Solih Rajabov
Солиҳ Ашурхўжаевич Ражабов (тожикча: Солеҳ Ашӯрхоҷаевич Раҷабов (1912-йил 28-октабр (10-ноябр), Хўжанд, Хўжанд уезди, Самарқанд вилояти — 1990-йил 1-январ, Душанбе, Тожикистон ССР, СССР) — Тожикистонда Совет олими, фан, олий маълумот ва ҳуқуқшунослик ташкилотчиси, ўқитувчи, давлат ва жамоат арбоби, Тошкент Совет қурилиши ва ҳуқуқ институти битирувчиси (1933-йил), Тошкент юридик институти директори (1936—1940-йиллар; 1943—1945-йиллар; 1949—1954-йиллар), Ўрта Осиё давлат университети— ЎОДУ Давлат ва ҳуқуқ кафедраси мудири (1955—1956-йиллар), ҳуқуқ фанлари доктори (1949-йил), профессор (1950-йил), Тожикистон ССР Фанлар академияси ҳақиқий аъзоси (академиги) (1957-йил), Ленин номидаги Тожикистон давлат университети ректори (1956—1971-йиллар), Тожикистон ССР Фанлар академияси Президиуми аъзоси (1971-йил), Тожикистон ССР Фанлар академияси Ижтимоий фанлар бўлими академик-котиби (1975—1987-йиллар), Тожикистон ССР Фанлар академияси президиуми маслаҳатчиси (1987—1990-йиллар), Тожик Совет Энсиклопедияси Бош илмий таҳририяти бош муҳаррири ўринбосари (1973—1975-йиллар) лавозимларида ишлаган.
| Солиҳ Ашурхўжаевич Ражабов | |
|---|---|
| Таваллуди |
1912-йил 5-март Хўжанд, Хўжанд округи, Самарқанд вилояти, Россия империяси |
| Вафоти |
1990-йил 1-январ (77 ёш) Душанбе, Тожикистон ССР, СССР |
| Фуқаролиги |
|
| Соҳаси | Совет давлати ва ҳуқуқи назарияси ва тарихи |
| Иш жойлари | Ўзбекистон Комсомоли Марказий Комитети бўлим пионери кадрлар сектори мудири, „Вожатий“ журнали муҳаррири, Ўрта Осиё комсомол комитети болалар коммунистик ташкилоти мактаблари сектори мудири (1931—1934-йиллар), Ўзбекистон ССР Халқ Комиссарлари Совети ҳузуридаги Совет қурилиши ва ҳуқуқи институти аспиранти (1933—1936-йиллар), Тошкент юридик институти доценти, директор ўринбосари (1937—1940-йиллар), Совет Армияси сафларида хизмат қилган (1940—1943-йиллар), Тошкент юридик институти директори (1943—1945-йиллар), СССР Фанлар академияси Юридик институти докторанти (1945—1949-йиллар), Тошкент юридик институти директори (1949—1954-йиллар), В.И.Ленин номидаги Ўрта Осиё давлат университети — ЎОДУ кафедра мудири (1954—1956-йиллар), В.И.Ленин номидаги Тожикистон Давлат университети ректори (1956—1971-йиллар), „Тожик совет энсиклопедияси“ Бош илмий таҳририяти бош муҳаррир ўринбосари (1973—1975-йиллар), Тожикистон ССР Фанлар академияси ижтимоий фанлар бўлими академик-котиби (1975—1987-йиллар), Тожикистон ССР Фанлар академияси Президиуми маслаҳатчиси (1987—1990-йиллар) |
| Таълими | Ўзбекистон ССР Халқ Комиссарлари Совети ҳузуридаги Тошкент Совет қурилиши ва ҳуқуқи институти (1933-йил) |
| Илмий даражаси | Юридик фанлар доктори (1949-йил) |
| Илмий унвони | профессор (1950-йил), Тожикистон ССР Фанлар академияси академиги (1957-йил) |
| Академик раҳбарлари | Тренин Иля Павлович |
| Мукофотлари |
(1960-йил) |
Биографияси
Солиҳ Ашурхўжаевич Ражабов 1912-йил 28-октабрда (10-ноябр) Россия империяси Туркистон генерал-губернаторлиги Самарқанд вилояти Хўжанд уездидаги Хўжандда туғилган (1936-йилдан — Ленинобод, ҳозирги Тожикистон Республикаси Сўғд вилояти, Хўжанд) ҳунарманд этикдўз (тожикчада маҳси-дуза), асли тожик бўлган Ашурхўжа Ражабов (тожикчада Ашӯрхоҷа) оиласида туғилган. Хўжанддаги бошланғич совет мактабида, кейин эса, Тошкентдаги мактаб-интернатда ўқигандан сўнг:
