Skuteč
Скутеč (олмонча: Скуцч ) Чехия Республикасининг Пардубица минтақасида жойлашган шаҳарчадир. Унда (01.01.2024) ҳолатига кўра 5100 га яқин аҳоли истиқомат қилади.
Скутеč | |
|---|---|
| Шаҳар | |
 | |
 Байроқ  Герб | |
| Мамлакат | Чехия |
| Вилоят | Пардубиcе |
| Туман | Чрудим |
| Асос солинган | 1282-йил |
| Майдон | 35.40 км2 (13.67 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 410 м |
| Аҳолиси (2024-01-01) |
5 042 |
| Зичлиги | ауто киши/км2 |
| Почта индекс(лар)и | 539 73 |
Маъмурий қисмлар
Борек, Хнěвěтиcе, Лазанй, Лешанй, Лхота у Скутче, Новá Вес, Радčиcе, Скутíčко, Šтěпáнов, Збоžнов, Жоř қишлоқлари ва Žďáреc у Скутčэ шаҳарнинг маъмурий қисмларидир. Леšанй муниципалитети ҳудуднинг алоҳида суверен давлатдир.
Жойлашуви
Скутеč — Хрудимдан тахминан 18 километр (11 ми) жануби-шарқда ва Пардубицдан эса 26 км (16 ми) жануби-шарқда жойлашган. У асосан Ирон Моунтаинс тоғларининг тўлқинли ва тепаликли ландшафтларида жойлашган бўлиб, асосан шаҳар ҳудудининг шимолий қисми Свитавй тоғларигача чўзилган. Аненскé водий қўриқхонасининг бир қисми Аненский дарёси атрофида жойлашган.
Тарихи
Скутеč ҳақида 1289-йилга биринчи ёзма манбаларда маълумот келтирилга. Аҳоли пунктига ёнма-ён савдо йўлида жойлашган бўлган. Скутеč тахминан 14-асрнинг биринчи ярмида шаҳар мақоми берилган. Бу минтақадаги энг йирик шаҳарлардан бири бўлиб ҳисобланган. Унинг ривожланиши Ўттиз йиллик уруш туфайли секинлашиб қолади. 1862 ва 1867-йилларда шаҳар катта ёнғинлар туфайли жиддий зарар кўради[1].
Демографияси
2021-йил аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра шаҳар умумий аҳолиси 5036 кишини ташкил этган.
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1869 | 5 362 | — |
| 1880 | 5 592 | +4.3% |
| 1890 | 5 834 | +4.3% |
| 1900 | 6 605 | +13.2% |
| 1910 | 6 981 | +5.7% |
| 1921 | 6 539 | −6.3% |
| 1930 | 6 658 | +1.8% |
| 1950 | 5 013 | −24.7% |
| 1961 | 5 270 | +5.1% |
| 1970 | 5 220 | −0.9% |
| 1980 | 5 387 | +3.2% |
| 1991 | 5 206 | −3.4% |
| 2001 | 5 344 | +2.7% |
| 2011 | 5 183 | −3.0% |
| 2021 | 5 036 | −2.8% |
Иқтисодиёти
Скутеčнинг асосий иқтисодиёти сезиларли даражада поябзал ишлаб чиқариш билан боғлиқ бўлиб бу шаҳар бошқа шаҳарларга нисбатан етакчи ўринларда турган. Компания томонидан тақдим этилган Ботас, ва гранит қазиб олиш. Кончилик ҳали ҳам фаол бўлса-да, Скутеčда поябзал ишлаб чиқариш 2022-йилда якунланди ва бренд ишлаб чиқаришни бошқа жойга кўчириш кўриб чиқилмоқда[1][2].
Транспорти
Скутеč Пардубиcе — Свитавй темир йўлида жойлашган[3].
