Stagnatsiya

Стагнация (франсузча: стагнатион, лотинча: стагнатио — қо'зг'алмас, стагнум — туриб қолган сув со'зидан) — иқтисодиётда пасайишдан олдин юз берадиган, пасайиш билан бирга кечадиган турғунлик ҳолати бо'либ, ишлаб чиқариш, савдода ҳам кузатилади. Ривожланган капиталистик мамлакатларда 1930—1939-йилларда, ИИ жаҳон уруши (1939—1945)дан кейин юз берган. Ўзбекистонда 1991—1995-йилларда кузатилди. Стагнация инвестиция жараёнларининг, ишлаб чиқариш. қувватларининг тўлиқ банд этилмаслиги, сурункали ишсизлик, иқтисодий ўсишнинг секинлашуви ёки нол даражаси ва бошқа ҳолларда кўринади. Стагнацияда реал ялпи ички маҳсулот ҳажми турғун ҳолатда сақланади, баъзан пасайиб кетади. Стагнация давомийлиги турғунлик ва тангликнинг нақадар чуқурлиги ва давлат тадбирлари (тадбиркорларга имтиёзлар, соликларни, экспорт божларини камайтириш, давлат буюртмаларини тиклаш, ҳисоб ставкаларини камайтириш ва бошқаларнинг) таъсирчанлигига боғлиқ.

Стагнация ҳолатида дастлаб талабнинг камайиши натижасида ишлаб чиқариш қисқаради, таклифнинг қисқариши билан нарх ўсади, бу эса фойдани ошириб, ишлаб чиқаришга қўшимча инвестицияни рағбатлантиради. Натижада ишлаб чиқариш жонланиб, давлат фаол тартиблаган шароитда стагнация даври қисқариб, иқтисодиёт стагнациядан чиқиб кетади.