Stanislav Lyudkevich
Станислав Пилипович Людкевич (украинча: Станіслав (Станислав) Пилипович Людкевич; 1879-йил 24-январ[1][2] – 1979-йил-10 сентябр[3][4]) – совет —украин бастакори, назариётчиси, ўқитувчиси ва мусиқа фаоли. СССР халқ артисти (1969) ва Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1979)[5]. Унинг исми муқобил равишда Станислаw Лудкиэwиcз (полякча) ёки Станислав Филипович Лудкевич (русча) деб ёзилиши мумкин.
Станислав Людкевич | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| |||||||||
| Таваллуди |
Станислав Пилипович Людкевич 24-январ 1879-йил | ||||||||
| Вафоти |
10-сентябр 1979-йил (100 ёшда) Лвов, Украина ССР, СССР | ||||||||
| Касби | Бастакор, назарийси ва ўқитувчи | ||||||||
| Мукофотлари |
| ||||||||
Биографияси
Людкевич 1879-йилда Австрия-Венгрия (ҳозирги Полша) Ярослав шаҳрида туғилган[1]. Университетга боришдан аввал мусиқа назариясини уйда пианиночи онасидан ўрганган. Лвов академик гимназиясининг собиқ талабасидир. 1897-йилдан 1901-йилгача Людкевич Лвов университетида фалсафа бўйича таҳсил олган[6]. Бу вақт ичида Лвовдаги Галисия мусиқа жамияти консерваториясида Миэcзйслаw Солтйс қўл остида мустақил таҳсил олган. 1901-йилдан бошлаб Людкевич Лвов ва Прземйслда ўқитувчи бўлиб ишлаган[7]. 1908-йилда Вена шаҳрида О. Цемлинский ва Х. Хреденердан сабоқ олиб, мусиқашунослик бўйича фалсафа доктори илмий даражасини олган[8][2].
1905-йилдан 1907-йилгача Людкевич Артистиc Буллетин журналининг муҳаррири бўлган. Николай Лисенко номидаги Лвовдаги олий мусиқа институтининг ташкилотчиларидан бири, 1910—1915-йилларда унинг директори[9], 1919-йилдан назарий фанлар ўқитувчиси, юридик шахслар инспектори. Боян, Бандурист, Сурма хорлари билан ишлаган. 1936-йилда Людкевич Шевченко илмий жамиятининг мусиқий комиссияси раҳбари[10]. 1939-1972-йилларда Николай Лисенко номидаги институт профессори.
1979-йил 10-сентябр куни 100 ёшида Лвов шаҳрида вафот этган[4].
Ижодий ишлари
- Опера – Довбуш (1955)
- Тарас Шевченко сўзлари асосида яратилган „Кавказ“ симфоник кантаталари (1905–1913) ва „Заповит“ (1934, 2-нашр 1955) каби монументал кантаталар, улар учун 1964-йилда Тарас Шевченко номидаги Республика мукофотига сазовор бўлган.
- Симфоник асарлар – симфоник шеърлар, синфониетталар, камера ва бошқа чолғу асарлар.
- Хор асарлари
- Романслар
- Қўшиқлар
- Халқ қўшиқларини тизимга солган.
Кўплаб мусиқашунослик бўйича асарлар муаллифи, публицист, мусиқий нашрларнинг асосчиси ва муҳаррири бўлган.
Ижодий услуби
Людкевичнинг Ғарбий Украина инқилобий-демократик ҳаракатида иштирок этиши унинг фаолияти ва асарларининг мафкуравий йўналишини белгилаб берган.
Ютуқлари
- 1946-йил – Украина ССРда хизмат кўрсатган санъат арбоби[11]
- 1949-йил – Меҳнат Қизил Байроқ ордени[11]
- 1951-йил – „Ҳурмат Белгиси“ ордени[11]
- 1954-йил – Украина ССР халқ артисти[11]
- 1964-йил – „Кавказ“ симфоник-канатаси ва Тарас Шевченко сўзлари асосида яратилган „Заповит“ вокал-симфоник кантатаси учун Шевченко Миллий мукофоти.
