Simulambuk shartnomasi
Симуламбуко шартномаси (порт. Тратадо де Симуламбуcо) — 1885-йил 1-февралда Португалия ва Африка қироллиги Нгоё маҳаллий вакиллари ўртасида имзоланган шартнома. Португалия томонидан мамлакат Ҳарбий-денгиз кучлари қўмондони лейтенанти вазифасини бажарувчи ва Португалия қироличаси корвет қўмондони Вилгелм Аугусто де Брито Капелло иштирок этди. Маҳаллий манфаатлар Нгоё қироллигининг маҳаллий князлари томонидан ифодаланган[1].
Шартлар
Шартномага кўра, ушбу ҳудуд Кабинда протекторати дедеган ном олди[2]. Колониялар эмас, балки протекторатнинг ҳолати Конго дарёсининг орқасида жойлашган Ангола шаҳридан ажралиб турарди. Шунга кўра, Кабинданинг маҳаллий аҳолиси Анголадаги португал фуқароларига нисбатан кўпроқ ҳуқуқ ва эркинликларни сақлаб қолган. Шартномага кўра, Португалия протекторат ҳудудининг яхлитлигини сақлаб қолишга, шунингдек, Кабинда аҳолисининг одатлари ва урф-одатларини ҳурмат қилишга ваъда берди[3].
Бироқ, протекторатнинг ҳолати узоқ давом этмади, чунки 1885-йил 30-апрелда Берлин конференцияси аъзолари Ангола шимоли — Шарқий қисмида Португалияга кетган бир қатор ҳудудлар эвазига Конго Эркин давлатига дарёнинг Шимолий қирғоғида бир қисмини кўчиришга келишиб олдилар. Анголанинг шимоли-шарқий қисмида Португалияга берилган эди. Чегараларнинг янги кесилиши натижасида Ангола шаҳридан Кабинду нафақат Конго дарёси, балки дарёнинг шимолидаги ер участкасини ҳам ажратди. Бундан ташқари, конференция аъзолари Португалиянинг Кабинда ҳудудининг қолган қисмига эгалик қилиш ҳуқуқини тўлиқ тан олдилар, шунингдек, иккинчисига маъмурий-ҳудудий ислоҳотгача сақланиб қолган Португал Конго мустамлакаси янги мақомини бердилар. 1920-йил, унга кўра Португалия Конгоси (Кабинда) Ангола мустамлакасининг ажралмас қисмига айланди.
Манбалар
- ↑ Порто, Жоãо Гомес. „Cабинда. Нотес он а соон-то-бе-форготтен wар“. Институте фор Сеcуритй Студиэс. 2010-йил 21-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 15-октябр.
- ↑ Тимоти Бенкрофт-Хинчи: Кабинда — Новая Горячая Точка В Африке — Мир — Правда. Ру
- ↑ „Cабинда“. 2013-йил 13-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-октябр.