Shovinizm

Шовинизм [франс. саиу1ш$те, Наполеон И босқинчилик сиёсатининг мухлиси франсуз аскари Н.Шовен (Спаилчоп) номидан] — миллатчиликнинг ўта агрессив шакли. Ўзга миллатларни камситиш, таҳқирлаш, ўз миллатини бошқа миллатдан устун қўйиш, миллий калондимоғлик, миллий худбинлик иллатларини ўзида мужассам этади. Шовинистлар ғоявийназарий жиҳатдан миллий манфаат ва устуворликка хизмат қилиб, ўз ғояларини тазйиқ ва зўравонлик орқали амалга оширади. "СҲ." термини ХИХ асрнинг 30-йиллари Франсияда пайдо бўлди. Кейинчалик бу сўз миллий экстремизмнинг турли кўринишларини ифодалашда қўлланила бошлади. Ш. бирор бошқа миллатнинг тарихий тараққиёт ютуқлари, инсоният сивилизациясига қўшган ҳиссаси, жаҳон тарихидаги ўрни, миллий, маънавий ва маданий қадриятларини поймол қилишга ҳаракат қилиб, айрим жиҳатлари билан нацизм ва фашизмга ҳам ўхшаб кетади. Ш. кўп миллатли давлатда кўпинча бир миллатнинг устуворлигига, чексиз имтиёзларга эга бўлишига олиб келади. Баъзан эса муайян давлатнинг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий манфаатларини миллий манфаатлар ниқоби остида намоён этиб, ўзга давлатга тазйиқ ўтказиши ҳам мумкин. Бу ҳол буюк давлатчилик Ш.и сифатида таърифланади. Ш. ХХ асрда дунёнинг турли давлатлари ва минтақаларида ўзининг мудҳиш мақсадларини амалга оширди.