Shunt (tibbiy)

Тиббиётда шунт - бу суюқликни тананинг бир қисмидан бошқасига ўтказишга имкон берадиган тешик ёки кичик ўтиш жойи. Бу атама туғма ёки орттирилган шунтларни тасвирлаши мумкин; ва орттирилган шунтлар (баъзан ятроген шунтлар деб аталади) биологик ёки механик бўлиши мумкин.
Турлари
- Юрак шунтлари ўнгдан чапга, чапдан ўнгга ёки икки йўналишли ёки тизимли-ўпка ёки ўпкадан тизимли деб таърифланиши мумкин.
- Мия шунт : Гидросефали ва сурункали интракраниал босимни келтириб чиқарадиган бошқа шароитларда, миядан ортиқча мия омурилик суюқлигини тўкиш ва уни тананинг бошқа қисмларига олиб бориш учун бир томонлама валф ишлатилади. Ушбу валф одатда бош суягидан ташқарида, лекин терининг остида, қулоқ орқасида жойлашган. Қорин бўшлиғига суюқликни чиқарадиган мия шунтлари (қориннинг юқори қисмида жойлашган) вентрикулоперитонеал ( ВП ) шунтлар деб аталади.
- Бел-қорин шунт (лумбоперитонеал, ЛП деб ҳам аталади): идиопатик интракраниял гипертония ва ҳидросефали каби ич босимининг сурункали ортган ҳолларида, найча ёки Шунт бир томонлама клапанининг миядан ортиқча орқа мия суюқлигини қуритиб уни қорин бўшлиғига олиб боради. Вентрикулоперитонеал шунтдан фарқли ўлароқ, ломбер-перитонеал шунт одатда белдаги иккита умуртқа суяги орасига киритилади ва мия орқа мия суюқлиги қопини ёки ломбер субаракноид бўшлиғини тешиб қўяди, сўнгра тери остидан қорин бўшлиғига ўтиб, охир-оқибат у ерда жойлашади. У ердан нормал тана суюқлиги дренаж тизими томонидан чиқарилади.
- Перитонеовеноз шунт : (Денвер шунт деб ҳам аталади)[1] қорин пардасидан веналарга, одатда ички бўйин вена ёки юқори вена кава ичига қорин бўшлиғи суюқлигини чиқарадиган шунт. Баъзида рефрактер асцитли беморларда қўлланади. Бу қорин пардасидан бўйиннинг ички бўйинбоғи венасига тери остига ўтадиган клапанли узун най бўлиб, асцит суюқликнинг тўғридан-тўғри тизимли қон айланишига ўтишига имкон беради. Мумкин бўлган компиляцияларга варикозлардан қон кетиш, тарқалган интраваскуляр коагуляция, инфекция, юқори вена кавал тромбози ва ўпка шиши киради .
- Ўпка шунти алвеолага перфузён нормал аммо вентилацияни перфузаланган минтақага етказиб беролмаганда мавжуд бўлади.
- Портосистемик шунт (ПСС), шунингдек, жигар шунтлари сифатида ҳам танилган, тананинг қон айланиш тизими томонидан жигарни четлаб ўтишдир. Бу туғма ёки орттирилган бўлиши мумкин. Туғма ПСС итлар ва мушукларда кам учрайдиган ҳолат бўлиб, асосан миниатюра шнаузерлари ва Ёркшире териерлари каби кичик ит зотларида, шунингдек, форслар, гимолойлар ва аралаш зотлар каби мушукларда учрайди. Орттирилган ПСС ҳам кам учрайди ва портал гипертензияга, айниқса сирозга олиб келадиган жигар касаллиги бўлган кекса итларда топилади.
- Портакавал шунт (портал кавал шунт) жигарда юқори қон босимини даволашдир.
- Трансжугулар интраҳепатик портосистемик шунт (ТИПС) жигар ичидаги сунъий канал бўлиб, кириш портал венаси ва чиқадиган жигар венаси ўртасида алоқа ўрнатади. Портал гипертензияни даволаш учун ишлатилади.
- ВАСП (Весикоамниотик манёврлаш процедураси): Хомиланинг пастки сийдик йўлларининг чиқиши обструкцияси туғилмаган чақалоқнинг сийдик чиқаришига тўсқинлик қилади. Бу амниотик суюқлик ҳажмининг камайиши ва чақалоқнинг ўпкаси ва буйракларининг ривожланиши билан боғлиқ муаммоларга олиб келиши мумкин. Весико-амниотик шунт-бу ортиқча суюқликни атрофдаги бўшлиққа тўкиш учун туғилмаган чақалоқнинг сийдик пуфагига киритиладиган найча[2].
Ҳаволалар
Манбалар
- ↑ тҳефреэдиcтионарй.cом Денвер шунт Cитинг: МcГраw-Ҳилл Cонcисе Диcтионарй оф Модерн Медиcине. © 2002
- ↑ ИП овервиэw: фетал весиcо-амниотиc шунт фор бладдер оутфлоw обструcтион (Април 2006) Паге 1 оф 18, НАТИОНАЛ ИНСТИТУТЕ ФОР ҲЕАЛТҲ АНД CЛИНИCАЛ ЭХCЕЛЛЕНCЕ, ИНТЕРВЕНТИОНАЛ ПРОCЕДУРЕС ПРОГРАММЕ, Интервентионал проcедуре овервиэw оф фетал весиcо-амниотиc шунт фор лоwер уринарй траcт оутфлоw обструcтион