"Кўп ўтмай отряднинг пионер бошлиғи С.Ражабов отряд номи билан аталган одамни кўриш имконига эга бўлди. Бу 1925-йилнинг ёзида содир бўлган. Бир неча ўғил болалар, жумладан, 13 ёшли Солиҳ канал бўйида ўтириб, сувга ботирилган нон еяётган эди. Чавандозлар ўтиб кетишди. Ариқ олдида <...> минишни таклиф қилишди <...> уларни Паншанбе бозори орқали темир йўл вокзалига олиб боришди. <…> вокзалида оломон поэздни кутиб олди. Машинадан кўзойнакли, қоракўл қалпоқли бир киши тушди-да, нутқ сўзлаб, жўнаб кетди. Бу М.И.Калинин эди, <…> Бир йил ўтди. Бир куни ёзда Солиҳ таклиф қилди: „Келинг, вокзалга борайлик, ўша пайтдагидек“ <...> улар поэздни ва кўзойнакли соқолли одамни кутишни бошладилар. Лекин поезд ҳам, кўзойнакли одам ҳам келмади. <…> юк поезди аста-секин айланиб кетди, йигитлар юк поездига чиқишди <…> Эрталаб уйғониб, қаршиларида қора палто кийган одамларни кўришди — Уйсиз ва қаровсиз болалар қарши кураш комиссияси <…> болаларга ҳатто қулоқ солмай, Тошкентга олиб кетишди ва мактаб-интернатга жойлаштиришди. Шундай қилиб, С.А.Ражабов Арпопояндаги Тошкент мактаб-интернатига ўқишга кирди, бу унинг ҳаётий мактаби, таржимаи ҳолининг бошланиши бўлди".
1922-йилда болалар коммунистик ташкилотига, 1925—1940-йилларда комсомол аъзоси бўлган. 1926-йилда Тошкент вилояти ўзбек эркаклар таълим институтига (кейинчалик Тошкент педагогика техникумига) ўқишга кириб, 1930-йилгача таҳсил олади.
1931—1934-йилларда Ўзбекистон Комсомоли Марказий Комитетининг кадрлар сектори мудири, бўлим пионери, „Вожатий“ журнали муҳаррири, Ўрта Осиё вилоят комсомол қўмитаси болалар коммунистик ташкилоти мактаб секторини мудири бўлган. 1933-йилда Тошкентдаги Совет қурилиши ва ҳуқуқи илмий-тадқиқот институтининг уч йиллик тайёрлов аспирантурасини тамомлаган.
1933—1936-йилларда ЎзССР Халқ Комиссарлари Совети ҳузуридаги Совет қурилиши ва ҳуқуқи институти (кейинчалик номи Тошкент юридик институти деб ўзгартирилган) аспиранти бўлган.
1934-йилдан Тошкент Совет қурилиши ва ҳуқуқи институтида доцент, сўнгра Тошкент юридик институтида доцент, илмий-маърифий ишлар бўйича директор ўринбосари лавозимларида ишлаган, давлат ва ҳуқуқ назарияси ва марксизм-ленинизм асослари курсидан дарс берган (1937—1940-йиллар).
Ўзбекистон комсомоли МК аъзоси, Тошкент шаҳар комсомол қўмитаси тафтиш комиссияси раиси (1937—1940-йиллар).
КПСС (б) аъзоси — 1939-йилда партияга қабул қилинган.
1940—1943-йилларда Қизил Армия сафида хизмат қилган, Житомирдаги 781-Бохунский полкида хизмат қилган, Бессарабия операциясида ва Шимолий Буковинада Ғарбий Украина ва Бессарабияни Украина ва Молдавия республикалари билан бирлаштиришда қатнашган, партия бюросининг рота пулемётчиси ва аъзоси бўлган. Улуғ Ватан уруши йилларида 83-тоғ отишмалар дивизиясида, милтиқлар бригадасининг 99-дивизиясида, 104-тоғ отлиқ дивизиясида хизмат қилган, партия бюроси котиби этиб сайланган; хизмати давомида Ўзбекистон ССР Олий Совети Президиумининг Фахрий ёрлиғи билан тақдирланган.
1943—1945-йилларда Тошкент юридик институти директори лавозимида ишлаган.
„Ўзбекистон ССР таълими, тараққиёти ва давлат тузилиши“ мавзусида ҳуқуқ фанлари бўйича номзодлик диссертациясини ҳимоя қилган. 1945—1949-йилларда СССР Фанлар академияси Юридик институти докторанти, 1949-йилда уни тугатгандан сўнг „Ўрта Осиё халқлари совет давлатчилигининг миллий мустаҳкамланиши ва ривожланиши“ мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилган.
