Shoh masjidi

Шоҳ масжиди, Султон масжиди, Аббосий Жоме масжиди сифатида ҳам танилган.

У Исфаҳондаги энг муҳим тарихий масжид ва Сафавийлар даврида қурилган Нақши Жаҳон майдонидаги масжидлардан бири эканлиги билан машҳур ва Эронда ислом меъморчилигининг муҳим биноларидан бири ҳисобланади. Бу ХИ асрдаги кафел ва дурадгорлик ме'морчилигининг о'лмас дурдонидир. Шоҳ масжиди 1310-йил 15-январда 107-рақам билан Эрон миллий ёдгорликларидан бири сифатида рўйхатга олинган. Ушбу бино Нақш Жаҳон майдони билан биргаликда ЮНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси обектларидан бири сифатида рўйхатга олинган [1].

Нақш Жаҳон майдонининг жануб томонида жойлашган бу масжид ҳижрий 1020-йилда Шоҳ Аббос И буйруғи билан унинг ҳукмронлигининг 24-йилида ишга туширилиб, унинг безак ва қўшимчалари унинг ворислари даврида тугалланган. Шоҳ Аббос бобоси Шоҳ Таҳмасаб бахтига масжид қурдирди.

Нақш Жаҳон майдонининг жанубий томонида жойлашган бу масжид ҳижрий 1020 йилда Шоҳ Аббос И буйруғи билан унинг ҳукмронлигининг 24-йилида ишга туширилган бўлиб, унинг безак ва қўшимчалари унинг ворислари даврида тугалланган. Шоҳ Аббос бобоси Шоҳ Таҳмасаб бахтига масжид қурдирди.

Унинг ме'мори Устод Али Акбар Эсфаҳоний ва бинонинг назоратчиси Моҳиб Али Бейкуллоҳ эди. Унда Алиризо Аббосий, Абдул Боқий Табризий, Муҳаммад Ризо Эмоми ва Муҳаммад Солиҳ Эмоми каби хаттотлар битиклар ёзганлар . Ма'лумки, ушбу бино қурилиши жараёнида Исфахон атрофида мармар карерлари топилган бо'либ, улар ушбу бино қурилишида фойдаланилган.

Архитектура хусусиятлари

Сафавийлар даврининг энг муҳим биноларидан бири, илгари Шоҳ масжиди, янги Солтани масжиди ва Аббосийлар кенг қамровли эди. Бу Эронда минг йиллик масжид биносининг авж нуқтасини англатади. Ан'аналар, шакллантириш ва ҳоказо., ким ва ҳоказо. Ва диний тушунчалар, бир харита, деб катта ва яна аста-секин, то'ла ишонч турли. элементлар қурилиш ва имплантлар, масжидда барча, шоҳнинг буюклиги ва шон-Шуҳрат, бу ма'лумотлар дунёнинг энг буюк обидалари туг'диради, деб, амалга ошириш ва бирлик эди.

Ҳозирги бино Нагҳш-Э Жаҳон майдонининг Жанубий томонида жойлашган бо'либ, ме'морий хусусиятлари жиҳатидан бой безаклар ва нафисликбухоро Эроннинг энг таниқли ме'морий қурбонликларидан биридир. Буюк Шоҳ Аббос амри билан Нақш Жаҳон майдони режасини амалга оширишнинг учинчи босқичида (О'збекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг О'збекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига баг'ишланган Олий Мажлис палаталарининг қо'шма мажлисидаги ма'рузаси). Ан'аналар, шакллантириш ва ҳоказо., ким ва ҳоказо. Ва диний тушунчалар, бир харита, деб катта ва яна аста-секин, то'ла ишонч турли. элементлар қурилиш ва имплантлар, масжидда барча, шоҳнинг буюклиги ва шон-Шуҳрат, бу дунёнинг энг буюк ёдгорликлари туг'диради, деб, қо'йиш ва бошқалар., амалга ошириш ва о'згартириш.

Бутун масжид монархия улушига эга ва улкан пойдеворларга қурилган. Квадрат ۲۰ шу метр юқори камар ярим гумбаз ташқи эшик ва минарец баландлиги ۴۰ метр ҳақида. устидаги миноралар баландроқ, гумбаз эса баландроқ, гумбаз эса баландроқ. Бу деярли бино бо'либ, у деярли бино бо'либ, у деярли бино бо'либ, у деярли бино бо'либ, ташқи оломонни масжидда хавфсизлик ва қайта то'планиш учун чақирувчи кайфиятга эга.

