Ziyosfera

Spathiphyllum

Спатҳипҳйллум — Америка ва Жануби-Шарқий Осиёнинг тропик минтақаларида тарқалган Араcеаэ оиласига мансуб бир уруғ паллали гулли ўсимликларнинг тахминан 47 тури ҳисобланади. Спатҳипҳйллумнинг маълум турлари одатда спатҳ ёки тинчлик замбаклар деб ҳам номланади.

Кенжа туркум: Спатҳипҳйллум

Мап оф тҳе натурал дистрибутион
Спатҳипҳйллум
Спатҳипҳйллум cочлеариспатҳум
Илмий таснифи Edit this classification
Олам: Плантаэ
Синф: Трачеопҳйтес
Синф: Ангиоспермс
Синф: Моноcоц
Катта оила: Алисматалес
Оила: Араcеаэ
Кичик оила: Монстероидеаэ
Туркум: Спатҳипҳйллеаэ
Тур: Спатҳипҳйллум

Счотт
Табиий тарқалиш харитаси
Синонимлари[1]
  • Ҳйдностачён Лиэбм.
  • Массоwиа К.Коч
  • Спатҳипҳйллопсис Теижсм. & Бинн.
  • Амомопҳйллум Энгл.
  • Леуcочламйс Поэпп. эх Энгл.

Улар катта баргларининг узунлиги12-65 см ва кенглиги 3-25 см бўлган доимий яшил кўп йиллик ўсимликлардир. Гуллари бандда 10-30 см узунликдаги, донаси оқ билан ўралган сарғиш ёки яшил рангли спадихда ишлаб чиқарилади . Ўсимлик яшаб қолиш учун кўп миқдорда ёруғлик ёки сувга муҳтож эмас. Улар кўпинча уй ўсимликлари сифатида ўстирилади, аммо улар иссиқ ва нам шароитда очиқ ҳавода экилганида гуллаб-яшнаши учун етарлича яхши элементларга бардош бера олади[2].

Этимологияси

Счотт жинснинг тавсифи Спатҳа фолиарис персистенс тегишли бўлиб[3], бу ерда спатҳе ва фолиарис япроқга тегишли маънони билдирувчи спатҳега сифатдош бўлиб, персистенс — давом этиш ёки давомли маънони билдиради. Пҳйллум — баргни ҳам англатади[4]. Тинчлик нилуфарининг кенг тарқалган номи ўсимликлардан тинчлик, поклик ва шифо рамзий маъносидан келиб чиққан ва сулҳ учун сигнал бўлган оқ байроқ билан ҳам боғланган.

Танланган турлари

Турларга қуйидагилар киради[5]

Маданий дурагайларга қуйидагилар киради[6]

Ўстириш ва фойдаланиши

Бир нечта турлари машҳур ёпиқ уй ўсимликлари ҳисобланади. У энг яхши сояда яшайди ва ривожланиши учун қуёш нурига муҳтож эмас ва ҳафтада бир марта суғорилади. Тупроқ нам бўлиши қулай бўлиб, агар тупроқ қуруқ бўлса суғориб туриш керак. НАСА тоза ҳаво тадқиқоти шуни кўрсатдики, Спатҳипҳйллум ҳавони баъзи газсимон атроф-муҳитни ифлослантирувчи моддаларни, шу жумладан бензол ва формалдегидни тозалайди[7]. Бироқ, кейинги синовлар шуни кўрсатдики, бу тозалаш эффекти амалий бўлиш учун жуда кичиклик қилади[8].

„Мауна Лоа“ нави Қироллик боғдорчилик жамиятининг Боғдаги хизматлари учун мукофотига сазовор бўлган[9].

Токсиклиги

Гарчи у „нилуфар“ деб аталса ҳам, тинчлик нилуфар Лилиаcеаэ оиласидан ҳақиқий нилуфар тури эмас. Ҳақиқий замбаклар мушуклар ва итлар учун жуда заҳарли (заҳарли) ҳисобланади[10][11], аммо тинчлик нилуфари, спатҳипҳйллум ютилганда одамлар ва бошқа ҳайвонлар учун фақат енгил заҳарланиш бўлади[12][13]. Унинг таркибида терининг тирнаш хусусияти, оғизда ёниш ҳисси, ютиш қийинлиги ва кўнгил айнишига олиб келиши мумкин бўлган калсий оксалат кристаллари мавжуд[14], аммо у мушукларда ва баъзи бошқа ҳайвонларда ўткир буйрак этишмовчилигига олиб келиши мумкин бўлган ҳақиқий токсинлар таркибида мавжуд эмас[15].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ „Кеw Wорлд Чеcклист оф Селеcтед Плант Фамилиэс“. Аппс.кеw.орг. Ретриэвед 2018-07-12.
  2. ↑ „Ис а пеаcе лилй ан индоор ор оутдоор плант? - Гарденинг Ҳост“ (эн-УС) (2022-йил 23-декабр). 2022-йил 23-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-декабр.
  3. ↑ Ҳеинрич Wилҳелм Счотт анд Степҳан Эндличер. Мелетемата ботаниcа. C. Геролд, маде аваилабле онлине бй Тҳе Биодиверситй Ҳеритаге Либрарй, 1832. 
  4. ↑ Стеарн, W. Т.. Ботаниcал Латин: Ҳисторй, граммар, сйнтах, терминологй анд воcабуларй, Фоуртҳ эдитион. Давид анд Чарлес, 1992. 
  5. ↑ „Сеарч ресулц — Тҳе Плант Лист“. www.тҳеплантлист.орг.
  6. ↑ Эдwард Ф. Гилман. „Спатҳипҳйллум х 'Cлевеландии', Фаcт Шеэт ФПС-555“. Университй оф Флорида Cооперативе Эхтенсион Сервиcе (1999).
  7. ↑ Анне Равер. „Неэд ан Аир Фрешенер? Трй Планц“. Неw Ёрк Тимес (1994-йил 13-феврал).
  8. ↑ „Wҳич ҳоусепланц шоулд ёу буй то пурифй аир? Ноне оф тҳем.“. Натионал Геограпҳиc (2019-йил 17-ноябр).
  9. ↑ „Спатҳипҳйллум 'Мауна Лоа'“. РҲС. Қаралди: 2021-йил 5-март.
  10. ↑ Фитзгералд, Кевин Т. (2010). "Лилй Тохиcитй ин тҳе Cат". Топиcс ин Cомпанион Анимал Медиcине 25 (4): 213–217. дои:10.1053/ж.тcам.2010.09.006. ИССН 1938-9736. ПМИД 21147474. 
  11. ↑ „Пеаcе Лилй“. Қаралди: 2016-йил 1-август.
  12. ↑ „Университй оф Cалифорниа - Тохиc Планц (лист)“. 2010-йил 31-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 12-июл.
  13. ↑ „23 Cоммон Флоwерс Тҳат Аре Поисоноус Фор Ёур Пет“. www.энтирелйпец.cом.
  14. ↑ „Тохиc анд Нон-Тохиc Планц - Пеаcе Лилй“. Қаралди: 2016-йил 1-август.
  15. ↑ „Пеаcе Лилй Аре Тохиc То Пец“. Пет Поисон Ҳелплине.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Spathiphyllum" dan olindi