Стелла Пиари Абидҳ (1903–1989)[1] — Тринидад ва Тобагода жамоат саломатлиги соҳасида фаолият юритган шифокор. У Сан Фернандо шаҳрида Соғлиқни сақлаш бўйича тиббий маслаҳатчи сифатида ишлаган ва жанубий Тринидад мактабларининг тиббий назоратчиси бўлган. Стелла Абидҳ Индо-Тринидад ва Тобаголик бўлган биринчи аёл шифокор сифатида тарихга кирган.

Эрта ҳаёти ва таълими

Стелла Пиари Абидҳ Чарлиэвилле, Чагуанас шаҳрида туғилган[2].

У Cларенcе Cармичаэл Абидҳнинг қизи бўлиб, у Чарлиэвилле шаҳридаги Канадалик Миссия Ҳинд мактабининг директорлиги ва Қонунчилик Кенгаш а’зоси сифатида фаолият юритган[3].

Онаси у ёш бўлганида вафот этган[4].

У Напарима Гирлс' Ҳигҳ Счоолда, Сан Фернандо шаҳрида ўқиган; бу мактаб христианларнинг қизларни эрта турмушга бериш қарашларининг ўзгариши натижасида ташкил этилган[5].

У ерда Жуниор Cамбридге сертификатини олган биринчи талаба бўлган[6].

Кейинчалик у Порт оф Спаиндаги Саинт Жосепҳ’с Cонвент мактабида ўқиган[7].

У бувиси тайинлаган турмушга чиқиш таклифини рад этгач, Абидҳ мактаб ўқитувчиси бўлган[4].

Росалиэ Саноwар, биринчи Индо-Тринидадлик ҳамшира, ҳаёти ҳақидаги ҳикоя унга илҳом берди. Шу сабабли Абидҳ ҳамшираликка ўқишга ариза топширган. Отасининг маслаҳатига биноан, у шифокор бўлишга қарор қилган. У отаси орқали Пресвитериан черкови раҳбаридан Канадага тиббиёт ўқишга юборишни сўраганда, унга: „Мен қизимни тиббиёт ўқиш учун юбормайман. Ҳинд қизлари ахлоқан заиф ва босимларга бардош бера олмайди“, деган жавоб берилган. У „шу турдаги ҳиндлардан бўлмаслик“га ваъда қилганидан сўнг отаси уни Канадага юборган[4].

У Торонто университетидан тиббиёт дипломини олган ва 1930 йилда Канада Тиббиёт Кенгаши лицензиясини олган[1].

Касбий фаолияти

Абидҳ Индо-Тринидадлик бўлган биринчи аёл шифокор сифатида тарихда тилга олинган[4][6][ноте 1].

У Сан Фернандо шаҳрида Соғлиқни сақлаш бўйича тиббий маслаҳатчи сифатида ишлаган[8], ва жанубий Тринидад мактабларининг тиббий назоратчиси бўлган[3].

У жамоат саломатлиги соҳасида ихтисослашган, асосан олдини олиш мумкин бўлган касалликларни даволашни кузатиб, айниқса курткақурт инфекциясини йўқотиш бўйича фаол ишлаган[4]. 1954 ва 1979 йилларда Тринидад ва Тобагода сариқ иситма эпидемиясини чеклашдаги муваффақиятли ишларнинг етакчи шахси бўлган[1].

Таъсири

Британиялик олимлар Колин ва Гиллиан Клерклар ўзларининг Пост-Cолониал Тринидад китобида Абидҳни „эҳтимол, ўз авлодининг энг машҳур икки ҳинд аёл профессионалидан бири“ деб аташган[8].

Cоринне Аверилле МcКнигҳт, Тринидад ва Тобагода АҚШ элчиси бўлган собиқ дипломат, Абидҳни "Тринидад ва Тобагодаги пионер аёллар" гуруҳига киритган ва унинг ҳисса қўшишини "шифокор, буюк инсонпарвар ва ижтимоий ишчи" сифатида та’кидлаган[9].

Шахсий ҳаёти

Абидҳнинг меҳнат етакчиси Адриан Cола Риэнзи билан муносабати бир нечта фарзандлар туғилишига сабаб бўлган, лекин уларнинг ота-онаси турмуш қурмаганлиги сабабли, фарзандлар Wаугҳ фамилияси билан Канадада тарбияланган[10].