Ҳовлининг жабҳаси ё'лаклар билан о'ралган, ёрқин мокасинлар ва ёрқин оқ ёзувлардан иборат узун чизиқлар билан о'ралган ва бутун алвон плиткалар билан қопланган, улар то'ртбурчаклар олтин полли мармар тагликнинг тепасида жойлашган.

Киришнинг иккала томонидаги иккита рамкада намоз о'қиганлиги учун ибодат намунаси мавжуд. Катта масофада, бу фасаднинг ажойиб ҳажми ба'зан унинг ёрқин ранглари билан, ба'зан унинг ёрқин ранглари билан, ба'зан унинг ёрқин ранглари билан, бу майдонда ва оқланган шоҳ саройидан фарқли о'лароқ, бу майдонда мукаммал ҳукмронлик қилади.диннинг дунёвий кучдан ко'зни қамаштирувчи устунлигини ва диннинг шаҳар ҳаётидаги асосий аҳамиятини намойиш этади.

Фореcоурт зарур деб Шимолий гуcардинг қараган квадрат гуардинг лекин Санcтуарй қибла қараган бо'лиши керак гуардинг дан (я'ни. шимоли-г'арбий учун), бу Қанас олдини олиш учун зарур бо'лган. Бу муаммо муваффақиятли ҳал қилинди. Қадим замонлардан бери Эрон ёдгорликларининг о'зига хос хусусияти бо'лган катта вестибюлга одам киради. Бу атриум думалоқ ва шунинг учун ҳеч қандай ё'налишга эга эмас ва экса иенада айланадиган товонга о'хшаб қолиши мумкин. Вестибюл Шимолий айвоннинг баланд камарига очилади ва қоронг'и чуқурликдан одам то'сатдан бинонинг ёрқин ҳовлисини ко'ради.

Агар саҳнанинг ажойиб ранги ва улуг'ворлиги бо'лса, бош ва гумбаз илгари ажойиб эди., такрорлаш ажойиб эди, ва. Салом қо'шиг'ини такрорланг қурилиш элементлари, бадиий носимметрик ва бошқалар. Тинчлик Доcк катта таҳоратлар ва ҳамма жойда, катта, гумбаз ҳолда, оқланган ва та'сирчан ва бир оз булбоус шакли, сериясида жойлашган яқинлашаётган қаттиқ-рангли Сурроунд та'сири учун, мувозанатли, оддий ва бир режа бор, жуда аниқ ва жонли вақт. камчиликларнинг ҳеч қандай индексациясиз ёки коули ё'қ бор.

Пойдевор харитаси ва бино биноси иккаласи ҳам исломдаги соддаликка бо'лган ишончни акс эттиради ва асосий тушунчани ифодалайди ва ифода этади.ҳақиқатан ҳам, биродарлик ва тенглик, Худонинг раҳм-шафқатига зудлик билан кириш имконига эга бо'лганларнинг барчаси. Ҳаракат ва алоқа ҳамма жойда осонлаштирилади ва ҳеч қандай то'сиқ ё'қ. Масжиднинг қаватида зинапоялар ё'қ, балустрадалар ёки навбатлар. Ё'қ, Унпаcкед улуг'ворлигини ко'рган. "ё'қ, ё'лаклар туннел каби жой ва ҳоказо. Г'улом айланиш, лекин бундай қурбонгоҳ каби шахснинг ҳеч тузилиши, лекин ҳеч қандай баг'ишланган макон, лекин ҳеч қандай имтиёзли жой ё'қ маросими баг'ишланган каби, мавжуд эмас, лекин ҳеч қандай обект муқаддас ва ҳеч қанддай диний ҳокимият, мавжуд эмас.

Деворлар о'з бог'ларининг гуллари ва буталарида ё'қолади ёки улар ҳақиқий, табиий бог'ларга очилади. Устунлардаги юкнинг концентрацияси туфайли кенг ко'ринишларни яратади ва бо'ш жой максимал даражага ко'тарилади.

