Sleypnir

Скандинавия мифологиясида Слейпнир /ˈслэɪпнɪəр/ (Қадимги Норс : [ˈслɛипнез̠]; „сирпанувчи“[1] ёки „жонли“, „чаққон“[2]) — Один минадиган саккиз оёқли от. Слейпнир анъанавий манбалардан тузилган ХИИ асрга оид „Поэтик Эдда“ ва ХИИИ асрда Снорри Стурлусон томонидан ёзилган "Кичик Эдда"да манбаларида келтириб ўтилган. Иккала манбада ҳам Слейпнир Одиннинг оти ҳидсобланади, Локи ва Свадилфарининг боласи бўлиб, барча отларнинг энг яхшиси сифатида тасвирланган ва баъзида Ҳел жойлашган жойга олиб бора олиши айтилади. „Кичик Эдда“ асари Слейпнирнинг туғилиш жараёни ва унинг кулранг рангга эга эканлиги ҳақида батафсил маълумотни ўз ичига олади.
Слеипнир ХИИИ аср афсонавий „Ҳерварар сага ок Ҳеиðрекс“ достонида топилган топишмоқда, ХИИИ аср афсонавий „Вöлсунга“ достонида Грани отининг аждоди сифатида ва ХИИ асрда Сахо Грамматиcус томонидан ёзилган Геста Данорумнинг И китобида кўплаб олимлар томонидан Слейпнир билан боғлиқ деб ҳисобланган эпизодни ўз ичига олади. Слейпнир, одатда, ВИИИ асрга оид иккита Готланд тасвир тошларида тасвирланганидек қабул қилинади: Тжäнгвиде тасвирли тош ва Ардре ВИИИ тасвирли тош .
Слейпнирнинг Скандинавия бутпарастлари орасида шаманлик амалиётлари билан потенциал алоқаси ҳақида илмий назариялар таклиф қилинган. Замонавий даврда Слейпнир Исландия фолклорида Áсбйрги яратувчиси сифатида, санъат, адабиёт, дастурий таъминот асарларида ва кемалар номларида пайдо бўлади.

Замонавий таъсир
Исландия фолклорига кўра, Исландия шимолидаги Жöкулсáрглжуфур миллий боғида жойлашган тақа шаклидаги Áсбйрги канёни Слейпнирнинг туёғидан ҳосил бўлган[3]. Норвегиянинг Осло шаҳридаги Осло мериясининг ташқи кўринишида Дагфин Wеренскиолднинг Один пå Слеипнир (1945-1950) ёғоч релефида Слейпнир Один билан бирга тасвирланган[4]. Слейпнир шимолий Европадаги кемалар учун машҳур ном бўлиб келган ва шундай бўлиб қолади ва Рудярд Киплингнинг "Слейпнир, кеч Туринда" (1888) номли қисқа ҳикоясида Слейпнир исмли от тасвирланган [5][3]. Слейпнир ҳайкали (1998), ўз номини Одиннинг англо-саксон версияси Wōден сўзидан олган Англиянинг Уэднесбери шаҳрида жойлашган[6].
Яна қаранг
- Хаёлий отлар рўйхати
- Ҳелҳест, кейинги Скандинавия фолклорининг уч оёқли „Ҳел оти“
- Венгер фолклоридаги олти оёқли от „талтос от“
- Пегасус, юнон мифологиясининг қанотли отидир
- Санта Клауснинг саккизта учувчи буғуси
- Синтерклааснинг оқ айғири, у қишда томлар бўйлаб юради
Манбалар
- ↑ Орчард (1997:151).
- ↑ Кермоде (1904:6).
- ↑ 3,0 3,1 Симек (2007:294).
- ↑ Муниcипалитй оф Осло. „Йггдрасилфрисен“ (но) (2001-йил 26-июн). 2009-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 2-декабр.
- ↑ Киплинг, Рудярд. Абафт тҳе Фуннел. Неw Ёрк: Б. W. Додге & Cомпанй, 1909. Қаралди: 2014-йил 16-март.
- ↑ Носзлопй, Wатерҳоусе (2005:181).