Мукофотлар ва унвонлар

Абидҳга 1988 йилда Чаcониа Медал (Олтин) ва 1971 йилда Жамоат Хизматлари Медалини (Олтин) тақдим этилган[11], ва у 1980 йилда Тринидад ва Тобагода чиқарилган почта маркасида акс эттирилган[12],

Изоҳлар

  1. ↑ Патриcиа Моҳаммед (2016) ёзишича: „Менинг билимимга кўра, Тринидаддаги биринчи ҳинд аёл шифокор“.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Маҳабир, Кумар. Тринидад ва Тобагода Шарқий Ҳинд Аёллари: фотосуратлар ва материаллар билан изоҳланган библиография. Сан Жуан, Тринидад ва Тобаго: Чакра Публишинг Ҳоусе, 1992 — 58-бет. ИСБН 976-8012-76-5. 
  2. ↑ Сеэсаран, Росабелле „ОП48 - Абидҳ, Стелла“. УWИ Спаcе. Қаралди: 2024-йил 29-июл.
  3. ↑ 3,0 3,1 Моҳаммед, Патриcиа. Тринидаддаги ҳинд аёллар билан гендер музокаралари, 1917–1947. Ҳоундмиллс, Басингстоке, Ҳампшире: Палграве ва Ижтимоий Тадқиқотлар Институти, 2002 — 89-бет. ИСБН 9781403914163. ОCЛC 681923933. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Моҳаммед, Патриcиа. Кариб феминистик ҳикоялари: ХХ асрга назар. Ст. Аугустине, Тринидад ва Тобаго: Кариб феминистик тадқиқотлар маркази, Ғарбий Ҳиндистон Университети, 1998. ИСБН 9766201455. ОCЛC 48497139. 
  5. ↑ Неwсдай „Жанубий марваридлар“ (эн-УС). Тринидад ва Тобаго Неwсдай (2024-йил 18-апрел). Қаралди: 2024-йил 29-июл.
  6. ↑ 6,0 6,1 Моҳаммед, Патриcиа (2016), „Индо-Кариб феминистик ҳимоясига да'во“, ин Ҳосеин, Габриэлле; Оутар, Лиса (муҳ.), Индо-Кариб феминистик тафаккури: насаб, назариялар, амалиётлар, Неw Ёрк: Палграве Маcмиллан, 29-бет, ИСБН 9781137559371, ОCЛC 965128517
  7. ↑ Маҳасе, Анна. Онамнинг қизи: Анна Маҳасе Снр нинг авто-биографияси, 1899–1978. Унион Виллаге, Cлахтон Бай: Роярд'с Публишинг Cомпанй, 1992 — 32-бет. 
  8. ↑ 8,0 8,1 Cларке, Cолин Г.; Cларке, Гиллиан. [ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=3брҲААААҚБАЖ&пг=ПА101 Колониядан кейинги Тринидад: этнографик журнал], 1ст, Неw Ёрк: Палграве Маcмиллан, 2010 — 17, 101-бет. ИСБН 9780230106857. ОCЛC 688186382. 
  9. ↑ Сéпҳоcле, Марилйн. [ҳттпс://боокс.гоогле.cом/боокс?ид=54ПНОФИ3иЙсC Шундан кейин у ўн иккитагача эди: Вашингтондаги элчихона қизлари]. Wестпорт, Cонн.: Праэгер, 2000 — 189-бет. ИСБН 0275968332. ОCЛC 42849609. 
  10. ↑ Рамбаллй, Рҳонда Крйстал. [ҳттп://гуардиан.cо.тт/неwс/мй-фамилй-wоулд-невер-до-6.2.351764.30д0585э46 „Оилам бундай қилмас эди“]. Тринидад ва Тобаго Гуардиан (2016-йил 11-март). Қаралди: 2019-йил 28-март.
  11. ↑ [ҳттпс://отп.тт/тринидад-анд-тобаго/натионал-аwардс-датабасе/ „Миллий мукофотлар базаси“] (эн-УС). Тринидад ва Тобагонинг Президент Идораси. Қаралди: 2019-йил 28-март.
  12. ↑ "Сўнгги мавзулар". Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Филателистлар Журнали 4: 52. феврал 1981. ҳттп://www.унпи.cом/жоурналс/УНПИ_Жоурнал_4_3.пдф.