Совуқбулоқ – Тошкент вилояти Оҳангарон туманидаги сой. Қурама тизмаси ён бағридан, денгиз сатҳидан 2200 м баландликдаги булоқлардан бошланади. Узунлиги 20 км. Баҳор ва куз ойларида суви тўлиб оқади. Ёз ойларида қуриб қолади. Оҳангарон дарёсига бориб қуйилади.

Совуқбулоқ
Sovuqbuloq (quyi qismida, aprelda)
Совуқбулоқ (қуйи қисмида, апрелда)


Сув оқими
Бошланиши Қурама тизмаси
 · Баландлиги 2 200 м м
Қуйилиши Оҳангарон дарёси
Давлат
Туман Оҳангарон тумани

Номланиши

Совуқбулоқ – совуқ сувли булоқ деган маънони англатади.

Сауқбулоқсой тўғонининг кириш қисмига қўйилган белги.
Совуқбулоқ тоғони олдидаги дарё ирмоқларининг бўлиниши

Тавсифи

Сойнинг узунлиги 20 км. Баҳор ва куз ойларида суви тўлиб оқади. Ёзда ўзани вақтинчаликка қурийди.

Совуқбулоқ Қурама тизмаси денгиз сатҳидан 2200 м баландликдаги булоқлардан ҳосил бўлган. Дарёнинг юқори оқимида худди шу номдаги булоқ бор.

Канал шимоли-ғарбга қараб оқади. Совуқбулоқ ўз йўналиши бўйлаб жойлашган автомобил ва темир йўлларни кесиб ўтади. Сой оқими бўйлаб Чинор, Оқтош аҳоли пунктлари, Сассиқ харобалари жойлашган. Совуқбулоқнинг қуйи оқимида Совуқбулоқсой тўғони қурилган.

Дарё ўзаги темир йўлни кесиб ўтиб, Абиз қишлоғи ҳудудига киради. Сув оқими чап томондан Охангарон дарёсига қуйилади.

Совуқбулоқ дарёси ўзани

Археологик ёдгорликлар

Абиз қишлоғи ҳудудида Имлоқнинг йирик археологик ёдгорлиги жойлашган. Ёдгорлик Совуқбулоқ ва Отчопарсой оралиғида бўлиб, ғарб ва шар томондан деворлар билан чегараланган. Харобалар тарихи ИВ-ХИИ асрларга ботиб тақалади.

Совуқбулоқнинг ўнг қирғоғида, унинг Охангаронга қўшилишидан бир оз олдинги қисми яқинида Суйритепа-2 ёдгорлиги қайд этилган. 1934-йилда Михаил Массон томонидан қайд этилган, 1960-йилда Чотқол-Қурама археологик гуруҳи томонидан ўрганилган. Бу конус шаклидаги мустаҳкам тепалик бўлиб, Тункетни қўриқлаш ва ҳимоя қилиш учун қурилган бўлиши мумкин. Вайроналарни қазиш ишлари олиб борилмаган. Аммо қурилган вақти эрамизнинг В-ВИИИ асрларига тўғри келиши аниқланган[1].

Сой ҳудудидан 4 км узоқликда Парпи ота мозори жойлашган[2].

Манбалар

  1. ↑ Буряков Ю. Ф., Касымов М. Р., Ростовцев О. М.. Археологические памятники Ташкентской области, 3000 экз, Ташкент: Издательство «Фан» Узбекской ССР, 1973 — 93-бет. 
  2. ↑ Михаил Массон.. Ахангеран. Ташкент [1953] — 147-бет.