Shuhrat Hayitov
Шуҳрат Ҳайитов – Ўзбек журналисти, телебошловчи, педагог, филология фанлари доктори (ДСc), адабиёцҳунос, Халқ таълими аълочиси (2017-йил),Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси (2021)[1]. ХВИ Халқаро „Олтин қалам“ танловининг Бош миллий мукофоти соҳиби[2][3].
| Шуҳрат Ҳайитов | |
|---|---|
Шуҳрат Мойлиевич Ҳайитов | |
 | |
 | |
|
Мансаб даври 2021-йилдан – ҳозиргача | |
| Президент | Шавкат Мирзиёев |
| Бош вазир | Абдулла Арипов |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
Шуҳрат Мойлиевич Ҳайитов 1984-йил 20-феврал Чироқчи тумани, Қашқадарё вилояти |
| Фуқаролиги |
Ўзбекистон |
| Миллати | ўзбек |
| Турмуш ўртоғи | Муҳаммадиева Дилафрўз |
| Болалари | 4 та |
| Онаси | Айиша Абдураҳмонова |
| Отаси | Мойли Ҳайитов |
| Истиқомат жой(лар)и | Тошкент, Ўзбекистон |
| Таълим | Тошкент давлат унверситети |
| Касби | журналист, телебошловчи, педагог, филолог |
| Дини | ислом |
| Машҳур ишлари |
„Зиёли минбари“ „Навоийга эҳтиром“ „Юлдузлар ёғдуси“ „Зиё дарғалари“ „Ибратга йўғрилган умр“ „Тараққиётнинг янги босқичи“ „Телеҳикоя“ „Аслида қандай?..“ „Мавзу“ „Йил фаоли“ кўрсатувлари. |
| Қўмиталар | Ўзбекситон ёзувчилар уюшмаси аъзоси |
| Илмий унвони | Досент |
| Маълумоти | Олий, ПҳД |
| Мукофотлари |
„Энг улуғ, энг азиз“(2017), „Сарҳисоб“(2017), „Йилнинг энг фаол журналисти“ (2021) „Олтин қалам“ Бош миллий мукофоти. |
Биографияси
Ҳайитов Шуҳрат Мойлиевич 1984-йил 20-февралда Қашқадарё вилояти, Чироқчи тумани (ҳозирги Кўкдала туманида) Айритом қишлоғида туғилган[4][5]. Отаси Мойли Ҳайитов ҳамда онаси Айиша Абдураҳмонова қишлоқ хўжалиги соҳасида фаолият кўрсатган. Ҳайитовлар оиласида етти нафар фарзанд бўлиб, Шуҳрат уларнинг ичида энг кичиги бўлган. Илк таълимини Чироқчи туманидаги 131-умумтаълим мактабида олган[6] Сўнгра Ўзбекистон Миллий университети ўзбек филологияси факултетининг бакалавр, магистратура ва аспирантура босқичларида таҳсил олган. Оилали, икки ўғил, икки қиз фарзанднинг отаси. Турмуш ўртоғи Муҳаммадиева Дилафрўз Ахтамовна филология фанлари доктори, доцент. Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида талабаларга дарс бериб келади.
Меҳнат фаолияти
| Тр | Ишлаган вақти | Иш жойи | Мансаби |
|---|---|---|---|
| 1 | 2006-йилда | „Ўзбекистон“ телерадиоканали“ давлат унитар корхонаси „Ўзбекистон“ радиоканали | Ходим |
| 2 | 2006 – 2013-йиллар | „Ўзбекистон“ радиоканалининг „Ижтимоий-сиёсий ва социал-иқтисодий эшиттиришлар“ муҳарририяти | Мухбир, Муҳаррир, Шарҳловчи, сиёсий шарҳловчи |
| 3 | 2013 — 2014-йил | „Ўзбекистон“ телерадиоканали" „Маданий-маърифий ва бадиий дам олиш дастурлари“ бош муҳарририят | Бош муҳаррир ўринбосари |
| 4 | 2014-йилдан | „Ўзбекистон“ телерадиоканали“ „Маданий-маърифий ва бадиий дам олиш дастурлари“ бош муҳарририят | Бош муҳаррири |
| 5 | 2021-йилдан | „Ўзбекистон тарихи“ телеканали[7]. | Директори |
Журналистик фаолияти
Шуҳрат Ҳайитов фаолияти давомида бир қанча эшиттириш ва телекўрсатувларга муаллиф ва бошловчилик қилган. Ундан ташқари қатор кўрсатув ва ҳужжатли филмларга, шунингдек илмий-оммабоп китобларга муҳаррирлик вазифасини бажарган.