Шаҳарда иккита бошланғич мактаб ва Вíтěзслав Новáк санъат мактаби мавжуд. 2000-йилдан бери Суверен Малта рицарлари ордени гимназия мактаби мавжуд[1].
Маданияти
2003-йилдан бери шаҳарда Томасек ва Новак мусиқа Скутеčда, ҳар йили классик мусиқа ва хор қўшиқлари фестивали ўтказилади[4].
Диққатга сазовор жойлари
Шаҳарнинг энг машҳур бинолари бу черковлардир. Шаҳар марказининг асосий диққатга сазовор жойи — Бокира Марямнинг черкови ҳисобланади. У дастлаб тарихий готика услубида қурилган бўлиб маълум вақтдан сўнг уйғониш даври услубида қайта қурилган ва барокко услубида ўзгартирилган. Бироқ, кўплаб готика услубий элементлари сақланиб қолган[5].
Корпус Кристи черкови 1391-1392 йилларда готика услубида қурилган. 1812-йилда реконструксия қилинган. 1865-1866 йилларда, 1862 йилги ёнғинда сўнг черков вайрон бўлгач, У аввалги готика услубий кўриниши тикланади[6].
Санкт-Венцлав черкови — Лазанй шаҳрида жойлашган қишлоқ черкови. Бу 14-асрнинг учинчи чорагига тўғри келади. Дастлаб готика услубидаги бино 16—18-асрларда бир неча бор реконструксия қилинган ва ўзгартирилган[7].
Азиз Маттиас черкови Штепановда жойлашган бўлиб у 1349 йилда ташкил этилган. Черков шунингдек, мураккаб қурилиш тарихига эга бўлган қишлоқ черковидир. Унинг ҳозирги шакли асосан Уйғониш ва кеч барокко услубий реконструксия натижасидир[8].
Энг машҳур маҳаллий қўшиқчи Вácлав Томášэк туғилган жойи ва унинг ҳаёти, иши бўйича кичик кўргазма билан 18- асрдаги халқ архитектура уйи бўлган[9].
Таниқли одамлар
● Вацлав Томашек (1774-1850), бастакор ва мусиқа ўқитувчиси
● Вíтěзслав Новáк (1870–1949), бастакор; шу ерда яшаб, вафот этган
● Жаромир Функе (1896–1945), фотограф
● Жиří Застěра (1913–1983), футболчи ва мураббий
● Ян Тесар (1933 йилда туғилган), тарихчи
● Томаш Малинский (1991 йилда туғилган), футболчи
Манбалар
Ташқи ҳаволалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Ҳисториэ мěста Скутеč“ (cс). Мěсто Скутеč. Қаралди: 2021-йил 19-октябр. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "ҳисторй" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ „В Čэску конčí вýроба легендáрнíч ботасек. Утнулй жи драҳé энергиэ“ (cс). Сезнам Зпрáвй (2023-йил 4-январ). Қаралди: 2023-йил 4-январ.
- ↑ „Детаил станиcе Скутеč“ (cс). Čэскé дрáҳй. Қаралди: 2024-йил 14-июн.
- ↑ „Информаcе о фестивалу“ (cс). Фестивал Томášкова а Новáкова ҳудебнí Скутеč. Қаралди: 2021-йил 19-октябр.
- ↑ „Костел Нанебевзетí П. Мариэ“ (cс). Натионал Ҳеритаге Институте. Қаралди: 2024-йил 14-июн.
- ↑ „Костел Боžíҳо тěла“ (cс). Натионал Ҳеритаге Институте. Қаралди: 2024-йил 14-июн.
- ↑ „Костел св. Вácлава“ (cс). Натионал Ҳеритаге Институте. Қаралди: 2024-йил 14-июн.
- ↑ „Костел св. Матоуšэ“ (cс). Натионал Ҳеритаге Институте. Қаралди: 2024-йил 14-июн.
- ↑ „Памáткй“ (cс). Мěсто Скутеč. Қаралди: 2021-йил 19-октябр.