1949—1954-йилларда яна Тошкент юридик институти директори лавозимида ишлади, „Фахрий нишон“ ордени билан тақдирланган, юридик фанлар доктори илмий даражаси тасдиқланган, „Давлат ва ҳуқуқ назарияси ва тарихи“ ихтисослиги бўйича профессор лавозимига тасдиқланган (1950-йил).
Ўрта Осиё Давлат университети (ЎОДУ) юридик факултети давлат ва ҳуқуқ назарияси ва тарихи кафедраси мудири бўлган (1954—1956-йиллар):
"Ўзбекистон ССР Фанлар академияси мухбир аъзоси, юридик фанлар доктори, профессор А.А.Аъзамхўжаев В.И.Ленин номидаги Тошкент Давлат университетининг (1960-йилгача ЎОДУ) юридик факултетига бағишланган рисолада шундай деб ёзади: Тожикистон ССР Фанлар академияси академиги С.А.Ражабов мамлакат (Совет Иттифоқи) ҳуқуқ жамоатчилигига давлат ва қонун назарияси ва тарихи, давлат қонуни соҳасидаги энг йирик олимлардан бири сифатида танилган. Унинг Ўрта Осиё халқларининг совет миллий давлатчилигининг шаклланиши ва ривожланиши муаммолари, буюк рус халқининг тарихий тақдиридаги роли ҳақидаги асарлари кенг тарқалган. <...> С.А.Ражабов Ўзбекистонда ишлаб, Ўзбекистон ССР адлия органлари учун илмий, педагогик ва амалий кадрлар тайёрлашга катта куч сарфлаган (Тошкент, 1980-йил)."
В.И.Ленин номидаги Тожикистон Давлат университети ректори (1956—1971-йиллар) — унинг фаолияти даврида Тожикистон давлат университетининг барқарор ўсиши ва ривожланиши кузатилган, ушбу ўзгаришлар ҳозиргача айрим элементларда сақланиб қолган. 1957-йилда Тожикистон ССР Фанлар академияси ҳақиқий аъзоси (академиги) этиб сайланган.
1957-йилда Тожикистон ССР Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзоси, 1958-йилда Тожикистон Коммунистик партияси Марказий Қўмитаси аъзоси этиб сайланган. Тожикистон ССР Олий Совети 5 ва 7-чақириқ депутати бўлган.
1961-йилда Осиё ва Африка халқлари бирдамлигининг Тожикистон республика қўмитаси аъзоси, В.И.Ленин номидаги Тошкент Давлат университети қошидаги ҳуқуқ фанлари бўйича докторлик ва номзодлик диссертациялари ҳимояси бўйича Илмий кенгаш аъзоси этиб сайланган.
1973—1975-йилларда Тожик Совет Энсиклопедияси Бош илмий нашри бош муҳаррири ўринбосари бўлган (1973—1975-йиллар).
1975-йилда Тожикистон ССР Фанлар академияси ижтимоий фанлар бўлими академик-котиби этиб сайланган:
"1978-йилда Тожикистон Коммунистик Партияси Марказий Комитети қошидаги Партия тарихи институти Мувофиқлаштирувчи кенгаши аъзоси ва шу йилнинг ўзида давлат, бошқарув ва ҳуқуқни ривожлантириш қонунчилиги бўйича СССР Фанлар академиясининг муаммоли Илмий кенгаши аъзоси бўлган. С.А.Ражабовнинг энг кўп асарлари Марказий Осиё халқлари, хусусан, Ўзбекистон ва Тожикистон халқларининг миллий-давлат қурилиши муаммоларига бағишланган. Л.С.Явич (1969-йил) билан ҳамкорликда „Давлат ва ҳуқуқ назарияси“ ва Л.И. Денисов (1978-йил) билан ҳамкорликда „Совет давлати ва ҳуқуқи назарияси“ каби асарлари нашр этилган. Апрел инқилобининг Афғонистон тараққиётидаги ўрни ёритилган „Афғонистон демократия ва тараққиёт йўлида“ монографияси ёзилган."
Академик Солиҳ Ашурхўжаевич Ражабов 1990-йил 1-январ куни Душанбеда 78 ёшида вафот этган.
