻoniston)'' . In: ''Sharq va Gʻarb'', 1971 yil 21 mart-iyun, bet. [https://www.jstor.org/stable/29755646 JSTOR moddasining] 53–68-bandlari

== Havolalar ==

* [https://www.oeaw.ac.at/iran/bibliothek/vor-und-nachlaesse/Shah-i-Mashhad/documents/the_photos/02-total_views/index.html Shoh-i Mashhad madrasasi]
* [https://archnet.org/sites/5576 Shoh-i Mashhad madrasasi auf Archnet] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20231027061203/https://www.archnet.org/sites/5576 |date=2023-10-27 }}

== Dalillar ==
* Mayor CE Yate: ''Shimoliy Afgʻoniston.'' Cambridge olimlari nashriyoti, Newcastle upon Tyne 2003, p. XII

[[Turkum:Afgʻonistondagi masjidlar]]
[[Turkum:12-asr arxitekturasi]]
[[Turkum:Afgʻonistondagi arxeologik hududlar]]