Skleronom
Механик тизим склероном ҳисобланади, агар чекловлар тенгламалари аниқ ўзгарувчи сифатида вақтни ўз ичига олмаса ва чекловлар тенгламасини умумлаштирилган координаталар билан тасвирлаш мумкин бўлса. Бундай чекловлар склерономик чекловлар деб аталади. Склерономнинг қарама-қарши томони реономдир.
Илова
3 ўлчамли фазода массага эга заррача , тезлик кинетик энергияга эга
Тезлик позициянинг ҳосиласидир вақтга нисбатан . Бир нечта ўзгарувчилар учун занжир қоидасидан фойдаланинг:
бу ерда умумлаштирилган координаталардир .
Шунинг учун,
Шартларни диққат билан қайта тартибга солишдан қуйидаги келиб чиқади[1],
бу ерда , , умумлаштирилган тезликларда мос равишда 0, 1 ва 2 даражали бир жинсли функсиялардир . Агар бу тизим склерономик бўлса, у ҳолда позиция аниқ вақтга боғлиқ эмас:
Шунинг учун, фақат муддат йўқолмайди:
Кинетик энергия умумлаштирилган тезликларда 2-даражали бир хил функсиядир.
Мисол: маятник

Ўнг томонда кўрсатилганидек, оддий маятник оғирлик ва ипдан ташкил топган тизимдир. Ип юқори учида бурилишга, пастки учида эса оғирликга бириктирилади. Узайиб бўлмайдиган бўлиб, ипнинг узунлиги доимийдир. Шунинг учун бу тизим склерономдир; у склерономик чекловга бўйсунади:
бу ерда оғирликнинг ҳолати ва сатр узунлиги.
Мураккаброқ мисол келтиринг. Ўнгдаги кейинги расмга қаранг: Ипнинг юқори учи оддий гармоник ҳаракатга эга бўлган айланиш нуқтасига бириктирилган деб фараз қилинг.
бу ерда амплитуда, бурчак частотаси, ва вақт ҳисобланади.
Ипнинг юқори учи маҳкамланмаган бўлса-да, бу узайтирилмайдиган ипнинг узунлиги ҳали ҳам доимийдир. Юқори учи ва оғирлик орасидаги масофа бир хил бўлиши керак. Шунинг учун, бу тизим реономдир, чунки у аниқ вақтга боғлиқ бўлган чекловларга бўйсунади
Манбалар
- ↑ Голдстеин, Ҳерберт. Cлассиcал Мечаниcс, 3рд, Унитед Статес оф Америcа: Аддисон Wеслей, 1980 — 25-бет. ИСБН 0-201-65702-3.