Станисłаwа Никодйм (1897-йил 2-июл — 1988-йил 25-март) — полшалик математик ва рассом. Cонтинуум назарияси, айниқса Жордан cонтинуумлари бўйича кўрсатган натижалари билан машҳур.

Станисłаwа Никодйм
Таваллуди 2-июл 1897-йил
Варшава, Полша
Вафоти 25-март 1988-йил(1988-03-25)
(90 ёшда)
Варшава, Полша
Фуқаролиги AQSH bayrogʻi АҚСҲ
Соҳаси Cонтинуум назарияси
Иш жойлари Варшава политехника, Кенён коллежи
Тезис сарлавҳаси О розcинаниу пłасзcзйźнй прзез збиорй спóжне и континуа
Академик раҳбарлари Стефан Мазуркиэwиcз
Турмуш ўртоғи Отто М. Никодйм

Ҳаёти

Станисłаwа Дорота Лилиэнтал Варшавада этнограф Регина Лилиэнталоwа ва Натан Лилиэнтал оиласида туғилган. Станисłаwанинг Антони исмли укаси бўлган (1908-йилда туғилган). Ҳелена Скłодоwска-Сзалайнинг бошланғич мактаби ва Варшавадаги аёллар махсус мактабида 7 йил ўқиган. 1916-йилда Варшава университетига қабул қилинган ҳамда Стефан Мазуркиэwиcз, Зйгмунт Жанисзеwски ва Wаcłаw Сиэрпиńскилардан математика бўйича сабоқ олган[1].

1924-йил Краковда математик Отто М. Никодймга турмушга чиққан. Мазуркиэwиcз раҳбарлигида 1925йилда Ягеллон университетида докторлик даражаси берилган. Полшада математика фанлари номзоди илмий даражасини олган биринчи аёлдир[2].

Парижда ўқиш учун ҳукуматдан маблағ олиб, эри билан 1926-йилдан икки йил давомида Сорбоннада ўқишган. 1930-йилда улар Варшавага қайтишган. Варшава политехника институтида ишлаган ва 1936-йилгача Франcисзек Лежа билан бирга ишлаган[3].

Укаси, кимёгар ва Полша армиясининг офицери Антони 1940-йилда Катин қирғини пайтида руслар томонидан ўлдирилган[4]. Германия фашистларининг Полшани босиб олиши остида „кераксиз“ касблар, жумладан, олий таълим ҳам чекланган. Никодймлар жазо хавфига қарамай, математикадан яширин дарслар ўтканганлар[5]. 1944-йилги Варшава қўзғолонида эри билан ўзларининг мол-мулкини, жумладан, нашр этилмаган бир нечта математик ишларини йўқотганлар. 1946-йилда математиклар конгрессида қатнашиш учун Белгияга кўчиб ўтишган ва Отто Америка Қўшма Штатларининг Оҳио штати Гамбиэр шаҳрига жойлашишдан олдин Европанинг турли шаҳарларида маърузалар ўқиган[6].

1974-йилда турмуш ўртоғи вафотидан сўнг, ўз қоғозлари ва расмларини Аустиндаги Техас университети Бриско Америка тарихи марказига совға қилган[7]. Станисłаwа Никодйм 1988-йилда Варшавада вафот этган[4].

Манбалар

  1. ↑ Cиэсиэлска 2018, с. 115.
  2. ↑ Доморадзки & Стаwиска 2018, с. 24.
  3. ↑ Cиэсиэлска 2018, с. 116.
  4. ↑ 4,0 4,1 Cиэсиэлска 2018.
  5. ↑ Сзймански 1990.
  6. ↑ Cиэсиэлска 2018, с. 117.
  7. ↑ Пиотроwски 2014.

Адабиётлар