Ижтимоий фаолияти
- Тожикистон ССР Олий Совети депутати (5 ва 7-чақириқлар) (1959—1970-йиллар), шаҳар ва туман Советлари, Тожикистон ССР Олий Кенгашининг қонунчилик таклифлари комиссиясининг раиси, республика қонунчилигини ишлаб чиқишда иштирок этган,
- Тожикистон Коммунистик партияси ХИИИ ва ХИВ-қурултойлари делегати (4-6.02.1960, 21-23.09.1961, Сталинобод) — Тожикистон Коммунистик партияси Марказий Комитети аъзоси этиб сайланган.
Кенгашлар, делегациялар, жамиятлар, илмий журналлар таҳририятлари аъзоси ҳамда халқаро конгресс ва симпозиумларда иштирок этиши
- Хорижий мамлакатлар билан дўстлик ва маданий алоқалар жамияти делегати — Венгрия, Болгария, Югославия, Чехословакия ва Руминияга ташриф буюрган,
- Бутуниттифоқ араб мамлакатлари билан дўстлик ва маданий алоқалар жамияти Тожикистон бўлинмаси раиси (1960-йил),
- Осиё ва Африка халқлари дўстлиги ва бирдамлиги Тожикистон Республика қўмитаси аъзоси (1961-йил),
- В.И.Ленин номидаги Тошкент Давлат университети қошидаги юридик фанлар бўйича докторлик ва номзодлик диссертацияларини ҳимоя қилиш бўйича Илмий кенгаш аъзоси (1961-йил),
- Тожикистон ССР „Билим“ жамияти бошқаруви раиси (1965—1973-йиллар),
- Ироқдаги Совет тинчлик қўмитаси делегати (1967-йил),
- Ҳиндистондаги Бутуниттифоқ „Билим“ жамияти делегацияси раҳбари (1972-йил),
- Тожик Совет Энсиклопедияси бош муҳаррири ўринбосари (1973—1975-йиллар),
- Тожик ССР Фанлар академияси ижтимоий фанлар бўлинмаси „Известия“ журнали бош муҳаррири,
- Табиий ва ижтимоий фанлар соҳасидаги илмий тадқиқотларни мувофиқлаштириш кенгаши раисининг ўринбосари,
- Совет сиёсий фанлар уюшмаси Тожикистон бўлинмаси раиси,
- Буюк Британияда бўлиб ўтган Халқаро сиёсий фанлар ассоциациясининг Х-конгрессида (Эдинбург, 1976-йил 16-21-август) иштирок этган ва маъруза қилган,
- СССРдаги Халқаро сиёсий фанлар ассоциациясининг ХИ-конгрессида (Москва, 1979-йил 12-18-август) иштирок этган ва тақдимот қилган,
- Франсияда бўлиб ўтган Халқаро сиёсацҳунослик ассоциациясининг ХИИИ-Бутунжаҳон конгрессида (Париж, 1985-йил 15-20-июл) иштирок этган ва тақдимот қилган,
- Африка сиёсий фанлар ассоциациясининг Марокашдаги ИИ-Халқаро конференсияси иштирокчиси (1977-йил),
- Тожикистон Коммунистик партияси МК қошидаги Партия тарихи институти Мувофиқлаштирувчи кенгаши аъзоси (1978-йил),
- СССР Фанлар академиясининг Миллий муносабатлар бўйича муаммоли Илмий кенгашининг аъзоси (1978-йил),
- СССР Фанлар академиясининг давлат, ҳукумат ва ҳуқуқ тараққиёти қонуниятлари бўйича муаммоли Илмий кенгаши аъзоси (1978-йил),
- Замбия Республикаси Давлат университетининг очилишида иштирок этган,
- Республика китобсеварлар жамияти раиси (1975-йил),
- Совет сиёсий (давлацҳунослик) фанлари уюшмаси ижроия қўмитаси аъзоси (1975-йил).
