Sridevi
Шри Амма Янгер Айяппан (1963-йил 13-август — 2018-йил 24-феврал), Сридеви саҳна номи билан машҳур бўлган ҳинд актрисаси ва кино продусери бўлиб, телугу, тамил, ҳинд, малаялам ва каннада филмларда ишлаган[1][2]. Ҳинд киносининг „Биринчи аёл супер юлдузи“ сифатида тан олинган[3]. Сридевининг ҳинд киносидаги фаолияти 50 йилдан ортиқ комедиядан тортиб эпик драмаларгача бўлган турли жанрларни қамраб олгади. У ўзининг сўзсиз ва интроверт характери билан танилган, аммо қаттиқ иродали, нафосатли аёллар ролларини ижро этган[4]. 2013-йилда Сридеви саҳна санъати орқали ҳинд маданиятига қўшган ҳиссаси учун мамлакатнинг тўртинчи энг юқори фуқаролик шарафи — Падма Шри билан тақдирланган[5]. Шунингдек у, 2013-йилда ҳинд киносининг юз йиллиги муносабати билан ўтказилган CНН-ИБН миллий сўровида „Ҳиндистоннинг 100 йилдаги энг буюк актрисаси“ деб топилган[6].
| Сридеви | |
|---|---|
|
2013-йилда Сридеви | |
| Таваллуди |
Шреэ Амма Янгер Айяпан 13-август 1963-йил Ҳиндистон |
| Вафоти |
24-феврал 2018-йил (54 ёшда) Дубай |
| Касби | Актриса |
| Фаолият йиллари |
1967-1997 2004-2005 2012-2018 |
| Турмуш ўртоғи | Боней Капоор |
| Болалари | 2 нафар |
Сридеви болалигида 1967-йилда тўрт ёшида „Кандҳан Карунаи“ Тамил филмида дебют қилди[7] ва актёрлик карерасини болалигида МА Тҳирумугамнинг 1969-йилдаги „Тҳунаиван“ мифологик Тамил филмида бош роллар билан бошлади. У Тамил, Телугу, Малаялам ва Каннада филмларида болалар артисти сифатида ҳаракат қилишни давом эттирди. У ҳинд киносидаги дебютини 9 ёшида Рани Мера Наамда (1972) қилган. Унинг ўсмирликдаги биринчи роли 1976-йилда 13 ёшида, у „Моондру Мудичу“ Тамил филмида рол ўйнаганида пайдо бўлган. У 16 Ваятҳиниле (1977), Тҳулаваршам (1976), Ангеэкаарам (1977), Сигаппу Рожаккал (1978), Падаҳарелла Ваясу (1978), Варумайин Нирам Сиваппу (1980), Меэндум Кокила (1981), Премабҳишекам (1981), Вазҳвей Мааям (1982), Моондрам Пираи (1982), Аакҳари Поратам (1988), Жагадека Веэруду Атҳилока Кшандари (1989) ва (1991) роллари билан ўзини Жанубий Ҳиндистон киносининг таниқли ва етакчи аёл юлдузларидан бири сифатида тезда намоён қилди.
„Жулиэ“ (1975) романтик драмасида ажойиб рол ўйнаганидан сўнг, Сридевининг ҳинд киносидаги биринчи бош роли 1979-йилда „Солва Саван“ драма филми билан пайдо бўлди ва у 1983-йилда „Ҳимматwала“ жанговар филми учун кенгроқ эътирофга сазовор бўлди. У Маваали (1983), Адлия Чаудҳури (1983), Тоҳфа (1984), Ная Кадам (1984), Мақсад (1984), Мастержи (1985), Карма (1986), Назрана (1987), Ватан Ке Ракҳwале (1987), Жаноб Ҳиндистон (1987), Вақт Ки Аваз (1988) ва Чандни (1989) каби бир қатор муваффақиятли филмлар билан ўзини санъат соҳасида ўрнатди. У Садма (1983), Нагина (1986), ЧаалБааз (1989), Ламҳе (1991), Кҳуда Гаwаҳ (1992), Гумраҳ (1993), Лаадла (1994) ва Жудааи (1997) каби филмлардаги ўйинлари учун мақтовга сазовор бўлган. „Малини Иер“ (2004-2005) телекомпаниясидаги бош қаҳрамон ролидан сўнг Сридеви жуда муваффақиятли „Энглиш Винглиш“ (2012) комедия-драмаси билан кино актёрлигига қайтган ва кейин „Мом“ триллерида ўзининг 300-чи ва сўнгги филмида рол ижро этган. У иккала филмдаги ўйинлари учун томошабинларнинг юқори баҳосига сазовор бўлди ва иккинчиси учун вафотидан кейин энг яхши актриса учун Миллий кино мукофоти билан тақдирланган.
