Sobir al-Fato
Собир ал-Фато озод қилинган киши бўлиб, у Фотимий халифаси ал-Маҳдий Биллоҳга ҳоким ва ҳарбий қўмондон сифатида хизмат қилган.
Ҳаёти
Унинг ал-Фата (сўзма-сўз таржимаси — „ёш қаҳрамон“) тахаллусидан кўриниб турибдики, Собир славян (сақалиба) ҳарбий қули бўлган, кейин озод қилиниб, Фотимий қўшинида қўмондон этиб тайинланган[1]. Унинг дастлабки хўжайини Ибн Қурҳуб эди[2].
У биринчи Фотимий халифаси ал-Маҳдий Биллоҳ даврида Қайравон ҳокими сифатида хизмат қилган[3]. 927/928-йилда у 44 та кемадан иборат флот билан Сицилияга юборилди ва у ердан Византия империясининг Жанубий Италиядаги вилоятларига ҳужум бошлади[2][4]. 928-йилда 30 та кема билан, Сицилиянинг Фотимий ҳокими Салим ибн Аби Рашид ҳам унга қўшилгач, у Апулиядаги ал-Ғиран („ғорлар“) деб аталган жойга ҳужум қилади ва сўнг Таранто ҳамда Отранто шаҳарларини талайди[5][2]. Тарантони талон-тарож қилиш чоғида, 928-йил 17-августда, тахминан 6 000 нафар аҳоли ўлдирилгани хабар қилинади[4].
Касаллик тарқалиши уларни Сицилияга қайтишга мажбур қилган, бироқ кейин Собир ўз флотини Тиррен денгизи бўйлаб олиб боради ва Салерно ҳамда Неаполни пул ва қимматбаҳо брокарлар эвазига ўзларини товон тўлашга мажбур қилди[2][4][6]. 929-йилда у тўртта кема билан Адриатика соҳилида маҳаллий Византия стратегосининг етти кемасини мағлуб этади ва Термолини талайди[4][6][7]. У 930-йил 5-сентабрда Фотимийлар пойтахти ал-Маҳдийяга 18 000 асир билан қайтди[4][8].
Унинг муваффақиятлари халифа ал-Маҳидийни Италиядаги византияликларга қарши янада каттароқ денгиз юришини тайёрлашга ундайди, бироқ Византия элчисининг келиши натижасида бунинг ўрнига сулҳ тузилган (931/932)[6][8][9].
Манбалар
Ҳаволалар
- Лев, Яаcов (1984). "Тҳе Фāṭимид Навй, Бйзантиум анд тҳе Медитерранеан Сеа, 909–1036 CЕ/297–427 АҲ". Бйзантион 54: 220–252. ИССН 0378-2506.
- Лилиэ, Ралпҳ-Жоҳаннес; Лудwиг, Cлаудиа; Працч, Тҳомас; Зиэлке, Беате (2013). "Просопограпҳиэ дер миттелбйзантинисчен Зеит Онлине. Берлин-Бранденбургисче Академиэ дер Wиссенсчафтен. Нач Ворарбеитен Ф. Wинкелманнс эрстеллт" (Герман). Берлин анд Бостон: Де Груйтер. ҳттпс://www.дегруйтер.cом/виэw/дб/пмбз.