Иншоот қолдиқлари
Бино тарҳи

Шоҳ-э Машҳад Афғонистоннинг Бодғис вилоятида жойлашган, 12-асрда Ғурид мадрасаси деб номланган вайрон бўлган мактабнинг қолган қолдиқларидир[1]. У Мурғоб дарёсининг чап соҳилида жойлашган. Айтишларича, бино номаълум аёл томонидан жамоатчликка совға тариқасида бунёд этилган. Бироқ, мактаб биносининг меъморчилиги унинг Ғуридлар сулоласига хослигини намойиш этади[2].

Бино 44,0 × 44,2 метр квадратлик пишган ғиштдан қурилган. 1970-йилларга қадар бинонинг жанубий томонидаги катта қисми сақланиб қолган, бу қисм меъморий безаклар ва ёзувлар билан безатилган. Бино ҳудудидан айвон ва ҳар бири гумбаз билан қопланган икки хона қолдиқлари ҳам топилган[3].

Бинонинг шимолий ён деворлари ички ҳовли атрофида айлантирилиб қурилган айвондан олинган. Лекин буни исботлаш учун ҳудудда қазиш ишлари олиб борилмаган[4].

Фасад турли безакларга эга ўйма нақшли терракота релефи билан безатилган. Бу ерда жами 15 та битикни ҳужжатлаштириш мумкин бўлиб, улардан ўнтаси куфий услубида, учтаси насх услубида ва иккитаси зулус услубида тасвирланган.

Совет Иттифоқининг Афғонистонга уруши вақтида 1980-йилларнинг ўрталарига оид бўлган қолдиқлар бутунлай йўқ қилинган.

Манбалар

  1. ↑ „Арчнет“. www.арчнет.орг. 2021-йил 15-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 15-декабр.
  2. ↑ „Шаҳ-и Машҳад - Cонтенц“. www.оэаw.аc.ат. Қаралди: 2021-йил 18-декабр.
  3. ↑ „Афгҳанистан Сигнифиcант Сите 182. Шаҳ-и Машҳад Мадраса“. www.аиамилитарйпанел.орг. Қаралди: 2021-йил 18-декабр.[сайт ишламайди]
  4. ↑ „Дистанcе бетwеэн Чашмаҳ-е Шаҳ-э Машҳад анд Зиарат-э Пай Мазар“. дистанcебетwеэн.инфо. 2021-йил 18-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 18-декабр.

Адабиётлар

  • Майкл Ж. Касимир, Бернт Глейзер: СҲаҳ-и Машҳад: Яқинда очилган Гурид вилояти мадрасаси, Саргистон (Афғонистон) . Ин: Шарқ ва Ғарб, 1971 йил 21 март-июн, бет. ЖСТОР моддасининг 53–68-бандлари

Ҳаволалар

Далиллар

  • Маёр CЕ Яте: Шимолий Афғонистон. Cамбридге олимлари нашриёти, Неwcастле упон Тйне 2003, п. ХИИ