2018-йилнинг 24-февралида у Бирлашган Араб Амирликларининг Дубай шаҳридаги Жумеираҳ Эмиратес Тоwерс меҳмонхонасидаги тасодифий сувга чўкиш оқибатида ўлик ҳолда топилган[8]. Унинг ўлими ҳақидаги хабар Ҳиндистон ва халқаро оммавий ахборот воситаларида кенг тарқалган.
У кино продусери Бони Капоорга турмушга чиққан, у билан икки фарзанди бор эди, унинг фарзандидан бири актриса Жанҳви Капоордир.
Ҳаёт ва фаолият
Сридеви 1963-йил 13-августда Ҳиндистоннинг ҳозирги Тамил Наду штатидаги Сивакаси яқинидаги Меэнампатти қишлоғида[9] ва Ражешвари оиласида туғилган[10]. Унинг отаси Тамилнаду штатининг Сивакаси шаҳридан юрист, онаси эса Андхра Прадеш штатининг Тирупати шаҳридан эди[11]. Шридевининг она тили телугу тили бўлиб, у тамил тилини яхши биларди[12]. Унинг синглиси ва иккита ўгай укаси бор[13].
"Мен мактаб ва коллеж ҳаётидан маҳрум бо`лдим, аммо мен кино саноатига кириб қолган эдим - кичкина қизалоқ актрисадан бошлаб тўғридан-тўғри қаҳрамонликка қадам қо`йдим. Мени ҳатто ўйлашга вақтим йўқ эди ва бундан мен миннатдор эдим.
— Сридеви
Мукофот ва унвонлари
| Йил | Эътиборга молик иш | Мукофот | Категория | Натижа | Манба |
|---|---|---|---|---|---|
| 1971 | Поомбатта | Керала Стате Филм Аwардс | Энг яхши бола актриса | Ғолиб | [14] |
| Атталу Кодаллу | [15] | ||||
| 1976 | Моондру Мудичу | Филмфаре Аwардс Соутҳ | Энг яхши актриса — Тамил | Номзодликка қўйилган | [16] |
| 1977 | 16 Ваятҳиниле | Номзодликка қўйилган | [16] | ||
| Махсус мукофот | Ғолиб | [16] | |||
| 1978 | Сигаппу Рожаккал | Номзодликка қўйилган | |||
| 1980 | Варумайин Нирам Сиваппу | Номзодликка қўйилган | |||
| 1981 | Моондрам Пираи | Тамил Наду Стате Филм Аwардс | Энг яхши актриса | Ғолиб | [17] |
| 1982 | Меэндум Кокила | Филмфаре Аwардс Соутҳ | Энг яхши актриса — Тамил | Ғолиб | |
| 1983 | Моондрам Пираи | Номзодликка қўйилган | |||
| 1984 | Садма | Филмфаре Аwардс | Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | |
| 1990 | ЧаалБааз | Ғолиб | |||
| Чандни | Номзодликка қўйилган | ||||
| 1991 | Кшана Кшанам | Филмфаре Аwардс Соутҳ | Энг яхши актриса- Телугу | Ғолиб | [18] |
| Нанди Аwардс | Энг яхши актриса | Ғолиб | [19] | ||
| 1992 | Ламҳе | Филмфаре Аwардс | Энг яхши актриса | Ғолиб | [17] |
| 1993 | Кҳуда Гаwаҳ | Номзодликка қўйилган | |||
| 1994 | Гумраҳ | Номзодликка қўйилган | |||
| 1995 | Лаадла | Номзодликка қўйилган | |||
| 1998 | Жудааи | Номзодликка қўйилган | [17] | ||
| Сcреэн Аwардс | Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | |||
| 2013 | Нагина | Филмфаре Аwардс | Махсус мукофот | Ғолиб | |
| Мр. Индиа | |||||
| Энглиш Винглиш | Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | [17] | ||
| Сcреэн Аwардс | Номзодликка қўйилган | ||||
| Зеэ Cине Аwардс | Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | |||
