Станислав Федорович Штейн (фон Стеин, Фон Стеин) (1855—1921) – оториноларинголог, тиббиёт фанлари доктори, профессор, Девичедаги оториноларингология клиникаси директори. Оториноларингология муаммолари билан шуғулланувчи олимлар, клинисенлер ва ўқитувчилар мактабининг асосчиси[1].

Станислав Федорович Штейн
Штейн Станислав Фёдорович
Таваллуди 1855
Каменец-Подолск вилояти, Кукуля қишлоғи
Вафоти 1921
Тошкент
Фуқаролиги Россия империяси
Соҳаси Оториноларинголог
Иш жойлари Тошкентдаги Халқ университети
Таълими Москва университети

Ҳаёти

С.Ф.Штейн, 1911-йил

Станислав Штейн 1855-йилда Каменец-Подолск вилояти, Кукуля қишлоғида агроном оиласида туғилган. Москва давлат университетининг тиббиёт факултетини тугатгандан сўнг (1881), у икки йил анатомия ва эмбриология кафедрасида ишлади. У ерда гистолог А.И.Бабухин ва физиолог Ф. П. Шереметевский раҳбарлигида илмий иш билан шуғулланади.

1884-йилда у Ғарбда оториноларингология шаклланишининг асосчиси Адам Политзер билан Вена шаҳрида таҳсил олди.

1884-йилдан 1891-йилгача гистология кафедраси диссектор ассистенти лавозимида ишлаган ва шу билан бирга оториноларинголог сифатида фаолият юритган.

1890-йилда у „Ички қулоқнинг анатомияси ва физиологияси бўйича адабиётлар шарҳи“ монографиясини нашр этди.

Икки йилдан сўнг Вена шаҳрида немис тилида нашр этилган „Қулоқ лабиринтининг алоҳида қисмлари, функсиялари ҳақидаги таълимот“ (1892) мавзусида докторлик диссертациясини ҳимоя қилди. Штейннинг докторлик диссертациясига асосланган монография И.М.Сеченов томонидан юқори баҳоланди.

1892-йилда Москва университетининг тиббиёт факултетида ёрдамчи профессор сифатида „Қулоқ касалликлари ҳақида ўқитиш“ факултатив курсини ўқитишни бошлади.

1896-йилда у ўз ташаббуси билан йирик саноатчи Юлия Ивановна Базанованинг беваси ҳисобидан ташкил этилган Девичедаги қулоқ, бурун ва томоқ касалликлари клиникасининг биринчи директори бўлди. Клиникиа махсус лойиҳа асосида қурилган ва ўша даврнинг барча илмий янгиликлари билан жиҳозланган эди[2][3]. У 1914-йилгача клиникага раҳбарлик қилган[4].

Штейннинг „Вертиго“ (1910) илмий асари ўзининг фундаментал тадқиқотлари натижаларини ва лабиринтологиянинг турли жиҳатлари бўйича ёзилган[5].

1914-йилда Тошкентга кўчиб ўтди. 1918-йилдан Тошкентдаги Халқ университетининг оториноларингология кафедрасини бошқарган.

Ички қулоқни ўрганиш ва вестибуляр аппаратни ўрганиш усуллари бўйича 140 дан ортиқ илмий ишлар муаллифи ҳисобланади. Штейн бир нечта янги асбоблар ва махсус қурилмаларнинг лойиҳаларини ишлаб чиқди. Вестибуляр анализатор функсиясини ўрганиш учун у таклиф қилган оригинал қурилмалар замонавий асбоб-ускуналар ва жиҳозларнинг прототипига айланди. С. Ф. Штейннинг бир қатор асарлари қулоқ, бурун ва томоқ касалликларини жарроҳлик йўли билан даволаш усулларини ишлаб чиқишга бағишланган.

Оториноларингологларнинг Биринчи Бутунроссия Конгрессида (1908) у биринчи фахрий раис этиб сайланди.

Манбалар

  1. ↑ „ШТЕЙН Станислав Федорович — Большая Медицинская Энциклопедия (БМЭ)“. www.бмэ.орг. 2024-йил 27-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-ноябр 2023-йил.
  2. ↑ „Штейн С. Ф. фон. Описание плана и устройства Клиники болезней уха, носа и горла имени Юлии Ивановны Базановой. — Москва, 1897“. www.теҳне.cом. Қаралди: 15-ноябр 2023-йил.
  3. ↑ „РОЛЬ ПРОФЕССОРА С. Ф. ШТЕЙНА В СТАНОВЛЕНИИ ЛАБИРИНТОЛОГИИ“. www.реадингс.гмик.ру. Қаралди: 15-ноябр 2023-йил.
  4. ↑ Оставил клинику в связи с внесением в её Устав пункта о выборности должности директора не был избран, по причине антинемецких настроений в России.
  5. ↑ Научные чтения.

Ҳаволалар