Stefania Wolicka
Stefania Wolicka (1851–1937) — polyak tarixchi va Syurix universitetida 1875-yilda falsafa doktori darajasini olgan birinchi ayol hisoblanadi[1][2].
| Stefania Wolicka | |
|---|---|
| Tavalludi |
1851-yil 31-avgust |
| Vafoti |
1-aprel 1937-yil (85 yoshda) Varshava, Polsha |
| Fuqaroligi | Polsha |
| Taʼlimi | Syurix universiteti |
| Kasbi | Tarixchi, yozuvchi |
| Faoliyat yillari | XIX–XX asrlar |
| Turmush oʻrtogʻi | Stanislav Arnd |
| Bolalari | Zbigniew Józef |
Biografiya
Wolicka Varshavada (o‘sha paytda Rossiya imperiyasi tarkibidagi hududda) tug‘ilgan va ayollarning oliy ta’lim olishini cheklashga qaratilgan siyosatga qaramay, tarix bo‘yicha ta’lim olgan[3].
1873-yilda u xorijda tahsil olayotgan rus ayollariga o‘qishni tashlashni buyurgan farmonga qarshi chiqdi[3]. U istisno berishni so‘rab murojaat qilgan, biroq rad javobini olgan. Shundan so‘ng u bevosita ta’lim vaziri Dmitriy Tolstoyga murojaat qilgan, ammo bu ham natija bermagan.
Syurixdagi ayrim talaba ayollar siyosiy xavf sifatida baholanib, “Fritschi doirasi” bilan bog‘langanlikda gumon qilingan. Ba’zilari 1877-yildagi sud jarayonlarida jazolangan. Wolickaning bu guruhga aloqadorligi isbotlanmagan, biroq uning nomi Rossiya hukumati tomonidan taqiqlangan 45 nafar ayol talabalar ro‘yxatiga kiritilgan[4].
Syurix universiteti ma’lumotlariga ko‘ra, u Poznan bilan bog‘liq bo‘lgan, ammo Varshavada tug‘ilgan. Ota-onasi uning o‘qishi davrida Syurixda yashagan.[5]
Shveytsariyani tark etishga majbur bo‘lishiga qaramay, u 1875-yilda falsafa doktori darajasini olgan. Uning dissertatsiyasi Griechische Frauengestalten (“Yunon ayol obrazlari”) deb nomlangan[5].
U ilk polyak ayol akademiklardan biri sifatida tan olingan[6].
U turmushga chiqqach, Stefania Wolicka-Arnd nomi bilan ham tanilgan[7].
U ayollar huquqlari bo‘yicha faol yozuvchi bo‘lgan. 1895-yilda Athenæum jurnalida ayollar huquqlari uchun parlament kurashi haqida maqola chop etgan[8].
Wolicka zamonaviy Yevropada falsafa doktori darajasini olgan ilk ayol hisoblanadi. Undan oldin Elena Cornaro Piscopia 1678-yilda Padua universitetida shu darajani olgan.
Adabiyotlar
- Stefania Wolicka. Griechische Frauengestalten. 1. Theil., Zürich, 1875.
Havolalar
Vikiomborda „Stefania Wolicka“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.- Syurix universiteti matrikulyatsiya yozuvlari (Wayback Machine saytida 2011-12-31 sanasida arxivlangan)
Manbalar
- ↑ ; Margareth Lanzinger; Elisabeth FrysakWomen's Movements: Networks and Debates in Post-communist Countries in the 19th and 20th Centuries. Böhlau Verlag Köln Weimar, 2006 — 555-bet.
- ↑ Schwartz, Agata. Shifting Voices: Feminist Thought and Women's Writing in Fin-de-siècle Austria and Hungary. McGill-Queen's Press, 2008 — 248-bet.
- ↑ 3,0 3,1 Johanson, Christine. Women's Struggle for Higher Education in Russia, 1855–1900. McGill-Queens, 1987 — 57–58-bet.
- ↑ Christine Johanson. Women's Struggle for Higher Education in Russia, 1855–1900, 1987 — 54–57-bet.
- ↑ 5,0 5,1 „Matrikeledition der Universität Zürich“. University of Zurich. 2011-yil 31-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-aprel.
- ↑ „Ach, te uparte filozofki“. Uniwersytet Jagielloński. 2010-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-aprel.
- ↑ Saurer, Edith. Women's Movements, 2006 — 555-bet.
- ↑ „Na gościnnych łamach“.