Solnok
Солнок ( венг.: Сзолнок [ˈсолнок] ) — Шимолий Алфёлд вилоятида, Венгриянинг марказий қисмидаги шаҳар, Яс-Надкун-Солнок. округининг ма’мурий маркази. Аҳолиси - 73 106[2] нафарни (2014) ташкил этади.
Солнок | |
|---|---|
.svg) Байроқ  Герб | |
 | |
| Мамлакат | Венгрия |
| Ҳукумат | |
| • мер | Ференц Салай |
| Майдон | 187.2 км2 (72.3 кв ми) |
| Телефон коди |
+36 56 кенглик = |
География ва транспорти
Солнок Будапештдан 90 километр жануби-шарқда ва Кечкеметдан 50 километр шимоли-шарқда жойлашган. Шаҳар Тиса дарёсининг иккала қирғоғида, тарихий маркази ва шаҳарнинг катта қисми Задва дарёси лабига яқин, ўнг қирғоғида жойлашган.
Э60 автомагистрал йўли Будапешт — Солнок — Орадя шаҳарлари орқали ўтади, бошқа йўллар жанубга Кечкемет ва Сегедга, шимолга боради. Солнок Будапешт билан темир йўл линияси орқали боғланган, Солнокда у икки йўналиш — бири Дебресенга, иккинчиси Бекешчабага бўлинади. Будапештдан поездда бориш вақти тахминан бир ярим соатни эгаллайди.
Тарихи
Шаҳар ҳақидаги биринчи эслатма 1075-йилга тўғри келади, ўша пайтда Солнок худди шу номдаги округнинг ягона пойтахтига айланди. Солнок номи мустаҳкам қал’а эгасининг шахсий исмидан келиб чиққан. ХИИ асрдаги мўғуллар истилоси пайтида шаҳар бутунлай вайрон бўлган, ХВИ асргача кичик қишлоқ бўлиб қолган.
ХВИ аср ўрталарида турк босқинлари хавфи туфайли Солнок қал’аси мустаҳкам қал’ага айлантирилган. 1552-йилда турклар қамалдан кейин шаҳарни эгаллаб олишди. Турк ҳукмронлиги йилларида Солнокда масжид, минора, ҳаммом ва бошқа бир қатор иншоотлар қурилган, уларнинг аксарияти кейинчалик бузиб ташланган.
Солнок 1685-йилда озод қилинган, аммо ХВИИИ аср бошларида Ференс Ракоси қўзғолони пайтида у яна бутунлай вайрон этилган. ХВИИИ асрда шаҳарнинг қайта тикланиши ва тез ўсиши унинг Тиса сув йўли ва қуруқликдаги савдо йўллари кесишмасидаги қулай географик жойлашуви билан бевосита боғлиқ эди. 1847-йилда Солнок Будапешт билан темир йўл орқали боғланган.
Шаҳар 1848—1849-йиллардаги инқилобда муҳим рол ўйнади. Венгрия қўмондони Янош Дамянич Солнок жангида Австрия армиясини мағлуб этди. 1876-йилда Солнок яна ягона пойтахт бўлди[3]. 1879-йилда шаҳарда 16000 нафар аҳоли бор эди.
Руминиянинг Венгрияга аралашуви пайтида Солнок жиддий зарар кўрди. 1919-йил 1-августда шаҳарнинг ўзида ва унинг чеккасида жанглар бошланди, ҳарбий босқин маҳалида Солнок жиддий зарба олди.
1944-йилда Қизил Армия ва Вермахт ўртасидаги бомбардимон ва кўча жанглари пайтида шаҳар яна деярли бутунлай вайрон бўлди.
Сосиализм даврида шаҳарда бир нечта саноат корхоналари қад кўтарди, Солнок шаҳарда очилган термал ҳаммомлар туфайли дам олиш марказига айлантирилди.
Манбалар
- ↑ Магярорсзáг кöзигазгатáси ҳелйнéвкöнйве, 2021. жануáр 1.
- ↑ Ежегодное издание «Административная Венгрия», Центральное Статистическое Бюро, 2014.
- ↑ Яцыгия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Ҳаволалар
- Шаҳар расмий сайти (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-04-11 санасида архивланган)