Узоқ, кенг камарлар ва ажойиб, яхши ко'рилган чорраҳалар бо'шлиқларнинг кескин эгри чизиқларини ко'рсатадикучли қурбонгоҳга.то'лқинлар каби бир-бирига ботинг. Ибодат қилувчилар, жамоат намози пайтида улар мулоқот майдонида турадилар ёки ёлг'из турадилар ва улар бир-бирларини ко'ришади. О'заро муносабат ва умумий ибодат даври Исломнинг о'загидир ва бу ерда бино динга хизмат қилади.

Қурувчилар

Жалухон, майдон зарурати каби шимолга қараган, лекин меҳроб қиблага (я'ни шимоли-шарқдан жануби-г'арбга) қараганлиги сабабли, чалкашмаслик учун жуда ко'п дид ва эҳтиёткорлик керак эди. Бу муаммо муваффақиятли ҳал қилинди. Жалохондан Эроннинг қадимдан тарихий биноларига хос хусусиятлардан бири бўлган катта йўлакка киради. Ушбу вестибюл думалоқ ва шунинг учун ҳеч қандай ё'налишга эга эмас ва пойдеворнинг о'қи айланадиган товонга о'хшаш бо'лиши мумкин. Вестибюл шимолий айвоннинг баланд аркига очилиб, унинг қоронг'у чуқурлигидан то'сатдан қуёш нури ёг'адиган ҳовли ко'ринади. Ҳовлининг нариги томонида Шабистоннинг кенг эшиги бор, у бошқа жамланган шон-шуҳрат ва қудрат оламига кириш эшиги.

Шоҳ масжиди ҳижрий ХИ асрда Эрондаги меъморчилик, кошинкорлик ва ҳайкалтарошлик дурдоналаридан бири бўлиб, масжидда кўриш мумкин бўлган охирги тарихий йил ҳижрий 1077-йил, Шоҳ Аббос ИИ ҳукмронлигининг сўнгги йили. ва 1078-ҳижрий, Шоҳ Сулаймон ҳукмронлигининг биринчи йили ва маълум бўлишича, масжидни безаш Буюк Шоҳ Аббоснинг ворислари, яъни Шоҳ Сафи, Шоҳ Аббос ИИ ва Шоҳ Сулаймон даврида амалга оширилган.

Ушбу бино учун қибла ё'налишини ҳисоблаш Шайх Баҳай томонидан қилинган. Ўша давр асбоблари ёрдамида қилинган бу қибла топилмаси қибланинг ҳақиқий йўналишидан бор-йўғи етти даража фарқ қилади.

Қурилиш дизайни

Шоҳ масжидининг улкан гумбазининг баландлиги 52 метр, диаметри 5,23 метр, ички минораларининг баландлиги 48 метр, Нақш Жаҳон майдонидаги бош минораларининг баландлиги 40 метрни ташкил қилади. Масжиддаги қизиқ нуқталардан бири бу катта жанубий гумбаз марказидаги акс садодир. Катта монолит мармар тошлар ва нафис қумтошлар бу масжиднинг бошқа диққатга сазовор жойларидир.

Бу улкан масжид ҳовлисининг шарқий ва ғарбий томонида иккита ўхшаш нефга эга. Бу меҳроблардан бири (Шарқий меҳроб) каттароқ, аммо содда ва безаксиз, иккинчиси (Ғарбий меҳроб) кичикроқ бўлса-да, етти рангдаги лой кошинлар билан безатилган бўлиб, унинг меҳробгоҳи Исфаҳон масжидларидаги энг гўзал меҳроблардан ҳисобланади.

Жануби-г'арбий ва жануби-шарқий бурчакларида иккита мактаб бор, жануби-шарқий бурчак мактаби, унда о'қувчилар учун хоналари ҳам бор, Насерий мактаби ва жануби-г'арбий бурчак мактаби Сулаймония деб аталади.

Масжиднинг жанубий катта айвонининг баландлиги 33 метр бўлиб, унинг ён томонларида ҳар бирининг баландлиги 48 метр бўлган иккита минора жойлашган. Бу икки минора кошинлар билан безатилган ва уларнинг танасида Муҳаммад ва Али исмлари қайта-қайта ўйиб ёзилган. Масжиднинг катта гумбази қизиқарли кошинкор безакларга эга бо'либ, лой кошинлар фонида оқ учбурчаклар шаклида ёзув мавжуд.