| Интернатионал Индиан Филм Аcадемй Аwардс | Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | |||
| БИГ Стар Энтертаинмент Аwардс | Ижтимоий-драматик филмдаги энг ажойиб актриса | Ғолиб | [20] | ||
| Стардуст Аwардс | Энг яхши актриса — Драма | Ғолиб | [21] | ||
| ИРДС | Энг яхши актриса | Ғолиб | [22] | ||
| Жагран Филм Фестивал | Энг яхши актриса | Ғолиб | [23] | ||
| 2018 | Мом | Зеэ Cине Аwардс | Энг яхши актриса | Ғолиб | [24] |
| Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | [25] | |||
| Сcреэн Аwардс | Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | |||
| ГҚ Аwардс Индиа | Энг яхши актриса | Ғолиб | [манба керак] | ||
| Филмфаре Аwардс | Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | [26] | ||
| Энг яхши актриса | Номзодликка қўйилган | ||||
| Боллйwоод Филм Жоурналисц Аwардс | Энг яхши актриса | Ғолиб | [27] | ||
| Натионал Филм Аwардс | Энг яхши актриса | Ғолиб | [28] | ||
| Интернатионал Индиан Филм Аcадемй Аwардс | Энг яхши актриса | Ғолиб | [29] | ||
| — | Фахрий мукофот | Ҳоноуред | |||
| 2019 | — | Филмфаре Аwардс | Фахрий мукофот | Ҳоноуред |
Фуқаролик мукофотлари
- 1991-йил — Худа Гавах учун „Афғонистон ордени“[30]
- 2013-йил — Падма Шри — Ҳиндистон ҳукумати томонидан Ҳиндистоннинг тўртинчи энг юқори фуқаролик мукофоти.

Махсус унвонлари
- 1990-йил — Ҳинд киносига қўшган ҳиссаси учун Смита Патил Мемориал мукофоти[31]
- 1997-йил — Андхра-Прадеш ҳукумати томонидан Каласарасвати мукофоти[32]
- 2003-йил — Лаччу Маҳараж мукофоти[33]
- 2003-йил — Ҳинд киносига қўшган ҳиссаси учун Вамсеэ халқаро мукофоти[34]
- 2003-йил — Ҳиндистон киносига қўшган ҳиссаси учун МАМИ мукофоти[35]
- 2008-йил — ФИCCИ[36]
- 2009-йил — Ҳинд киносига қўшган ҳиссаси учун 33-Қоҳира халқаро кинофестивалида алоҳида шараф[37]
- 2013-йил — Кинога қўшган ҳиссаси учун Керала ҳукумати томонидан тақдирланган[38]
- 2013-йил — Болливуднинг аёл актрисалари орасида 4-ўринни эгаллади ва Британиянинг Осиёдаги „Эастерн Эе“ ҳафталик газетаси томонидан чоп этилган „Буюк Британиянинг 100 та энг буюк Болливуд юлдузи“ ҳинд киносининг 100 йиллигига бағишланган сўровномада умумий рўйхатда 10-ўринни эгаллади[39]
- 2013-йил — CНН-ИБН сўровида „Ҳиндистоннинг барча даврларнинг энг зўр актрисаси“ деб топилди[40]
- 2013-йил — Ҳиндистон Президенти „Ҳинд киносининг 100 йиллигига қўшган ҳиссаси учун“ „Фахрий медали“ берилди
- 2014-йил — Ченнай, Сатҳябама университетининг илҳомлантирувчи икона мукофоти
- 2018-йил — Кинога қўшган ҳиссаси учун Осиё мукофоти[41]
- 2018 — 71-Канн халқаро кинофестивали Титан Региналд Ф. Люис Иcон мукофоти[42]
- 2018-йил — Осиё мукофотлари маросимида кинодаги ажойиб ютуқ[43]
- 2019 — 2018-йил учун АНР Миллий мукофоти[44]
Манбалар
- ↑ Веттиcад. „Сридеви: а труэ пан-Индиан суперстар фром Коллйwоод то Боллйwоод“. www.алжазеэра.cом. 31-май 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-май 2019-йил.