- „Навоийга эҳтиром“,
- „Юлдузлар ёғдуси“,
- „Зиё дарғалари“,
- „Ибратга йўғрилган умр“,
- „Тараққиётнинг янги босқичи“,
- „Телеҳикоя“,
- „Аслида қандай?..“,
- „Мавзу“,
- „Йил фаоли“,
- „Студия-24“,
- „Ислом сивилизацияси маркази: шонли тарихдан буюк келажак сари“,
- „Зиёли минбари“
- „Рамазон ривоятлари“
ХВИ „Олтин қалам“ халқаро танловининг Бош миллий мукофотига сазовор бўлган[8].
Илмий фаолияти
Ш. Ҳайитовнинг „Радиога ташриф“ (2012), „Хорижда бобуршунослик“(2021), „Радио ва телевидение“ (2022) каби ўқув-услубий монограгик китоблари, шунингдек, юзга яқин илмий-оммабоп мақолалари Ўзбекистон ва халқаро журналларда чоп этилган[9]. Ўзбек адабиёцҳунослиги, айниқса, бобуршуносликка оид кўплаб халқаро илмий анжуманларда маъруза қилган[10]. Жумладан, АҚСҲ, Туркия, Озарбайжон, Ҳиндистон ҳамда Саудия Арабистонининг Ар-Риёд шаҳрида Заҳириддин Муҳаммад Бобур тавваллудига бағишланган тадбирларда ўз маърузаси билан иштирок этган:
Темурийзода Бобурнинг серқирра ижоди катта тарихий ва илмий аҳамиятга эга. Айниқса, унинг, адабиёт, тарих, тилшунослик, ҳуқуқшунослик, мусиқа ва географияга оид қарашлари бизга тарихимиз ҳақида жуда кўп ма’лумотлар беради. Шу билан бирга, ўша давр манзараларини ўрганишимизда муҳим манба бўлиб хизмат қилади[11].
дея фикр билдирган. Юздан ортиқ публицистик мақолалар, Заҳириддин Муҳаммад Бобур ижодига доир элликдан зиёд илмий-оммабоп мақолалари республика ва АҚШ, Германия, Россия, Туркия ва Озарбайжон каби хорижий давлатлар журналларида эълон қилинган. Туркум мақолалари „Заҳириддин Муҳаммад Бобур энсиклопедияси“ (2014, 2016), „Библиография“ (Москва, 2016), „Бабуриди“ (Москва, 2019) нашрларидан ўрин олган. Унинг „Радиога ташриф“ (2012) ва „Хорижда бобуршунослик“ (2021)[5], „Радио ва телвидение: кеча ва бугун“, „ Телевидение менинг тақдиримда“ (2022) асарлари чоп этилган[12]. Шу билан биргаликда „Тележурналист“ тўпламига муҳарирлик қилган[13] ва яна ўндан зиёд илмий-бадиий асарларга масъул муҳаррир бўлган. Шу билан биргаликда Шуҳрат Ҳайитовнинг Туркияда бобуршунослик йўналишидаги туркум мақолалари „Бобур энсиклопедияси“ нашрларидан ўрин олган[5].