Мукофотлари ва унвонлари
- бешта "Шон-шараф белгиси" ордени (1945, 1950, 1957, 1960, 19??),
- "1941-1945 йиллардаги Улуг 'Ватан урушида Германия устидан қозонилган ғалаба учун" медали (1945)
- „1941—1945-йиллардаги Улуғ Ватан урушидаги жасоратли меҳнати учун“ медали (1946-йил)
- „1941—1945-йиллардаги Улуғ Ватан урушидаги ғалабанинг йигирма йиллиги“ медали (1965-йил),
- „1941—1945-йиллардаги Улуғ Ватан урушидаги ғалабанинг ўттиз йиллиги“ медали (1975-йил),
- „Владимир Илич Ленин таваллудининг 100 йиллиги муносабати билан“ медали (1970-йил),
- "СССР Қуролли Кучларига 60 йил" медали (1978),
- Ўзбекистон ССР Олий Совети Президиумининг фахрий ёрлиғи (1940, 1943, 1944, 1950-йиллар),
- Тожикистон ССР Олий Совети Президиумининг фахрий ёрлиғи (1962, 1967, 1976-йиллар),
- Тожикистон ССРда хизмат кўрсатган фан арбоби (1961-йиллар),
- Абу Али ибн Сино номидаги Давлат мукофоти лауреати (1970-йиллар),
- Ўрта Осиё ҳарбий округи Ҳарбий кенгашининг дипломи (1943-йиллар),
- „Дўстлик ишига қўшган ҳиссаси учун“ фахрий кўкрак нишони,
- „СССР халқ таълими аълочиси“ (1960-йил)
"Тожик халқи тарихида ўз фаолияти, ватанпарварлиги ва Ватанга муҳаббати билан бутун умри давомида Ватанга хизмат қилишга улкан ҳисса қўшган кўплаб буюк шахслар бор. Ана шундай буюк шахслардан бири — бутун умрини Ватанга хизмат қилишга бағишлаган таниқли олим, фан ва олий таълим ташкилотчиси, давлат ва жамоат арбоби академик Солиҳ Ашурхўжаевич Ражабовдир. У ор-номус, бурч, касбий маҳорат, адолат, ватанпарварлик, танлаган касбига садоқат каби юксак инсоний фазилатларни қадрлаган инсонлардан бири бўлган <...> уч марта Ўрта Осиё Ҳарбий кенгашининг Ҳарбий округи Фахрий ёрлиғи билан тақдирланган.
СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1945-йил 26-мартдаги фармони билан Ватан уруши шароитида инқилобий қонунийликни мустаҳкамлаш ва давлат манфаатларини ҳимоя қилиш борасидаги муваффақиятли фаолияти учун у „Шон-шараф белгиси“ ордени, „1941—1945-йиллардаги Улуғ Ватан урушида Германия устидан қозонилган ғалаба учун“ медаллари ва бошқа мукофотлар билан тақдирланган …"
Оиласи
- Отаси — Ражабов Ашурхўжа (тожикча: Ашӯрхоҷа Раҷабов) (1877—1927-йиллар) — ҳунари бўйича этикдўзлик билан шуғулланган (тожикча: маҳси-дуз).
- Онаси — Раджабова Бибифазилат (тожикча: Бибифазилат Раҷабова) (1882—1966-йиллар) — араб тилини билган, Хўжанд аёлларига ўқиш ва ёзишни ўргатган.
Хотини — Назарова Назира Назаровна (1915—1996-йиллар) — Тошкент Давлат педагогика институти тарих факултети битирувчиси (1948—1953-йиллар), Тошкент шаҳридаги болалар боғчаси мудири (1939—1956-йиллар), Душанбеда 17-сонли болалар боғчаси мудири бўлиб ишлаган (1956—1977-йиллар).
Ўғли — Ражабов Азамат Салиевич (1940—2006-йиллар) — Абу Али ибн Сино номидаги Тожикистон давлат тиббиёт институти (Авицена) битирувчиси (1964-йил), Душанбе шаҳридаги 5-сонли шаҳар клиник шифохонасида ишлаган (1964—1972-йиллар), сўнгра 1985-йилгача Москванинг 67-сонли шаҳар клиник шифохонаси бош шифокорининг травматология ва ортопедия бўйича ўринбосари, Москва шаҳар Соғлиқни сақлаш департаменти 67-сонли клиник шифохонанинг бош шифокори (1985—2001-йиллар):
"1962-йилда Петрушко П.С. 67-сонли шаҳар клиник шифохонаси бош шифокори этиб тайинланади <…>, травматология ва ортопедия бўйича бош шифокор ўринбосари этиб Ражабов Азамат Солиевич тайинланди. <...> 1985-йил апрел ойида А.С.Ражабов шифохона бош шифокори этиб тайинланади <...> Шубҳасиз, Москвадаги энг йирик шифохоналардан бирига шундай узоқ вақт давомида фақат ажойиб ташкилотчи фазилатларга эга одам раҳбарлик қилиши мумкин: даволаш жараёнини бошқариш, беморларнинг муаммоларини ҳал қилиш, иқтисодий, молиявий характерга эга масалаларни ечиш, ҳар бир бўлинма ишининг бажарилишини назорат қилувчи хўжалик, қурилиш фаолиятидан хабардор бўлиш ва йўналтириш. А.С.Ражабов раҳбарлик қилган йиллар оғир „қайта қуриш“ даврига, ислоҳотлар даврига тўғри келган. Шифохонанинг бардавомлигини таъминлаш, тиббиёт ходимларининг интеллектуал ва касбий савиясини, ўнлаб йиллар давомида шаклланган яхши анъаналарни сақлаб қолиш учун катта меҳнат талаб этилган. Азамат Солиевич Москва шаҳрида бош шифокорлар орасида ўз лавозимида энг кўп ишлаган мутахассислардан бири ҳисобланади, у 16 йил давомида шифохонани бошқарган."
