Splenektomiya

Спленектомия (қадимги юнон тилидан – талоқ ва ἐктóмок – кесиш, кесиш) – талоқни олиб ташлаш учун жарроҳлик операцияси. Кўпинча бу процедура талоқдаги ёрилишлар, яралар, ўсмалар, кистлар, шунингдек, талоқнинг бир қатор томир касалликлари, масалан, томир тромбози ва талоқ артерияларининг аневризмалари бўлганда ўтказилади. Спленектомия ҳам очиқ жарроҳлик, ҳам лапароскопия усулида амалга оширилади. Она ва бола клиникаларида талоқни олиб ташлаш иккала усул ёрдамида ҳам мумкин, жарроҳлик аралашувни танлаш шифокор томонидан текширув натижаларига кўра танланади[1][2].
Тарих
ХИХ асрнинг бошларида спленектомия қилиш бўйича биринчи уринишлар муваффақиятли бўлмади. Яъни амалга оширилган барча жарроҳлик амалиётлари ўлимга олиб келди. Талоқ кистаси учун биринчи муваффақиятли спленектомия 1867-йилда Жюл Пеан томонидан амалга оширилган. Кейинги ярим аср давомида спленектомия вақти-вақти билан, асосан талоқнинг изоляция қилинган шикастланишида қўлланади[3].
1916 йилда Счлоффер томонидан идиопатик тромбоцитопеник пурпура учун спленектомия амалга оширилди. Ушбу воқеа қон касалликларини даволашнинг жарроҳлик усулларини ишлаб чиқишнинг бошланишига ёрдам берди. Совет Иттифоқида П. А. Герцен, В. И. Казанский, А. Н. Бакулев, В. Р. Браицев, Д. М. Гроздовлар спленектомия масалаларини ишлаб чиқишда фаол қатнашдилар[4].
Кўрсаткичлар
1.Фавқулодда вазият
- талоқнинг очиқ ва ёпиқ шикастланишлари
- интракраниал қон кетиш хавфи билан тромбоцитопеник пурпура
- талоқ ёрилиши билан гемобластоз
- ошқозон саратони учун кенгайтирилган гастректомия босқичи сифатида[5].
2.Режалаштирилган
- талоқ кистаси
- талоқ хўппози
- талоқ инфаркти
- талоқнинг туберкулёз лезёни
- портал гипертензия[6].
3.қон тизими касалликлари:
- идиопатик отоиммун тромбоцитопения
- отоиммун гемолитик анемия
- ирсий микросфероцитоз
- талассемия, спленомегалия ва гиперспленизм белгилари билан юзага келади[7].
Талоққа жарроҳлик ёндашувларнинг таснифи
- Лапаротомик киришдан спленектомия: юқори медиан лапаротомия орқали; энг кенг тарқалган[8].
- Трансторасик спленектомия: чап торакотомия, сўнгра диафрагмотомия орқали
- Лапароскопик спленектомия: лапароскопик техникадан фойдаланиш; энг кам шикастли
- Чап қовург'а ёйига параллел равишда қия кесма
- Торакоабдоминал кириш: қорин бо'шлиг'и ва чап плевра бўшлиқларини тораколапаротомия орқали бир вақтда очиш билан[9].
Яна қаранг
- Торакотомия
- Гиперспленизм
- Микросфероцитоз
- Гастректомия
- Гемобластоз.
Манбалар
- ↑ ҳттпс://www.сwисс-cлиниc.ру/методики/спленектомия-удалениэ-селезенки/
- ↑ ҳттпс://мамадети.ру/сервиcес/ҳирургия/абдоминалная/спленектомия-удалениэ-селезенки/
- ↑ ҳттпс://www.гмшоспитал.ру/сургерй/спленеcтомй/
- ↑ ҳттпс://cлиниcнаcпп.ру/операcии/спленектомия-удалениэ-селезенки/
- ↑ ҳттпс://cентр-ҳирургии-спб.ру/маин-ҳирургия/спленектомия/
- ↑ ҳттпс://cонсилиум-медиcал.cом.уа/артиcлес/что-такоэ-сплен-ктомйя/
- ↑ ҳттпс://www.бест-ин-сургерй.ру/направления/обшчая-кҳирургия/децкая-кҳирургия/лапароскопическая-спленектомижа/
- ↑ ҳттпс://www.cкбран.ру/метҳод/лапароскопическая-спленектомия
- ↑ ҳттпс://хн----7сбкиамбаглcж1аг7д.хн--п1аи/сервиcе/%Д0%ББ%Д0%Б0%Д0%БФ%Д0%Б0%Д1%80%Д0%БЕ%Д1%81%Д0%БА%Д0%БЕ%Д0%БФ%Д0%Б8%Д1%87%Д0%Б5%Д1%81%Д0%БА%Д0%Б0%Д1%8Ф-%Д1%81%Д0%БФ%Д0%ББ%Д0%Б5%Д0%БД%Д1%8Д%Д0%БА%Д1%82%Д0%БЕ%Д0%БC%Д0%Б8%Д1%8Ф/