Шоҳ Аҳмад Ҳасан (бенгалча: শাহ আহমদ হাসান) – бангладешлик ислом олими ва таълим арбоби. У Ҳатҳазаридаги Ал-Жамиатул Аҳлия Дорул Улум Моинул Исломнинг дастлабки талабаларидан бири бўлган. Ҳасан Бангладешдаги иккинчи Қавмий мадраса ҳисобланган Ал-Жамеатул Арабиатул Исламия Зирий асосчисидир[1].

Мужаҳид-э-Миллат

Шоҳ Аҳмад Ҳасан
бенгалча: শাহ আহমদ হাসান
Шахсий маълумотлар
Таваллуди 1882-йил
Вафоти 1967-йил
Дини Ислом
Миллати бенгал
Мактаб Деобандий

Ҳаётининг бошланғич даври ва таълими

Аҳмад Ҳасан 1882-йилда Бенгал Президентлигидаги Читтагонг туманининг ғарбий Патия қисмидаги Жири қишлоғида бенгал мусулмон оиласида туғилган[2]. У дастлабки таълимни уйда муаллимдан олган. Қуръон, форс ва урду тилларини Рафиқуллаҳ исмли муаллимдан ўрганган[3]. Ҳижрий 1315-йилда (милодий 1897-1898-йиллар) Ҳасан Читтагонгдаги ягона мадраса бўлган Моҳсиния Мадрасасига ёзилди. У давлат мадрасасида Жамоат-э-Даҳумдан бошлаб тартибли таълим ола бошлади[2]. Ҳижрий 1318-йилда (милодий 1901-йил) Ҳатҳазарида Мадраса Моинул Ислом ташкил этилди, бу Бенгалда биринчи қавмий мадраса эди. Абдулҳамид Мадаршоҳий билан алоқада бўлгач, Ҳасан Жамоат-э-Наҳумдан Ҳатҳазарийга қабул қилинди. Ҳатҳазарийдаги устозлари орасида Ҳабибуллоҳ Қурайший ва Замируддин Аҳмад бор эди[4][5].

Тасаввуф

Ҳасан Ашраф Али Тҳанвийнинг муриди (шогирди) эди. Унинг вафотидан сўнг, Ҳасан Рашид Аҳмад Гангоҳийнинг халифаси (маънавий вориси) бўлган Мирсаройлик Қози Муаззам Ҳусайннинг шогирди бўлган. Шоҳ Аҳмад Ҳасан хилофатни (маънавий вакиллик ҳуқуқини) Ҳусайндан олган[6].

Вафоти ва мероси

У 1967-йилда вафот этди. Унинг беш қизи бор эди. Унинг жаноза намозига Абдул Водуд Сандвипий имомлик қилди. Ҳасан Жири мадрасаси ёнига дафн қилинди[6][7].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Нижампури, Ашраф Али. Тҳе Ҳундред (100 Греат Счоларс фром Бангладеш), 1ст, Ҳатҳазари, Читтагонг: Салман Публиcатион, 2013 — 78–79-бет. ИСБН 978-112009250-2. Қаралди: 2022-йил 8-май. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Ислам, Аминул; Ислам, Самар. বাংলার শত আলেমের জীবনকথা (бн). Дҳака-1100: Боок Ҳоусе, 2014 — 109–113-бет. 
  3. ↑ Аҳмадуллаҳ, Ҳафез; Қадир, Ридwанул. মাশায়েখে চাটগাম (бн). Дҳака: Аҳмад Публиcатион, 2018 — 184–164-бет. ИСБН 978-984-92106-4-1. 
  4. ↑ ал-Кумиллаи, Муҳаммад Ҳифзур Раҳман „الشيخ الفاضل المولى العلامة أحمد حسين بن وصي الرحمن الجِيْرُوِي“, . كتاب البدور المضية في تراجم الحنفية (ар). Қоҳира, Миср: Дар ал-Салиҳ, 2018. 
  5. ↑ Ҳарун, Мизан. Рижал санау ал-тарикҳ wа кҳадаму ал-Ислам wа ал-илм фи Бангладеш лил-Шамилаҳ (ар). Дҳака: Дарул Баян, 2018 — 110–112-бет. Қаралди: 2025-йил 9-июн (2023-йил 12-мартда асл нусхадан архивланган). 
  6. ↑ 6,0 6,1 Бабунагари, Жунаид. Соме бригҳт старс фром Дарул Улоом Ҳатҳазари, 1ст (бн), Ҳатҳазари, Читтагонг: Букҳари Аcадемй, 2003 — 162–167-бет. 
  7. ↑ Жаҳангир, Салауддин. বাংলার বরেণ্য আলেম (бн). Дҳака: Мактабатул Азҳар, 2017 — 162–167-бет.