Sipandi Samarqandiy
Мулла Абдулкарим Сипанди Самарқандий – самарқандлик тожик шоири.
| Сипанди Самарқандий | |
|---|---|
| Асл исми |
форсча: سپندی سمرقندی тожикча: Сипандии Самарқандӣ ўзбекча: Сипандий Самарқандий |
| Таваллуди |
Мулла Абдулкарим Сипанди Самарқандий 1823-йил |
| Вафоти |
1909-йил Россия империяси |
| Фуқаролиги | Бухоро амирлиги → Россия империяси |
Таржимаи ҳоли
Абдукарим Сипанди Самарқандий Мулло Абдукарим Сипанди 1829-йилда Самарқанд шаҳрининг Махдум Хоразмий довонида михчи оиласида туғилган. Отаси маҳалла гузари оқсоқоли бўлган. Ёшлик йилларидан диний оилавий муҳитда катта бўлган. Сипанди бошланғич таълимни она шаҳрида бошлаган, сўнгра Бухоро мадрасасида давом эттирган, Бухорода бир қанча адиблар, жумладан, Мирсиддиқ Ҳашмат, Осим Бухорои, Заки Бухороий, Кори Раҳматуллоҳи Возеҳ ва бошқалар билан учрашган. Мадрасани тугатгач, Самарқандга қайтиб, бир неча йил Мирзо Улуғбек мадрасасида дарс берди. У Эрон, Ироқ ва Арабистоннинг бир қанча шаҳар ва қишлоқларини кезиб, бир муддат ўша ерда истиқомат қилган. Араб тилини тўлиқ ўрганиб, бир қанча устозлардан ижозалар олиб, 76 ёшида Макка ва Мадинани зиёрат қилишга боради. У ерда Шайх Мансурнинг илм ҳалқаларида қатнашган ва бошқа бир қанча ислом оламининг катта уламолари билан танишган. Кейинчалик Самарқандга келиб, Хожа Зулдмурод масжидида имом билан бирга ишлаган. Сипанди 1919-йилда вафот этган. Самарқандлик Сипанди „Тожик овози“ газетаси ва бугунги кунда Марказий Осиё тожиклари ўзаро фойдаланаётган кириллча хурофотлардан иборат янги тожик адабиёти асосчиларидан бири. Бу асарга 1918-йил октабр ойида Самарқанд шаҳрида тожикларнинг 37 нафар фарзанди имзо чеккан, 1933-1937-йилларда уларнинг кўпчилиги Сталин қатағонига тушиб, собиқ Иттифоқ ҳудудида ҳалок бўлган[1].
Ижоди
У, асосан, г'азал, мухаммас, китоб, рубоий, девон, асосан, ўз она форс тилида ёзган . Айрим асарларини ўзбек тилида ҳам ёзган . Унинг машҳур асарларидан бири “Ҳажви кали Иброҳим” („Тақир Иброҳимнинг саргузаштлари“) ҳисобланади[2].