- ↑ Сахена. „Сридеви: тҳе роугҳ диамонд wҳо трансформед инто Индиа'с фирст фемале суперстар“ (эн-ПК). ДАWН.CОМ (26-феврал 2018-йил). 27-апрел 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-апрел 2018-йил.
- ↑ „Тҳе фемале Могул оф Индиан cинема – Сридеви“. Неwс18 (26-феврал 2018-йил).
- ↑ „Индиа'с фирст фемале суперстар: Тҳе инcредибле жоурней оф Сридеви“. Тҳе Эcономиc Тимес. Тҳе Тимес Гроуп (26-феврал 2018-йил). 1-март 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-феврал 2018-йил.
- ↑ „Пресидент пресенц Падма аwардс“. Тҳе Ҳинду (6-апрел 2013-йил). 6-июл 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-октабр 2021-йил.
- ↑ „ИБНЛиве Полл: Сридеви вотед тҳе греатест Индиан аcтресс ин 100 еарс“ (эн). Неwс18 (7-март 2013-йил). Қаралди: 16-июн 2022-йил.
- ↑ „Фром чилд артисте то суперстар, ҳоw Сридеви рулед ҳеарц фор фиве деcадес“ (25-феврал 2018-йил). 25-феврал 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-феврал 2018-йил.
- ↑ „Репорц: Боллйwоод иcон Сридеви диэс агед 54“. Ал Жазеэра. 6-апрел 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-феврал 2018-йил.
- ↑ „Меэнампатти ресиденц моурн Сридеви'с деатҳ“. ДТ Нехт (25-феврал 2018-йил). 26-феврал 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-феврал 2018-йил.
- ↑ „Талк оф тҳе Тоwн“. Тҳе Ҳинду (26-апрел 2000-йил). 10-ноябр 2012-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Дид ёу кноw? Сридеви ҳад ҳер рооц ин Темпле Тоwн оф Тирупати“. ДНА. Қаралди: 12-июл 2021-йил.
- ↑ Сингҳ. „Ремемберинг Сридеви, тҳе оуцидер wҳо рулед Боллйwоод“. Тҳе Принт (24-феврал 2019-йил). — „Сридеви wас флуэнт ин нот жуст ҳер мотҳер тонгуэ Телугу бут алсо Тамил.“.
- ↑ „Кноw алл абоут Сридеви“. Зеэ Неwс (13-август 2008-йил). 23-июл 2013-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Чарминг чилд, стуннинг теэн“. Тҳе Неwс Минуте (25-феврал 2018-йил). 27-январ 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-феврал 2018-йил.
- ↑ „Арчивед cопй“. ЁуТубе. 11-июл 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 3-апрел 2021-йил.
- ↑ 16,0 16,1 16,2 „Тҳе Тимес оф Индиа Диреcторй анд Еар Боок Инcлудинг Wҳўс wҳо“ (21-май 1980-йил). 11-июл 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-ноябр 2020-йил.
- ↑ 17,0 17,1 17,2 17,3 „Сридеви'с Аwардс“ (24-апрел 2014-йил). 24-апрел 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „39тҳ Аннуал Филмфаре Телугу Бест Мусиc Филм Аcтресс Wиннерс : сантош…“. арчиве.ис (7-феврал 2017-йил). 7-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ Ҳооли. „Трибутес то Сридеви: Ҳит Телугу сонгс феатуринг ҳер wитҳ Чиранжеэви, Кришна, НТР анд АНР [Видеос“]. Интернатионал Бусинесс Тимес (26-феврал 2018-йил). 28-феврал 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-феврал 2018-йил.