Асарлари
| Тр | Асар номи | Асар мавзуси | Йили |
|---|---|---|---|
| 1 | „Хорижда бобуршунослик“ | Мазкур монографияда Заҳириддин Муҳаммад Бобур ижодининг хорижда ўрганилиши, шунингдек, дунё фондларида сақланаётган қўлёзмалар тадқиқига алоҳида аҳамият қаратилган. Китобда шоир асарларининг ўзбекча-туркча манбалари қиёсий тадқиқ этилиб, „Бобурнома“, „Бобур девони“, „Мубаййин“, „Рисолайи волидийя“ асарларининг туркча таржималари қиёсий-типологик метод асосида ўрганилган. Турк адабиётида шоир ҳаёти ва ижодининг ёритилиши, асарлари таржимаси, қўлёзма матни ва унинг тавсифи ва талқини кабилар билан боғлиқ бобуршуносликдаги актуал масалалар ва уларнинг ечимига оид илмий-назарий хулосалар ишлаб чиқилган[14]. | 2021-йил |
| 2 | „Радиога ташриф“ | Мазкур китобда радиожурналистик жанрлар ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари, радио ссенарий ва уларнинг ёзилиш қоидалари, радиосуҳбатлар матни, бугунги кун радиосининг ижодкорлари ва ўзига хос жиҳатлари ёритилган. | 2012-йил |
| 3 | „Телевидение менинг тақдиримда“ | Мазкур китобда телевидениеда кўп йиллар мобайнида фаолият юритган ижодкорларнинг ўзбек тележурналистикаси тарихи ва бугунига оид туркум мақолалари, шунингдек эссе, очерк ва бадиалар жамланган[15]. | 2022-йил |
| 4 | „Радио ва телевидение“ | Мазку ўқув услубий қўлланмада мамлакатимиздаги радио ва телевидениянинг пайдо бўлиш тарихи, телерадио журналистикасининг тадрижий тараққиёт босқичлари, жанр ҳусусиятлари ҳамда, ушбу соҳага улкан ҳисса қўшган ва қўшиб келаётган давлат ва нодавлат телеканал ва соҳа ҳодимлари ҳақида маълумот берилади[16] | 2022-йил |
| Тр | Йили | Мақола номи | Нашр этилган манба
(журнал, газета ва сайтлар) |
|---|---|---|---|
| 1 | 2009-йил | „Мубаййин“ асарининг туркча таржимасига доир айрим мулоҳазалар | Тил ва адабиёт таълими |
| 2 | 2010-йил | Бобур меросининг туркча талқини | Тил ва адабиёт таълими |
| 3 | 2011-йил | Бабüр эсерлеринин Тüркиеъде араşтıрмасı | Гüнсел санъат |
| 4 | 2011-йил | „Хатти Бобурий“нинг ўрганилиши | ЎзМУ хабарлари |
| 5 | 2011-йил | Бобур шеърларининг туркча таржимаси | ЎзМУ хабарлари |
| 6 | 2011-йил | Бобур асарларининг туркча таржималари хусусида | Тил ва адабиёт таълими |
| 7 | 2011-йил | „Бобурнома“нинг туркча таржималари | Таълим тизимида ижтимоий-гуманитар фанлар |
| 8 | 2012-йил | „Бобурнома“нинг турк олимлари томонидан тадқиқ этилиши | АДУ Илмий хабарномаси |
| 9 | 2012-йил | Исследование творчества Бабура в Турсии | Филология мəсəлəлəри |
| 10 | 2012-йил | „Бобурнома“нинг матний-қиёсий таҳлили | Ўзбек тили ва адабиёти |
| 11 | 2018-йил | Бобур ижодининг туркий халқлар адабиётида ўрганилиши | Жаҳон адабиёти[17][18]. |
| 12 | 2018 | Ким дегайлар даҳр аро қолди фалондин яхшилиқ | Шарқ юлдузи[19][20] |
| 13 | 2012-йил | Бобур асарларининг туркча таржималари ҳақида | Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг жаҳон маданияти тарихида тутган ўрни халқаро илмий анжуман материаллари |
| 14 | 2018-йил | Туркий халқлар адабиётида бобуршунослик | Жаҳон туркологиясида ўзбек тилининг ўрни ва халқаро ҳамкорлик истиқболлари мавзуидаги халқаро илмий-амалий конференсия |