- 1969-йил – СССР халқ артисти[5]
- 1974-йил – Халқлар дўстлиги ордени
- 1979-йил – Ленин ордени
- 1979-йил – Социалистик Меҳнат Қаҳрамони[5]
- Украина маркасида тасвирланган[12]
- Лвов санъат коллежи, шунингдек, Лвов, Стрий, Пустомити ва Людкевич туғилган Ярослав (Полша) кўчалари С. Лудкевич номи билан аталган[13].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Жовтень: орган Спілки радянських письменників України (ук). Книжково-журнальне вид-во, 1979 — 123-бет. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ 2,0 2,1 Кияновська, Л. О.. Людкевич Станіслав Пилипович (Украиниан). Інститут енциклопедичних досліджень НАН України. ИСБН 978-966-02-2074-4. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ Дзеверин, Игорʹ Александрович. Украïнс'ка лìтературна энcиклопедìâ: К-Н. Т. 3 (ук). Укр. рад. энт︠с︡йклопедиï, 1995 — 245-бет. ИСБН 978-5-88500-003-1. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ 4,0 4,1 Терещук, Галина. „Станіслав Людкевич – композитор, оповитий легендами“ (ук). Радіо Свобода (2020-йил 24-январ). Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Карев, В. М.. Краткая Российская энциклопедия (ру). Большая Российская энциклопедия, 2003 — 379-бет. ИСБН 978-5-329-00653-7. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ „1879, народився Станіслав Людкевич“ (ук). УІНП. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ „Лиудкевйч, Станйслав“. www.энcйcлопедиаофукраине.cом.
- ↑ Діячі науки і культури України: нариси згиття та діяльності (ук). Книги-ХХІ, 2010 — 366-бет. ИСБН 978-966-2147-69-8. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ Сторинкй историï Лʹвивсʹкоï дерз︠ҳ︡авноï музйчноï академиï им. М.В. Лйсенка (ук). Вйд-во "СПОЛОМ", 2003 — 8-бет. ИСБН 978-966-665-133-7. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ Украïнсʹка з︠ҳ︡урналистйка в именакҳ: материалй до энт︠с︡йклопедйчноҳо словнйка (ук). Лʹвивсʹка наукова библиотека, 2005 — 258-бет. ИСБН 978-966-02-3499-4. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Муха, Антон І.. Спілка композиторів УРСР (ук). Музйчна Украı̈на, 1968 — 134-бет. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ „Марка імені Людкевича“ (2018-йил 16-июн). 2018-йил 16-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 21-март.
- ↑ Л. Кйиановска. „У рідному місті Станіслава Людкевича з'явилася вулиця його імені - Львівська Пошта“. лвивпост.нет. 2018-йил 15-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 13-сентябр.
Ҳаволалар
- Людкевич Станислав (1879-1979) (Wайбаcк Мачине сайтида 2007-09-27 санасида архивланган) – ХХ аср рус бастакорларининг пианино мусиқаси, МИДИ архиви
- Украина Арт Сонг Прожеcт веб-сайтида Людкевич ҳақида маълумот
- Станислав Людкевич ҳақида маълумот (русча)
- CS1 Ukrainian-language sources (uk)
- CS1 errors: periodical ignored
- CS1 Russian-language sources (ru)
- Folklorshunoslar
- 24-yanvarda tugʻilganlar
- 1879-yilda tugʻilganlar
- 1979-yilda vafot etganlar
- 10-sentyabrda vafot etganlar
- Lvovda vafot etganlar
- SSSRda vafot etganlar
- Sotsialistik Mehnat Qahramonlari
- Lenin ordeni sohiblari
- Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari
- Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
- SSSR xalq artistlari