Shruti

Шрути (śрути „эшитилган“) ҳиндуийлик муқаддас матнларининг канонидир, асл илоҳий ваҳий қилинган Ведик матнлари. Замонавий ҳиндшунослик фанида қабул қилинган нуқтаи назарга кўра, улар бирон бир тарихий даврга тегишли эмас, балки ҳиндуизм ривожланишининг турли босқичларига тегишли – энг қадимги Ведик матнлари тузилган пайтдан бошлаб пост-Ведик давргача.

Ҳиндуизмда шрути матнлари апаурушея ҳисобланади – илоҳий ваҳий қилинган, муаллифсиз. Улар абадий транссендент билимни „ҳақиқатнинг космик товушлари“ ёзувини ифодалайди. Ҳинд анъаналарига кўра, бу билимлар коинот пайдо бўлган пайтдан бошлаб муқаддас донишмандлар томонидан оғзаки равишда этказилган, сўнгра Кали Юганинг ҳозирги даврининг бошида у тўртта Ведага бўлинган ва кодланган. Шрути адабиёти одатда Ведаларнинг тўрт қисмга бўлинишига кўра таснифланади:

Риг Веда – „мадҳиялар Ведаси“ Яжурведа – „Қурбонлик формулалари Ведаси“ Самаведа – „Қўшиқлар Ведаси“ Атҳарва Веда – „афсунлар Ведаси“

Ушбу Самхиталарнинг ҳар бири (мантралар тўплами) кейинчалик турли Ведик мактаблари (шахалар), браҳманалар ва Аранякалар ва Упанишадларнинг фалсафий рисолалари шарҳлари билан тўлдирилди. Бу матнларнинг барчаси шрути канонига тегишли.

Бҳагавад Гита одатда смрити матни деб аталса-да, у кўпинча шрути билан бир хил аҳамиятга эга бўлган оят сифатида қабул қилинади. Шундай қилиб, Бҳагавад Гита Гита Упанишад деб аталади ва Упанишадлардан бири ҳисобланади.

Бҳагавад Гитани ўз ичига олган Маҳабҳарата олимлар ва кўплаб ҳиндулар томонидан смрити матни сифатида кўриб чиқилади, аммо Ваишнава Веданта мактабларида шрути сифатида ҳурмат қилинади ва кўпинча Пураналар билан бирга Бешинчи Веда деб аталади.