Simli uyali aloqa

Симли уяли алоқа, стационар алоқа, маҳаллий телефония (инглизча: ландлине, — сўзма- сўз „ер ости тармоғи“) телефон фойдаланувчилари ўртасидаги телефон алоқасини мис ёки оптик кабел симлари орқали амалга оширади. Бу атама, қоида тариқасида, мамлакатнинг турли ҳудудлари (шаҳарлар, вилоятлар)да алоқа операторлари томонидан тақдим этиладиган, абонентни идентификация қилувчи ноёб телефон рақами билан умумий фойдаланишдаги телефон тармоғига уланишни таъминловчи телефон хизматларини тавсифлайди.

Рухсат этилган маҳаллий телефон рақамлари, аксарият ҳолларда, географик телефон рақамлаш режасига (яъни, АБC коди) ишора қилади ва бу рақамнинг бошланғич қисми маълум бир ҳудудда — мамлакатнинг маълум бир минтақаси, шаҳар, туман, қишлоқ ва бошқаларда („маҳаллий алоқа“ номи шундан келиб чиқади) телефондан фойдаланишни акс эттиради. Қоида тариқасида, абонентга берилган рақам қонуний равишда маълум бир жисмоний уланиш манзилига берилади. Шу билан бирга, абонент ўз рақамидан масофадан туриб ҳам фойдаланиши мумкин (бу бўйича ДИД хизмати тавсифига қаранг).

Техник нуқтаи назардан, маҳаллий уланиш уяли алоқадан сезиларли даражада паст бўлади. Чунки симли уланиш диапазони кириш нуқтаси ўрнатилган жойдан кичик масофа билан чекланади (мис кабел учун, одатда, тахминан 100 метр). Уяли алоқада кириш нуқтаси телефон аппаратида жойлашган ва алоқа масофаси бир неча юз метрдан бир неча километргача бўлган таянч станция орқали амалга оширилади. Шунингдек, „маҳаллий телефония“ тушунчаси мавжуд бўлиб, у аҳоли пункти ичидаги телефон алоқасини тавсифлайди. Симли телефония мобил телефондан анча олдин пайдо бўлган ва 100 йилдан ортиқ ривожланиш тарихида мисли кўрилмаган машҳурликка эришган. Телефон суҳбатлари симли телефония ривожланишининг энг юқори чўққисида жамият кундалик ҳаётининг бир қисмига айланди. Гарчи „телефонлаштириш“, яъни зарур телефон ускуналарини ўрнатиш ишлари кабел тармоқларини ётқизиш ва умуман, дунёнинг айрим минтақаларида аҳолининг барча қатламлари учун телефон алоқасидан (биринчи навбатда симли) фойдаланишни таъминлаш жараёни давом этаётган бўлса ҳам.

Жаҳон статистикаси маълумотларига кўра 2013-йилда дунёда 1,16 миллиардга яқин стационар алоқа абонентлари мавжуд бўлган^[2].

2008-2009-йилларда олинган стационар алоқа операторлари вакилларининг фикрига кўра, маҳаллий телефония нархи истеъмол саватчасида арзимас улушга тўғри келган ва инқироз натижасида рўйхатнинг сўнги поғоналаридан жой олган. 2009-йилнинг баҳорида телефончилар маҳаллий алоқа учун тарифларни ошириб, шу орқали даромаднинг кейинги турғунлигидан суғурта қилишга умид боғлашган. Бироқ, баъзи абонентларнинг арзон чексиз тарифларга (аралаш ва вақт бўйича) ўтиши, уяли алоқадан фаолроқ фойдаланиш (уяли алоқа операторларидан бир қатор янги демпинг таклифларининг пайдо бўлиши бунга ҳисса қўшади) ва муқобил овозли хизматлар (Скйпе, СИПНЕТ ва бошқалар)нинг пайдо бўлиши натижасида бу қадам тескари таъсирни келтириб чиқариши мумкин. Бироқ, бундай сенарий инқирознинг сезиларли кучайиши, алоқа харажатлари улуши бугунги кўрсаткичлардан анча юқори бўлган тақдирдагина амалга ошиши мумкин. Симли телефон операторлари 2008-2009-йиллардаги инқироз шароитида стационар алоқа янада оммалашиб, унинг яқин орада истеъмолдан чиқиб кетиши ҳақидаги барча башорат ўз кучини юқотади, деб ҳисоблашади. Бундан ташқари, 2009-йилда МГТС „стационар телефонларни ўрнатишга бўлган талабнинг сезиларли ўсишини“ қайд этади. Россия мисолида олиб қарасак, 2008-йилда жами 1,1 миллион та телефон ўрнатиш бўйича мурожаатлар қаноатлантирилиб, 2009-йил 1-январ ҳолатига кўра квартира телефонини ўрнатиш бўйича берилган аризалар сони 602,3 мингтани ташкил этган ^[3].

2008-йилда маҳаллий бозор динамикасининг тахминий прогнози белгиланган тарифлар доирасида бир неча фоиз даражасида режадагидан бироз ўсиш (умуман бутун бозорнинг ўсиш сур’атидан паст) сифатида баҳоланган.

Манбалар

↑ Фихед телепҳоне линес пер 100 инҳабитанц бетwеэн 1997 анд 2007 бй Интернатионал Телеcоммуниcатион Унион (ИТУ), источник: ҳттп://www.иту.инт/ИТУ-Д/иcт/статистиcс/иcт/грапҳс/фихед.жпг)
↑ Статистика ИТУ по фиксированным линиям связи за период 2000 - 2013 года
↑ См. «антикризисный» обзор Cнеwс — «Телеком 2008: бизнес решил сэкономить на связи» [1]

Ҳаволалар

[1] Фихед телепҳоне линес пер 100 инҳабитанц бетwеэн 1997 анд 2007 бй Интернатионал Телеcоммуниcатион Унион (ИТУ), источник: ҳттп://www.иту.инт/ИТУ-Д/иcт/статистиcс/иcт/грапҳс/фихед.жпг)

[2] Статистика ИТУ по фиксированным линиям связи за период 2000 - 2013 года

[3] См. «антикризисный» обзор Cнеwс — «Телеком 2008: бизнес решил сэкономить на связи» [1]

[1]

[2]

[3]