Stadium of Light
"Стедиум оф Лайт" (инг. Стадиум оф Лигҳт) — 1997-йилда очилган Сандерленд шаҳридаги футбол стадиони. Стадион сиғими 49 минг киши бўлиб[2], сиғими бўйича Англияда 4-ўринда туради — АФК „Сандерленд“нинг уй стадиони. 2007/2008-йилги мавсумда Стадиум оф Лигҳт мамлакатдаги энг баланд овозли стадион деб топилди. Мухлисларнинг вокал қобилияти баҳоланадиган стадион учинчи марта бу номга сазовор бўлмоқда.
 | |
| Тўлиқ номи | Стадиум оф Лигҳт |
|---|---|
| Жойи |
Сандерленд, Тйне анд Wеар,  Англия |
| Координаталари | 54°54′52″Н 1°23′18″W / 54.9144°Н 1.3882°W |
| Қачон қурилган | 1997-йил |
| Эгаси | АФC Сундерланд |
| Иншоот нархи | £27 млн[1] |
| Ҳажми | 49 000 |
| Майдон эгалари | |
| АФC Сундерланд | |
Қурилиши
1989-йилда Тейлор ҳисоботи эълон қилинганидан сўнг, Сандерленд ҳисобот талабларига мувофиқ Роcкер Паркни қайта лойиҳалаштириши керак эди. Рокер Парк стадиони асосан тик турган терассалардан иборат бўлиб, трибуналарни тўлиқ ўтиришга айлантириш ўриндиқлар сиғимининг сезиларли даражада қисқаришига олиб келган бўларди. Ҳар томондан турар-жойлар билан сиқиб қўйилган стадионни кенгайтириш имконияти йўқ эди. Шундай қилиб, 1990-йилларнинг бошида „Сандерленд“ бошқа жойга кўчиб ўтиш имкониятини қидира бошлади.
Дастлаб, Ниссан автомобил заводи ёнида жойлашган жой таклиф қилинган, аммо Ниссан 1992-йилда расмий эътироз билдирганлиги сабабли, бу ғоядан воз кечишга тўғри келди.
1995-йилда клуб стадионни 1993-йил 24-ноябрда ёпилган Wеармоутҳ Cоллиэрйнинг собиқ жойида қуриш режасини таклиф қилди. Бу жой Wеар дарёсининг шимолий қирғоғида, Рокер Паркдан бир неча юз ярд узоқликда ва шаҳар марказига яқин жойда жойлашган эди. 1995-йил 13-ноябрда „Сандерленд“ клуби президенти Боб Мюррей ниҳоят Тйне анд Wеар Девелопмент Cорпоратион (ТWДC) бу ерда 34 000 ўринли стадион қуриш режаларини маъқуллаганини эълон қилди.
Дастлабки қиймати 15 миллион фунт стерлинг бўлган стадионни қуриш бўйича шартнома Амстердам Аренани (ҳозирги Ёхан Кройфф Арена) қурган Баласт Вилцчерга топширилди. 1996-йил июн ойида режалаштирилган қувват 40 000 ўринга кўтарилди ва қурилиш ишлари бошланди. 1997-йил бошида стадион сиғими яна қайта кўриб чиқилди, аммо 42 000 ўринли стадион ўз вақтида қуриб битказилди. Шимолий трибуна 2000-йилда кенгайтирилиб, 7 миллион фунт стерлингга жами 49 000 ўриндиқни келтирди. Стадион тўлиқ ишга тушгач, у 64 000 кишини сиғдира олади, аммо бу режалар клуб муваффақиятига боғлиқ.
2003-йилда клубга сиғимини яна 7200 ўринга оширишга рухсат берилди, аммо кейинчалик Премер-Лигадан тушиб кетиш бу режаларни бекор қилди. 2007-йилда президент Нил Куинн клуб стадион сиғимини оширишни режалаштирмаслигини айтди.
Қурилиш вақтида стадионга расмий ном берилмаган ва мухлисларга шунчаки Wеармоутҳ ёки Манқуирмоут Стадиум номи билан танилган. Охир-оқибат, президент ўринбосари Жон Фиклинг томонидан ишлаб чиқилган ном стадион қуриб битказилгандан сўнг турли хил реаксияга сабаб бўлди. Якуний ном овоз беришдан кейин танланди. Гарчи бу ном қисман Лиссабондаги „Бенфика“ стадиони номини нотўғри таржима қилганидан илҳомланган бўлиши мумкин. Яна бир изоҳ шуки, бу ном кончилар чироғига ишора қилиб, стадион эски Wйрмоут кўмир конининг ўрнида жойлашганлигини ва минглаб „Сандерленд“ мухлислари, хоҳ ўтмишда, хоҳ ҳозир, кончилар эканлигини эътироф этади. Шуни таъкидлаш учун, стадионга туташ ҳудуддаги чипталар кассаси олдида, бу ерда биринчи бўлиб фойдаланилган улкан Давй кончи чироқи ўрнатилди. Стадионнинг ғарбий дарвозасида „Ёруғликка“ (Инто тҳе лигҳт) деб ёзилган. Худди шу сўзлар Wирмоутҳ Cоллиэрй асосий лифтига чиқишда топилган.
Стадион томининг бурчакларига кучли ксенон чироқлар ўрнатилган бўлиб, улар керак бўлганда осмонга ёруғлик нурларини сочади.
Стадионнинг транспорт инфратузилмаси кенг кўламли автотураргоҳ йўқлиги сабабли доимо асосий муаммо бўлиб келган. 2002-йилда Сандерленд метроси стадионга хизмат кўрсатиш учун кенгайтирилганда, Саинт-Петер ва Лигҳт Стадиум стансиялари қурилган. Учрашув кунлари „Парк анд Риде“ тизими ишлайди, бу эса томошабинларга автомобилни стадиондан узоқроқда қолдириб, ўйинга автобус ёки метрода етиб бориши, кейин эса худди шу тарзда қайтиш имконини беради. Стадионни дарёнинг жанубий қирғоғи билан боғлаш учун кўплаб янги пиёда кўприклар таклиф қилинган, аммо ҳозиргача, 2008-йил июн ойидан бошлаб, ҳеч бири тасдиқланмаган.
Манбалар
- ↑ „Аwай Гроундс » Сундерланд – Стадиум оф Лигҳт“ (2020-йил 14-ноябр). 2015-йил 3-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 26-июл.
- ↑ „Абоут тҳе Стадиум оф Лигҳт“. Сундерланд А.Ф.C..
Ҳаволалар
- ББC веб-сайтида стадионнинг 360 даража панорамали кўриниши(ингл.)
- АФК „Сандерленд“ расмий сайтидаги стадион саҳифаси(ингл.)