Безаклар

Ушбу масжиднинг асосий безаклари этти рангли лой плиткалар. Масжиднинг Жануби-Г'арбий мактабида индекс шаклида эрдаги оддий тош парчаси то'рт фаслда Исфаҳоннинг ҳақиқий пешинини ко'рсатадиган ма'лум бир жойга жойлаштирилган ва Хиндистон ко'риниши учбурчакка о'хшайди ва ҳисобланг Хиндистон Шайх баҳа Хиндистон олими Хиндистон ҳуқуқшуноси ва машҳур математик қилган Шоҳ Аббоснинг васияти.

Ёзувлар бу асар масжиди хаттотлар машҳур Сафавий аҳд Али Ризо Аббаси ва Абдул Боқи Табризий ва Муҳаммад Ризо Имомий кабидир. Алиреза Аббаси чизиг'идаги масжиднинг ажойиб дарвозаси ёзуви чиройли қул Сафавийлар даврининг номи-бу сана Ен йилидакомпаниянинг эслатилиши.

Бу булоқларнинг ҳар бирида Фируза фонида қора ёзувлар билан кираверишдаги ён томонлар бор. Масжидда Хон олдида иборалар ва ше'рлар ёзилган ёзувлар ҳам бор.

Шунингдек, айлананинг г'арбий томонида катта тош каравот бор, бу фақат Енннинг ёзувларидан Бисмиллаҳ раҳмдил раҳмдил ортда қолди. Ташқи ёзув-лой плиткалар фонида оқ учинчи чизиқ мавжуд. Ше'рлар мувофиқ Насталиқ асосий имом эга эканлигини, бир кумуш ва олтин қоплама безаб турарди, бу اش бу ше'рлар Йил тугагандан ва о'рнатиш ۱۰۰۰۰۰ ۲۰ о'тилган؛ лйриcс бор эслатиб ۱ ۴ саккиз оятлар هشت бир линтел ва саккиз бошқа оятлар бошқа линтел دیگر бор ко'зга импринтед. У жойлашган ен Жанубий томонда.^[1]

Сангабҳа

Жами етти Сангаб шоҳнинг масжиди мавжуд.^[2]

Кириш жойида санаб: бу тош саккиз бурчакнинг тагида, масжидга кириш жойида жойлашган ва қурилган тошдан ясалган. Ушбу тошда ҳеч қандай ёзувлар мавжуд эмаскучли ва ташқи юзадакучли масофада жойлашган.нақшинкор лой ва берет нақшлари о'йилган. О'н йилликнинг охиридан бошлаб, мумкин бо'лган олмаларни олдини олиш учун ёг'очдан ҳимоя қилиш, тошни юмалоқ қилиб, йил давомида о'рнатилди. Қалқон билан тошга тегиш имконияти ё'қ.

Шарқий Чеҳелстон қумтоши: Бу қумтош оҳактошдан қилинган ва шунинг учун табиий нақш ва томирларга эга. Унинг асоси саккиз бурчакли бо'либ, у икки то'ртбурчак пашwае орасида жойлашган.
Г'арбий гумбазнинг сангаби: Бу Сангаб мармардан қилинган ва икки пашwае о'ртасида жойлашган квадрат асосга эга. Сангабдан оқиб чиқадиган ортиқча сув пашшага то'планади. Мармарнинг юмшоқ табиати туфайли вақт о'тиши билан одамлар ушбу қумтошга ёдгорликларни ёзиб қо'йишган.
Шарқий гумбаз Сингаб: Бу Сингаб гумбазнинг Г'арбий Сингабига о'хшайди ва бир хил материал, шакл ва о'рнатиш хусусиятларига эга.

6- Масжиднинг жануби-ғарбий бурчагидаги ҳовлига қараган йўлакда тош лавҳа борки, унга ушбу жумлалар ўйиб ёзилган: “Имом Ҳусайн бу ҳовузни ким унга ҳавас қилса, Аллоҳнинг ла’нати бўлсин”. 1901 йил". Ко'ринишидан, тошбо'рончи санани ното'г'ри о'йиб қо'йган ва то'г'ри сана 1091 йил (қамарий) бо'лса керак, бу 1059 йилга (қуёш) тенг ва Шоҳ Сулаймон ҳукмронлиги даврига то'г'ри келади.