| 15 | 2014-йил | Туркий бобуршунослик: тавсиф ва таҳлил | Ўзбек адабиёцҳунослигида талқин ва таҳлил муаммолари мавзуидаги илмий-назарий анжуман материаллари |
| 16 | 2019-йил | „Бобур девони“нинг туркча нашри | ЎзМУ Ўзбек филологиясининг аспирант ва докторантлар илмий-амалий анжуман материаллари тўплами |
| 17 | 2018-йил | „Бобур ижодининг хорижда ўрганилиши (ўзбекча-туркча манбалар қиёсий таҳлили)“ | Филология фан. бўйича фалсафа док. дисс. автореферати. |
| 18 | 2019-йил | „Навоий уйида 20 кун“ | Маънавий ҳаёт |
| 19 | 2019-йил май | „Бобур эътиқоди“ | Ислом нури[21][22] |
| 20 | 2019-йил | „Туркияда Навоий ва Бобур ижодининг ўрганилиши“ | „Ўзбек мумтоз адабиётини ўрганишнинг назарий ва манбавий асослари масалалари“ Республика илмий-амалий конференсия материаллари. |
| 21 | 2019-йил | „Туркияда бобуршунослик“ | „Алишер Навоий ва ХХИ аср“ Халқаро илмий-назарий анжуман материаллари |
| 22 | 2019-йил | „Хатти бобурий“ ва унинг ўрганилиши" | „Ўзбек тили тараққиёти ва халқаро ҳамкорлик масалалари“ Халқаро илмий-назарий анжуман материаллари |
| 23 | 2019-йил | „Ким кўрубдур эй кўнгул, аҳли жаҳондин яхшилиғ“ | Маҳалла |
| 24 | 2008-йил | Бобур Мирзо ва унинг „Мубаййин“ асари (таржима) | Хорижда бобуршунослик илмий мақолалар тўплами. |
| 25 | 2009-йил | „Бобурнома“ дунё олимлари нигоҳида | Ёш куч |
| 26 | 2010-йил 10-феврал | Бори элга яхшилик қилғил… | Жамият |
| 27 | 2011-йил | Ибратга йўғрилган ҳаёт | Жамият |
| 28 | 2012-йил | Улуғ сиймо – бетакрор шеърият | ЎзР ФА Ёш олимлар ахборотномаси. |
| 29 | 2014-йил | Туркияда бобуршунослик | „Бобур энсиклопедияси“ |
| 30 | 2016-йил | Ҳайитов Ш. М. Мақолалар | Захириддин Мухаммад Бабур. Бабуриди. Библиография. – Москва, 2016. |
| 31 | 2018-йил | Истеъдодли бобурийзодалар | Саодат |
| 32 | 2020-йил 10-феврал | Навоий ва Бобурни англай олаяпмизми? | www.уза.уз. (Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги сайти) |
| 33 | 2020-йил 14-феврал | „Ким дегайлар даҳр аро қолди фалондин яхшилиғ“ | Ишонч |
| 34 | 2019-йил | „Ўхшаши йўқ бир асар бор“ (суҳбат) | Бобур ва дунё. |
| 37 | 2020-йил | „Улуғ аждодларимизни таниймизми?“ | Бобур ва дунё. |
Мукофотлари
- „Энг улуғ, энг азиз“ (2016),
- „Сарҳисоб“ (2017),
- „МТРК СОВРИНИ“ (2010, 2012),
- „Қадринг баланд бўлсин, она тилим!“ „Ижтимоий ролик“[23] (2020),
- „Йилнинг энг фаол журналисти“ (2021) каби республика кўрик-танлови.
- ХВИ Халқаро „Олтин қалам“ танловининг Бош миллий мукофоти соҳиби
- Ш. Ҳайитовнинг соҳа ривожига қўшган ҳиссаси муносиб рағбатлантирилиб, қатор вазирлик ва ташкилотларининг фахрий ёрлиқлари, шунингдек, „Ўзбекистон Республикаси халқ таълими аълочиси“(2017)[5].
- „Ўзбекистон Республикаси мустақиллигининг 30 йиллиги“ (2021) кўкрак нишони.
- „Ўзбекистон Республикаси Конституциясига 30 йил“ (2022) кўкрак нишони.
- Лондонда ўтказилган (ЭCГ Филм Фестивал) олтинчи Британия халқаро кинофестивали савриндори(2024)
Манбалар
- ↑ Шуҳрат Ҳайитов „Ўзбекистон тарихи“ телеканалига директор этиб тайинланди
- ↑ „ОАВ: "„Олтин қалам“ ХВИ миллий мукофоти совриндорлари тақдирланди"“. 2022-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-сентябр.