—
А. С. Ражабовнинг рафиқаси — Лана Низомовна Муҳаммадиева (1941-йилда туғилган) — Абу Али ибни Сино (Авиценна) номидаги Тошкент давлат тиббиёт институти битирувчиси, Халқаро космонавтика академияси академиги, тиббиёт фанлари доктори, Давлат илмий маркази лаборатория мудири бўлган. Россия Федерацияси — Москва шаҳридаги Россия Фанлар Академиясининг Биотиббиёт муаммолари институти, токсикология, санитария кимёси ва ёпиқ экологик тизимлар ва бошқариладиган космик кемаларнинг ҳаво сифати мониторинги соҳасида мутахассис, 150 дан ортиқ илмий ишлар ва 5 та ихтиро муаллифи ҳисобланади.
Қизлари:
- Ражабова Ибарури Салиевна (1936-йил 31-декабрда туғилган) — Морис Торез номидаги Москва давлат чет тиллар педагогика институти битирувчиси (1959-йил), филология фанлари номзоди (1966-йил), доцент, таржимон (франсуз тили) — В.И.Ленин номидаги Тожикистон Давлат университетида ишлаган (1959—2019-йиллар), Академик палмалар ордени Кавалери (25.02.2003, Франсия); "Шараф" ордени (тожикчада "Шараф") (0043-сон, 09.04.1998, Тожикистон). Турмуш ўртоғи — Исмоилов Исмоил Иброҳимович.
- Ражабова Дилбар Салиевна (1948-йил 1-сентябрда туғилган) — Ленин номидаги ТДУ тарих факултети битирувчиси (1971-йил), тарих фанлари номзоди, доцент, ТДИУда ишлаган (1974—2014-йиллар), Тожикистон миллий университетининг номзодлик ва докторлик диссертациялари ҳимояси ва Миллий тарих университети Илмий кенгаш академик котиби (2000—2014-йиллар). Турмуш ўртоғи — Абдолов Назарбек (1947-йилда туғилган) — филология фанлари доктори.
Хотира
- Солиҳ Ашурхўжаевич Ражабов номи (Академик Ражабовлар — Солиҳ ва Зарифа) — Душанбе шаҳридаги кўчага берилган (кўча Совет Иттифоқи давридан бери ўз номини сақлаб келган: тожикча: Кӯчаи ба номи академикҳо Солеҳ ва Зариф Раҷабовҳо).
- С.А.Раджабов таваллудининг 90 йиллигига бағишлаб Республика илмий-назарий конференсияси бўлиб ўтди, 1992-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-07-31 санасида архивланган)
- Тожик давлат университети илмий-назарий журналининг юбилей нашрида академик С.А.Ражабов ҳақидаги унинг 80 ва 90 йиллик юбилейлари билан боғлиқ нашрларнинг кўпайиши, 1993-йил.
- Олим таваллудининг 100 йиллиги муносабати билан (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-07-31 санасида архивланган) тожикча: «Ҷабборов И. Академик Солеҳ Раҷабов. — Хуҷанд: Ношир, 2012. — 252 с.». — 252 бет. — бир қанча қисмлардан иборат, унда олимнинг серқирра ҳаёти ва фаолияти, унинг Тожикистон илм-фан, маданияти ва олий таълими ривожига қўшган ҳиссаси ўз аксини топган, мақолалар, С.А.Ражабовнинг дўстлари, ҳамкорлари, шогирдлари ва яқинларининг хотиралари тўпланган бўлиб, у ерда у шахс, олим, раҳбар, давлат ва жамоат арбоби сифатида тавсифланади.