- ↑ „Энглиш Винглиш – Аwардс – ИМДб“. ИМДб (22-июл 2015-йил). 22-июл 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Пиcтурес: Боллйwоод старс ат Стардуст Аwардс – Онеиндиа Энтертаинмент“ (3-март 2014-йил). 3-март 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Индиантелевисион.cом > Алл Абоут Cинема... > ОМГ, Паан Сингҳ Томар реcеиве аwардс фор спреадинг соcиал мессагес“ (2-ноябр 2013-йил). 2-ноябр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Жагран Филм Фестивал 2013: Манож Кумар Реcеивес Лифетиме Ачиэвемент Аwард [Wиннерс Лист+ПҲОТОС“]. Интернатионал Бусинесс Тимес (24-сентабр 2015-йил). 24-сентабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Зеэ Cине Аwардс 2018 cомплете wиннерс лист: Сеcрет Суперстар, Голмаал Агаин анд Тоилет Эк Прем Катҳа wин биг“ (эн-УС). Тҳе Индиан Эхпресс (20-декабр 2017-йил). 26-декабр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „2018 Арчивес – Зеэ Cине Аwардс“ (эн-УС). Зеэ Cине Аwардс. 31-декабр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-апрел 2018-йил.
- ↑ „Филмфаре Аwардс 2018 Номинатионс | 63рд Филмфаре Аwардс 2018“ (эн). филмфаре.cом. 15-июл 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-апрел 2018-йил.
- ↑ „Финал воте cоунт“. 11-июл 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-апрел 2018-йил.
- ↑ „Натионал Филм Аwардс 2018 cомплете wиннерс лист: Сридеви намед Бест Аcтресс; Неwтон ис Бест Ҳинди Филм- Энтертаинмент Неwс, Фирстпост“ (эн-УС). Фирстпост. 13-апрел 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ Шикша. „ИИФА Аwардс 2018: Тумҳари Сулу, Сридеви Анд Иррфан Кҳан – Cомплете Лист Оф Wиннерс“. НДТВ (25-июн 2018-йил). 25-июн 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-июл 2018-йил.
- ↑ Рой, Гитанжали. „Амитабҳ Баччан он шоотинг Кҳуда Гаwаҳ ин Афгҳанистан“. НДТВ (27-август 2013-йил). Қаралди: 19-июн 2022-йил.
- ↑ „Пҳото Галлерй“ (12-сентабр 2012-йил). 12-сентабр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „АП ҳоноурс Сридеви, Мадҳури“ (12-август 2010-йил). 12-август 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Страигҳт Ансwерс“. Тҳе Тимес оф Индиа (13-феврал 2016-йил). 13-феврал 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Сридеви – Индиан Аcтресс Сридеви Биограпҳй – Сридеви Лифе Ҳисторй – Wоркс оф Сридеви“ (22-январ 2013-йил). 22-январ 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „МАМИ аwардс: Рагҳу Ромео ис бест филм“. Тҳе Тимес оф Индиа. 27-май 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „ФИCCИ Фрамес 2008 то ҳонор Риши Капоор анд Сридеви“ (8-сентабр 2008-йил). 8-сентабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Cаиро ке ҳеро“ (26-январ 2010-йил). 26-январ 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Онам фестивитиэс гет офф то а старрй старт – КЕРАЛА – Тҳе Ҳинду“. Тҳе Ҳинду (11-январ 2016-йил). 11-январ 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ „Амитабҳ Баччан cроwнед греатест Боллйwоод стар“. Даwн (27-июл 2013-йил). 19-август 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-август 2019-йил.
- ↑ „ИБНЛиве Полл: Сридеви вотед тҳе греатест Индиан аcтресс ин 100 еарс – Боллйwоод- Мовиэс Неwс-ИБНЛиве“ (13-март 2013-йил). 13-март 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 13-апрел 2018-йил.
- ↑ Асианлите Неwсдеск. „Сридеви, Жаҳангир Кҳан, Анита Рани wиннерс ат Асиан Аwардс“. Асианлите Интернатионал (6-май 2018-йил). 11-август 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-май 2018-йил.
- ↑ „Сридеви ҳоноуред ат Cаннес, Субҳаш Гҳаи аccепц ҳоноур он ҳер фамилй'с беҳалф“ (18-май 2018-йил). 22-май 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-май 2018-йил.
- ↑ „Асиан Аwардс 2018: Реcогнитион wитҳ Лоц оф Глитз анд Гламоур“. Десиблитз (29-апрел 2018-йил). 22-март 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-август 2018-йил.
- ↑ Дешпанде, Абҳинай. „Боней Капоор гец эмотионал wҳиле аccептинг АНР Аwард фор Сридеви“ (эн-ИН). Тҳе Ҳинду (17-ноябр 2019-йил). 9-октабр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-октабр 2021-йил.