Славко Жаневский (1920-йил 11-январ, Скопе — 2000-йил 20-январ) — македониялик шоир, наср ва ссенарий муаллифи. У комикслар рассоми сифатида ҳам фаол эди[1]. Ўрта мактабни Скопеда тамомлаган. 1945- йилдан бошлаб „Пионер“ деб номланган биринчи ўсмирлар журналининг муҳаррири. Жаневски македон тилида ёзилган биринчи роман муаллифи, макед.: Селото зад седумте жасени'. Ссенарий муаллифи сифатида у 1967-йилда тарихий „Маcедониан блоодй wеддинг“ драмасини яратди. Жаневски кўплаб мукофотларга сазовор бўлган, жумладан, „АВНОЖ“ 1968-йилда ва " Фикр " китоби учун „Македонско слово“ мукофотлари соҳибига айланган.. У Македония адабиётига асос солган ҳисобланади.

Славка Жаневский
Таваллуди 1920-йил 11-январ
Скопле
Вафоти 2000-йил 20-январ
Македония
Мукофотлари „Македонско слово“ мукофоти

Унинг фаолияти хотирасига 2010-йил 29-январда Скопедаги „Зена бореc“ боғида академик ҳайкалтарош Томе Серафимовскийнинг ҳайкали очилди.

2013-йилда Македония Республикасининг Лустрация комиссияси Славко Жаневски Югославия коммунистик махфий хизматларининг ҳамкори, „Славжан“ тахаллуси билан рассом ва ёзувчилар устидан жосуслик қилган деган хулосага келганини эълон қилди[2].Бу Македония Фанлар ва санъат академияси, Македония Ёзувчилар уюшмаси ва Македония жамоатчилиги томонидан кескин реакциялар ва қарорни қабул қилмасликка олиб келди[3].

Скопе шаҳар кенгаши 2020-йилни Славко Жаневский таваллудининг 100 йиллиги шарафига унинг йили деб эълон қилди[4].

Ҳаёти

Жаневский Скопеда туғилган, у ерда бошланғич ва касб-ҳунар мактабини тамомлаган[5]. 1945-йилдан бери у Македониянинг биринчи болалар газетаси „Пионеэр“ муҳаррири, кейин у бир нечта адабий журналларнинг бош муҳаррири бўлди, масалан: „Титовcе“ болалар журнали, адабиёт ва санъат журналлари. Нов ден" ва " Современост ", „Ҳоризон“ адабий газетаси ва „Остен“ ҳазил-сатирик газеталари. Шу вақт ичида „Коčо Раcин“, „Наша книга“ ва „Македонска книга“ нашриётларида муҳаррир бўлиб ишлаган[5].

1946-йилда Скопеда у, Блейз Конески, Ако Шопов, Владо Малески ва Коле Čаšуле Македония Ёзувчилар уюшмасини туздилар, у ўша пайтда 7 та аъзодан иборат эди. Шундан сўнг Жаневски ҳам Ассоциация президенти бўлган. У шунингдек, Македония ПЕН марказининг аъзоси, СПЕ Кенгашининг президенти, шунингдек, 1967-йилда ташкил этилганидан бери Македония Фанлар ва Санъат Академиясининг аъзоси эди.

Жаневский Македония киносида ҳам бир қанча кино сценарийлари муаллифи сифатида из қолдирди: 1967-йилда у Войдан Чернодринскийнинг классик тарихий песасини, режиссёр Трайcе Поповнинг „Маcедониан Блоод Wеддинг“ни мослаштирди; Панде Ташковски билан ҳамкорликежиссёр Ватрослав Мимиcа томонидан суратга олинган „Доследни на заветот“ номли „Македонски дел од пеколот“ номли уруш эпик романини филмга мослаштирган; ва ўзининг „Две Марии“ номли гуманистик романини режиссёр Кирил Cеневскининг „Жазол“ номли филмига мослаштирган.

Манбалар

  1. ↑ Томислав Османли, „Развожот на стрипот во Македонижа — седум деcении стриповно твореšтво“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-08-19 санасида архивланган), Стрип, запис со čовеčки лик, „Млад бореc“, 1987; „Култура“, Скопже 2002; Проэкт Растко — Македонижа, 14. 5. 2010.
  2. ↑ „Комисијата за верификација на факти: Славко Јаневски соработувал со тајните служби“ (2013-йил 28-июн). 2023-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-апрел.
  3. ↑ „Оутраге ас Маcедониан Wритер Дуббед 'Полиcе Спй'“ (2013-йил 2-июл).
  4. ↑ „Шилегов: 2020 да биде година на Славко Јаневски“. 2023-йил 23-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-апрел.
  5. ↑ 5,0 5,1 „Славко Јаневски (1920-2000)“. ману.эду.мк. Маcедониан Аcадемй оф Сcиэнcес анд Арц. 2022-йил 28-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-апрел.

Ҳаволалар