Танланган асарлари ва баъзи нашрлар
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Давлат ва ҳуқуқ назарияси [Матн: Ўқув қʻолланма] / С.А.Ражабов, Л.С.Явич; Тожикистон ССР Халқ таълими вазирлиги. В.И.Ленин номидаги Тожикистон давлат университети. — Душанбе, 1969-йил — 382 бет — 2000 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич ва Денисов, Андрей Иванович. Совет давлати назарияси [Матн]. — Душанбе: Дониш, 1978-йил — 330 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Совет республикаларининг халқаро оиласида. — Душанбе: Ирфон, 1974-йил — 296 бет — 3000 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. В.И.Ленин Ўрта Осиё ҳақида [Матн]. — Сталинобод: Ирфон, 1960-йил — 36 бет — 3000 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Совет халқларининг қардош оиласида Тожикистон Совет Социалистик Республикасининг гуллаган даври / С.А.Ражабов — Душанбе: Дониш, 1984-йил — 35 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Республика ҳаётининг қонуни: [Тожикистон ССР Конституцияси тўғрисида] / С.А.Ражабов — Душанбе: Ирфон, 1984-йил — 192 бет;
- Ражабов, Соли Ашурхўжаэвич. В. И. Ленин ва совет миллий давлатчилиги [Матн ] / С.А.Ражабов — Душанбе: Ирфон, 1970-йил — 685 бет;
- Раджабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Афғонистон демократия ва тараққиёт йўлида [Матн] / С.А.Ражабов — Душанбе: Ирфон, 1978-йил (1979-йилда чиқарилган) — 51 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. СССР таълими ва тараққиёти — Ленин миллий сиёсатининг ғалабаси [Матн] / Тожикистон ССР Фанлар академияси. — Душанбе: Дониш, 1973-йил — 233 бет — 2160 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Дўстлик абадий [Матн: (Ўрта Осиёнинг Россияга қўшилишининг прогрессив аҳамияти тўғрисида)] / Академик С.А.Ражабов — М.: Билим, 1960-йил — 32 бет — 55 000 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Ўзбек социалистик давлатининг барпо этилиши [Матн] / С.Ражабов, юридик фанлар доктори. Фанлар. — Тошкент: Ўзбекистон ССР Давлат нашриёти, 1950-йил — 104 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Давлат ва ҳуқуқ назарияси / С.Ражабов, С.Хасанов — Руҳ: Маориф, 1989-йил — 283 бет — ИСБН 5-670-00111-7;
- Ражабов С.А. Ўрта Осиё халқларининг тарихий тақдирида буюк рус халқининг ўрни — Тошкент: Ўзбекистон ССР Давлат нашриёти, 1955-йил — 211 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Тожик совет давлатчилигининг вужудга келиши ва ривожланиши масалалари [Матн] / Юридик фанлари доктори, профессор С.Ражабов — Сталинобод: 1957-йил — 26 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Совет Бадахшони СССР халқларининг қардош оиласида [Матн] / С.А.Ражабов, Н.Бобожонов. — Душанбе: Ирфон, 1975-йил — 36 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Тоғли Бадахшон автоном вилоятининг таълим ва тараққиёти — ленинча миллий сиёсатнинг тантанаси / С.А.Ражабов, Н. Бобожонов. — Душанбе: Ирфон, 1985-йил — 60 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. СССР Конституцияси [Матн: Чоршанба кунлари учун дарслик. Тожикистон мактаблари] / С.А.Ражабов, Л.С.Явич. — Сталинобод: Тожикистон ССР Учпедгиз, 1959-йил — 170 бет — 2700 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. СССР Конституцияси [Матн: Чоршанба кунлари учун дарслик. Тожикистон мактаблари] / С.А.Ражабов, Л.С.Явич. — 2-нашр. (тузатиш ва қўшиш). — Сталинобод: Тожикистон ССР Учпедгиз, 1960-йил — 154 бет — 1600 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. СССР Конституцияси [Матн: Тожикистоннинг ўрта мактаблари учун дарслик] / С.А.Ражабов, Л.С.Явич — 5-нашр. — Душанбе: Тожикгосиздат, 1963-йил — 160 бет;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Тожикистон ССР суверен Совет давлати [Матн] / С.Ражабов, академик, юридик фанлари доктори, профессор — Сталинобод: Тожикистон ССР Учпедгиз, 1957-йил — 348 бет — 3000 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. Тожикистонда ҳуқуқ фанининг ривожланиши / С.А.Ражабов, М.И.Клеандров; Масʻул таҳрирчи Б.И.Искандаров; Тожикистон ССР Фанлар Академияси, Фанлар жамияти бошқармаси. — Душанбе: Дониш, 1986-йил — 110 бет — 2130 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич. В.И.Ленин Ўрта Осиё ҳақида [Матн]. — Сталинобод, 1960-йил — 36 бет — 3000 нусха;
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич 1912—1990-йиллар. Баъзи нашрлар. — Россия Миллий кутубхонаси.
