Stefania Wolicka
Стефаниа Wолиcка (1851–1937) — поляк тарихчи ва Сюрих университетида 1875-йилда фалсафа доктори даражасини олган биринчи аёл ҳисобланади[1][2].
| Стефаниа Wолиcка | |
|---|---|
| Таваллуди |
1851-йил 31-август |
| Вафоти |
1-апрел 1937-йил (85 ёшда) Варшава, Полша |
| Фуқаролиги | Полша |
| Таълими | Сюрих университети |
| Касби | Тарихчи, ёзувчи |
| Фаолият йиллари | ХИХ–ХХ асрлар |
| Турмуш ўртоғи | Станислав Арнд |
| Болалари | Збигниэw Жóзеф |
Биография
Wолиcка Варшавада (ўша пайтда Россия империяси таркибидаги ҳудудда) туғилган ва аёлларнинг олий та’лим олишини чеклашга қаратилган сиёсатга қарамай, тарих бўйича та’лим олган[3].
1873-йилда у хорижда таҳсил олаётган рус аёлларига ўқишни ташлашни буюрган фармонга қарши чиқди[3]. У истисно беришни сўраб мурожаат қилган, бироқ рад жавобини олган. Шундан сўнг у бевосита та’лим вазири Дмитрий Толстойга мурожаат қилган, аммо бу ҳам натижа бермаган.
Сюрихдаги айрим талаба аёллар сиёсий хавф сифатида баҳоланиб, “Фрицчи доираси” билан боғланганликда гумон қилинган. Ба’зилари 1877-йилдаги суд жараёнларида жазоланган. Wолиcканинг бу гуруҳга алоқадорлиги исботланмаган, бироқ унинг номи Россия ҳукумати томонидан тақиқланган 45 нафар аёл талабалар рўйхатига киритилган[4].
Сюрих университети ма’лумотларига кўра, у Познан билан боғлиқ бўлган, аммо Варшавада туғилган. Ота-онаси унинг ўқиши даврида Сюрихда яшаган.[5]
Швейцарияни тарк этишга мажбур бўлишига қарамай, у 1875-йилда фалсафа доктори даражасини олган. Унинг диссертацияси Гриэчисче Фрауэнгесталтен (“Юнон аёл образлари”) деб номланган[5].
У илк поляк аёл академиклардан бири сифатида тан олинган[6].
У турмушга чиққач, Стефаниа Wолиcка-Арнд номи билан ҳам танилган[7].
У аёллар ҳуқуқлари бўйича фаол ёзувчи бўлган. 1895-йилда Атҳенæум журналида аёллар ҳуқуқлари учун парламент кураши ҳақида мақола чоп этган[8].
Wолиcка замонавий Европада фалсафа доктори даражасини олган илк аёл ҳисобланади. Ундан олдин Элена Cорнаро Писcопиа 1678-йилда Падуа университетида шу даражани олган.
Адабиётлар
- Стефаниа Wолиcка. Гриэчисче Фрауэнгесталтен. 1. Тҳеил., Зüрич, 1875.
Ҳаволалар
Викиомборда „Стефаниа Wолиcка“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.- Сюрих университети матрикуляция ёзувлари (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-12-31 санасида архивланган)
Манбалар
- ↑ ; Маргаретҳ Ланзингер; Элисабетҳ ФрйсакWомен'с Мовеменц: Нетwоркс анд Дебатес ин Пост-cоммунист Cоунтриэс ин тҳе 19тҳ анд 20тҳ Cентуриэс. Бöҳлау Верлаг Кöлн Wеимар, 2006 — 555-бет.
- ↑ Счwартз, Агата. Шифтинг Воиcес: Феминист Тҳоугҳт анд Wомен'с Wритинг ин Фин-де-сиècле Аустриа анд Ҳунгарй. МcГилл-Қуээн'с Пресс, 2008 — 248-бет.
- ↑ 3,0 3,1 Жоҳансон, Чристине. Wомен'с Струггле фор Ҳигҳер Эдуcатион ин Руссиа, 1855–1900. МcГилл-Қуээнс, 1987 — 57–58-бет.
- ↑ Чристине Жоҳансон. Wомен'с Струггле фор Ҳигҳер Эдуcатион ин Руссиа, 1855–1900, 1987 — 54–57-бет.
- ↑ 5,0 5,1 „Матрикеледитион дер Университäт Зüрич“. Университй оф Зурич. 2011-йил 31-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 6-апрел.
- ↑ „Ач, те упарте филозофки“. Униwерсйтет Жагиэллоńски. 2010-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 6-апрел.
- ↑ Саурер, Эдитҳ. Wомен'с Мовеменц, 2006 — 555-бет.
- ↑ „На гоścиннйч łамач“.