- ↑ „„Олтин қалам“ – ижодга, изланишга ундаётган танлов“. 2022-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-сентябр.
- ↑ Шуҳрат Ҳайитов „Ўзбекистон тарихи“ телеканалига директор этиб тайинланди
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Шуҳрат, Ҳайитов „Шуҳрат Ҳайитовга табрик“. www.Музаффар.уз. www.Музаффар.уз. 2022-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.15.09 12:50.
- ↑ „Қаламкашлар камол топган маскан“. 2022-йил 5-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-сентябр.
- ↑ Шуҳрат Ҳайитов „Ўзбекистон тарихи“ телеканалига директор этиб тайинланди
- ↑ „Кун.уз журналисти “Олтин қалам” мукофоти билан тақдирланди“. Кун.уз. Кун.уз. Қаралди: 2022-йил 19-сентябр.
- ↑ „Хорижда бобуршунослик“ китоби чоп этилди
- ↑ „Бобурийлар сулоласи: тарихи, адабиёти, маданияти“ мавзусида семинар ҳамда фото кўргазма ташкил этилди
- ↑ „Ар-Риёдда Заҳириддин Муҳаммад Бобур тавваллудига бағишланган онлайн-тадбир ўтказилди“. 2022-йил 26-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-сентябр.
- ↑ Маматова, Д „Тележурналистларга байрамона туҳфа“. ҳттпс://уза.уз/посц/384859. ҳттпс://уза.уз/посц/384859.+Қаралди: 2022.15.09 соат 13:03.
- ↑ Ҳайитов, Шуҳрат „«Тележурналист» нашрдан чиқди“. ҳттпс://уза.уз. ҳттпс://уза.уз.+Қаралди: 12-ноябр.
- ↑ „"Хорижда бобуршунослик"“. ҳттпс://уза.уз. ҳттпс://уза.уз.+Қаралди: 16,09,2022 7:45.
- ↑ Шуҳрат, Ҳайитов. Телевидения менинг тақдиримда, "ИЖОД ПРЕСС", Тошкент: "ИЖОД ПРЕСС", 2022 — 264-268-бетлар-бет. ИСБН 978-9943-8132-8-1.
- ↑ Хаджаев.А, Ҳайитов.Ш. Радио ва Телевидениэ. Тошкент.ш: "ИЖОД ПРЕСС" нашрёти, 2022-йил — 334-336-бетлар-бет. ИСБН 978-9943-8132-7-4.
- ↑ Ҳайитов, Шуҳрат „Туркий халқлар адабиётида Бобур ижоди“. Зиёуз.уз. Зиёуз.уз. Қаралди: 2022-йил 26-сентябр.
- ↑ Хайитов, Шуҳрат. „Туркий Халқлар адабиётида Бобур ижоди“. Жаҳон адабиёти. 170-174 бетлар-бет. ИССН 2010-5517.
- ↑ Хайитов, Шуҳрат. “Ким дегайлар даҳр аро қолди фалондин яхшилиғ”, Шарқ Юлдузи, Тошкент: Шарқ Юлдузи, 08.02.2021 — 146-150-бет. ИСБН 0131-1832.
- ↑ Ҳайитов, Шуҳрат (2019.15.03). „Заҳириддин Муҳаммад Бобур эътиқоди“. Ислом Нури. 5(622)-жилд, № 5(622). 6-7 бетлар-бет.
{{cите магазине}}:|қаралган сана=параметрига қиймат берилганда,|урл=параметрига ҳам қиймат берилиши лозим (ёрдам); Море тҳан оне оф|пагес=ва|паге=спеcифиэд (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим:|аccессдате=ва|дате=(ёрдам) - ↑ Шуҳрат, Ҳайитов „Заҳириддин Муҳаммад Бобур эътиқоди“. Ҳидоят.уз. Ҳидоят.уз. Қаралди: 2022-йил 26-сентябр.
- ↑ „„Қадринг баланд бўлсин, она тилим“ халқаро танлови ғолиблари тақдирланди“. 2022-йил 26-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-сентябр.