Ситт ал-Ажам ХИИИ асрнинг Бағдодлик сўфий тасаввуфчиси эди. Унинг асосий хизмати ибн Арабийнинг „Машаҳид“ асарига шарҳ ёзиш эди. Унинг тўлиқ исми Ситт ал-Ажам бинти ан-Нафис ибн Абу л-Қосим.[1]

Исм билан мос келиши

Мусулмон аёл олималари тарихида бир хил исмли икки аёлни учратиш мумкин. Фотима Мерниссининг таъкидлашича, арабча „ситт“ атамаси том маънода „хоним“ деган маънони англатади ва кўпинча бу ном ҳокимият аёлларига тегишли. Бироқ, баъзи истиснолардан ташқари, у ситт билан бошланган учта исмни санаб ўтди: бири Ситт ал-Ажам сиёсат масаласига умуман алоқаси йўқ. Унинг сўзларига кўра, Ситт ал-Ажам ХИВ асрда Дамашқда яшаган фиқҳ олимаси.[2]

ХИИИ асрда яшаган сўфий аёл, ибн Ал-Арабий ҳақидаги фикрлари унинг эри томонидан етказилган бу исмни Ситт ал-Ажам бинт ан-Нафис (ушбу мақола мавзуси) билан чалкаштириб юбориш мумкин.[3]

Ажам атамаси

Ажам атамаси арабча бўлиб, асли араб бўлмаган ва она тили араб тили бўлмаган кишини билдиради. Бу асосан форсларга тегишли. Форсни араблар босиб олгандан кейин бу атама камситувчи маънога эга бўлди. Бу фамилия сифатида учраши мумкин.[4]  Ситт ал-Ажам мисолида унинг аждодлари асли араб бўлмаганлигини аниқ кўрсатади.

Ибн Арабийнинг „Машаҳид“ига шарҳи

Ситт ал-Ажамнинг тафсири таъсирчан ҳажмда бўлиб, тахминан уч юз саҳифани ташкил этади. У сирли мавзуларда яна иккита китоб ёзишга муваффақ бўлди: "Кашф ал-кунуз" (Хазиналарни очиш) ва „Китоб ал-Хатм“ (Муҳр китоби). Мишел Чодкиэвич „Соҳилсиз Океанда: Ибн Араби, Китоб ва Қонун“ да унинг шарҳини „жуда чиройли“ деб атаган ва у ибн Арабийнинг соф хаёлий кўринишидан ва у билан йиғилиш олдида пайғамбарлар билан бўлган суҳбатдан илҳомланган.[5]

Манбалар

  1. ↑ Ибн 'Араби. Cонтемплатион оф тҳе Ҳолй Мйстериэс. C. Тwинч анд П. Бенеито, трансл. Охфорд: Анқа Публишинг, п. 12
  2. ↑ Мернисси, Ф. (1993). Тҳе Форготтен Қуээнс оф Ислам. Политй Пресс: УК, пп.19-20
  3. ↑ „Ситт Ажам бинт ал-Нафис“.
  4. ↑ Ажам
  5. ↑ Чодкиэwиcз, М. (1993).Ан Оcеан Wитҳоут Шоре: Ибн Араби, тҳе Боок, анд тҳе Лаw, Стате Университй оф Неw Ёрк Пресс, п.156