- Ражабов, Солиҳ Ашурхўжаевич 1912-йил Юридик фанлари доктори, карталар 1-54. Баъзи нашрлар. — Рус тилидаги китобларнинг умумий алифбо каталоги (1725—1998) www.нлр.ру. РМК
"Унинг қаламига тегишли 500 дан ортиқ нашрлар: монографиялар, журналлардаги мақолалар, тўпламлар, дарсликлар, жамоавий ишларнинг боблари ва бўлимлари совет тарихчилари, ҳуқуқшунослари ва файласуфлари томонидан эътироф ва юқори баҳоланган."
Адабиётлар
- Академик Соли Ашурходжаевич Раджабов, 1000 экз, Душанбе: Полиграфкомбинат Государственного комитета Совета Министров Таджикской ССР по делам издательств, полиграфии и книжной торговли, 1973.
- Саидмурадов, Хабибулло, Муллаев, Мансур Муллаевич. Академик Соли Ашурходжаевич Раджабов: Посвящается 75-летию со дня рождения. Саидмурадов, Хабибулло, Муллаев, Мансур Муллаевич. Академик Соли Ашурходжаевич Раджабов: Посвящается 75-летию со дня рождения. Российская национална библиотека
- Народные депутаты 1938—2010, 2000 экз, Душанбе: ҶДММ «Анҷумани Деваштич», 2006 — 234, 373-бет. ИСБН 99947-36-33-7.
- Холджураев Х. Х., Курбанов А., Сохибназаров М.. Наши юбиляры, Худжанд, 2006 — 85-бет.
Ҳаволалар
- „Вклад академика С. А. Раджабова в развитие Таджикской юриспруденции“ (русча). Cйберленинка.ру. Қаралди: 2017-йил, 14-октябр.:
„один из знаменитих учёних, личности, которая стоит у истоков становления юриспруденсии в Республике Таджикистан (1956—1990). <…> основниэ вехи деятелности академика С. А. Раджабова <…> ректора Таджикский националний университет|Таджикского государственного университета имени В. И. Ленина (1956—1971). <…> весомий вклад учёного в дело развития науки и образования, подготовки висококвалифицированних кадров для народного хозяйства Таджикистана, <…> расширениэ сфери подготовки кадров, откритиэ диссертационного совета по спесиалности „юриспруденсия“ …“
- Тожикистон Миллий университети кимё факултети факултетнинг ташкил топиш тарихидан — Тожикистон Фанлар академияси академиги, профессор Раджабов С.А. ректор бўлиб, факултетнинг шаклланиши ва ривожланишига катта ҳисса қўшди. 1961-йилда умумий кимё кафедраси 2 та: умумий кимё ва органик кимё кафедраларига бўлинган. 1963-йилда эса умумий кимё кафедраси аналитик кимё ва радиокимё ва ноорганик кимё ва физик коллоид кимё кафедраларига бўлинган. 1965-йилда аналитик кимё кафедраси аналитик кимё кафедрасига ва ноёб (ноёб) ва умумий моддалар (элементлар) лабораториясига бўлинган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-10-15 санасида архивланган)
- Рицар фан ва маориф Мақсуд Шукуров Тожикистонда совет маданиятининг шаклланиши ва равнақи муаммоларини ҳал этишда сўзсиз етакчи бўлган. Аммо унинг тадқиқот доирасини бу масалага торайтириш адашган бўлар эди. У тарихшунослик муаммолари билан яқиндан шуғулланган. Унинг ушбу мураккаб тарихий жанрдаги хизматларининг ёрқин кўрсаткичи: „Совет давридаги тожик халқи тарихига бағишланган китоб“; „Инқилобдан олдинги тожик маърифатпарварлари тарихига муҳим ҳисса“; <...> „Тожиклар мамлакатининг инқилобдан олдинги рус тадқиқотчилари“; <...> „Бобожон Ғафурович Ғофуров“; „Соли Ашурхўжаэвич Раджабов“; <…> ва бошқа мақолалар
- АКАДЕМİК С. ЛЕКИН. РАЖАБОВ ВА УНИНГ ИЖТИМОИЙ-СИЙОСИЙ ВА ҲУҚУҚИЙ ФАНИ РИВОЖЛАНИСҲГА ҚЎСҲТИРИБ СЕЗОНЛИ ҲИССА.
- Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlari rektorlari
- „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
- Dushanbeda vafot etganlar
- 1990-yilda vafot etganlar
- 1-yanvarda vafot etganlar
- Xoʻjandda tugʻilganlar
- 1912-yilda tugʻilganlar
- 5-martda tugʻilganlar
- Huquqshunoslik
- Tojikiston SSR Fanlar akademiyasi akademiklari
- Tojikiston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi a’zolari
- Alifbo boʻyicha siyosatchilar