Shu tumani
Шу тумани (қозоқча: Шу ауданы) — Қозоғистон Республикасининг жанубидаги Жамбул вилоятига қарашли маъмурий бирлик. Маъмурий маркази — Тўле би қишлоғи.
Шу | |
|---|---|
| туман | |
 Герб | |
| 43°43′53″Н 72°13′26″Э / 43.73139°Н 72.22389°Э | |
| Мамлакат | Қозоғистон |
| вилоят | Жамбул вилояти |
| Ҳукумат | |
| • Аким | Жанибеков Бакитжан Оразалиэвич[1] |
| Асос солинган | 1928 |
| Аҳолиси (2023) |
106 325[2] |
| Миллий таркиб |
қозоқлар (72,57%) ва бошқалар (4,45%)[3] |
| Вақт минтақаси | УТC+6 |
| Автомобил коди | 08 |
| [[]] | 316600000[4] |
|
| |
Тарихи
Бутунроссия Марказий Ижроия Қўмитасининг 1930-йил 23-июлдаги қарори асосида округлар тугатилиб, уларнинг ўрнига туман маъмурий-ҳудудий бошқармалари ташкил этилган. Ушбу фармон билан бошқа 121 туман қаторида Чу тумани ҳам ташкил этилади. Шу қишлоғи туман марказига айланади. 1993-йил 4-майда Қозоғистон Республикаси Олий Кенгаши Президиумининг қарори билан у Шу тумани деб ўзгартирилган[5].
Аҳолиси
1999-йилда туман аҳолиси 95176 кишини (46765 эркак ва 48411 аёл) ташкил қилган[6]. 2009-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, туманда 94,452 киши (46,881 эркак ва 47,571 аёл) яшаган[6]. Миллий таркиби (2019-йил бошида):
- Қозоқлар — 73 802 киши (72,57%)
- Руслар — 9 678 киши (9,52%)
- Турклар — 5 916 киши (5,82%)
- Озарбайжонлар — 3464 киши (3,41%)
- Курдлар — 3191 киши (3,14%)
- Уйғурлар — 1117 киши (1,10%)
- татарлар — 799 киши (0,79%)
- Ўзбеклар — 712 киши (0,70%)
- Чеченлар — 527 киши (0,52%)
- Немислар — 491 киши (0,48%)
- корейслар — 463 киши (0,46%)
- Дунганлар — 451 киши (0,44%)
- Қирғизлар — 401 киши (0,39%)
- украиналиклар — 125 киши (0,12%)
- бошқалар — 556 киши (0,55%)
- Жами — 101 693 киши (100,00%)
Маъмурий бирлиги
- Ақсу қишлоқ округи
- Ақтўбе қишлоқ округи
- Алға қишлоқ округи
- Балуан Шолақ қишлоқ округи
- Бирлик қишлоқ округи
- Бирликустем қишлоқ округи
- Далақайнар қишлоқ округи
- Динмуҳамед Қўнаэв қишлоқ округи
- Дулат қишлоқ округи
- Эскишу қишлоқ округи
- Жанажол қишлоқ округи
- Жанақўғам қишлоқ округи
- Кўкқайнар қишлоқ округи
- Қарағатин қишлоқ округи
- Ондирис қишлоқ округи
- Тасоткел қишлоқ округи
- Тўлеби қишлоқ округи
- Шоқпар қишлоқ округи
- Шу шаҳар ҳокимлиги
Диққатга сазовор жойлари
Туман ҳудудида Қозоғистонда УНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган Ақтўбе аҳоли пункти жойлашган.
Акимлари
- Рисмендиэв Бўлат Канатбаэвич (феврал 1998 — ноябр 2004);
- Карашолаков, Баглан Жиэналиэвич (2005—2010);
- Жабагиэв, Кожахан Кокрекбаэвич (феврал 2010 — январ 2012)
- Тортаэв, Илёс Алимович (январ 2012 — июн 2013)
- Нуркенов, Бахитжан Балтабекович (28-июн 2013—04-июн 2015);
- Даулет Рустем Рисбаюли (2015—2017)
- Досаэв, Қайрат Аскербекули (2017—2019)
- Жарилқосин Абдигапарович Айтаков (апрел 2019)
- Арубоэв, Сакен Каланович (17.02.2022)
Маҳаллий аҳоли орасидан чиққан таниқли шахслар
- Мусабек, Эрбўлат Ниғманович
Манбалар
- ↑ „Акимат Шуского района“. www.гов.кз.
- ↑ „Қазақстан Республикаси халқиниң жиниси және жергілікті жердің типіне қарай сани (2023 жилғи 1 қаңтарға)“. 2023-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 7-апрел.
- ↑ „Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2019 года“. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. 2020-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-октябр.
- ↑ „Классификатор административно-территориальных объектов“. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. 2017-йил 20-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 1-ноябр.
- ↑ „Об упопядочении тпанскрибипования на пусском языке казахских топонимов, наименовании и пепеименовании отдельных администпативно-теппитопиальных единиц Республики Казахстан“. 2018-йил 4-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 4-сентябр.
- ↑ 6,0 6,1 „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года“. Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-йил 13-майда асл нусхадан архивланган.
 | Қозоғистон географияси ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |