Stile Littorio uslubi

"Стиле Литторио" услуби 1930-йилларда Италияда ишлаб чиқилган ва фашистик режим томонидан қулашигача фойдаланишга топширилган кўплаб жамоат биноларида намойиш этилган меъморий тилни англатади.
Тарихи
Стиле Литторионинг пайдо бўлиши фашистик архитектура сиёсатининг ривожланиши билан чамбарчас боғлиқ бўлиб, унда Муссолинигача бўлган фашистик институтларнинг тўғридан-тўғри ва билвосита таъсири орқали расмий равишда намунали, таъкидланган ва догматик меъморчилик тили, пировардида монументал бўлиши керак эди. Кейинчалик тарғиб қилиш, қатъий режим даъво қилган буюклик ва тарихий ўлчовни ифодалаш ҳам зарур эди[1].

Италия
Италия архитектураси тарихида Стиле Литторио атамаси фашизм давридан „асосан риторик ва монументал шаклларда“ қурилган бинолар ва шаҳар майдонларини англатади[2]. Бу соддалаштирилган архитектурани билдиради, қадимги Рим қурилиш меросидан доимий фойдаланишда қатъий классицизмдир. Абстраксия ва шаклларнинг аниқ тарихий луғати уйғунлиги билан тавсифланган архитектурани лойиҳалашнинг ушбу усули ўз элементлари билан, фашизмнинг фашизм белгиларига ишора қилади, 1930-йилларда ривожланаётган дизайн тенденциясини ажратиб кўрсатиш учун ва фашистик режим айниқса жамоат ишларини намойиш қилган. Шундай қилиб, Стиле Литторио 20-йилларда Италияда меъморчилик тилининг турли оқимларини бир хиллаштиришга қаратилган давлат меъморчилигининг ифодасини англатади, унитар, коннотатив ва таниқли миллий услубни излашда монументализм ва классицизмни рационализм билан бирлаштирган. Фашистик давлатнинг илғор ва айни пайтда буюк ўтмишнинг давомчиси сифатида ифодаланган, энг аввало, давлат монументализмида таъкидланган ўлчов ва ҳажмли соддалиги орқали ўз кучини намойиш этган.
Стиле Литторио атамаси биринчи марта Саверио Палоззи 1934-йилда Партито Назионале Фасcиста миллий штаб-квартираси учун ўтказилган биринчи танлов натижаларини тақдим этганида ишлатилган[3].
Режим қулагандан сўнг ва Иккинчи Жаҳон урушидан кейин бу меъморий услуб узоқ вақт давомида сиёсий реакцион сифатида танқид қилинди. Вақт ўтиши билан эстетик мулоҳазалар ўзгарди ва бу архитектураларнинг энг яхшилари эстетик фазилатлари учун қайта ижобий баҳоланди.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ веди Луиги Монзо: Cроcи э фасcи — Л’эдифиcио делла чиэса италиана ал темпо дел фасcисмо, 1919-1945. Карлсруҳе 2017 (Теси ди дотторато, Карлсруҳе Институте оф Течнологй, 2017), пп. 146-154.
- ↑ Cармен М. Энсс э Луиги Монзо: 'Термини э cондизиони' делл’арчитеттура э делл’урбанистиcа интербеллиcа ин Италиа: ун глоссарио тентативо. Ин: Энсс, Cармен М. э Луиги Монзо (эдс.): Тоwнсcапес ин Транситион. Трасформазионе э риорганиззазионе делле cиттà италиане э делла лоро арчитеттура нел периодо интербеллиcо. Биэлефелд 2019, п. 270.
- ↑ веди Ф. Саверио Палоззи: Ил нуово стиле литторио: И прогетти пер ил Палаззо дел Литторио э делла Мостра делла Риволузионе Фасcиста ин виа делл’Имперо. Милано 1936, п. 189.
Қўшимча манбалар
- Жошуа Артурс: Замонавийликни қазиш: Фашистик Италиядаги Рим ўтмиши. Итҳаcа 2012.
- Cармен М. Энсс унд Луижи Монзо: Италияда урушлараро архитектура ва урбанизмнинг „шартлари ва шартлари“: тахминий луғат. Ин: Энсс, Cармен М. унд Луижи Монзо (таҳрирлар.): Ўтиш давридаги шаҳар манзаралари. Урушлараро даврда Италия шаҳарларининг ўзгариши ва қайта ташкил этилиши ва уларнинг архитектураси. Биэлефелд, 2019, п. 270.
- Патрик, Гуд (таҳрир.): Оксфорд архитектура ҳамроҳи. 2 жилд. Ню-Ёрк 2009, жилд. 2, 872ф-бет.
- Эндрю Ж. Мансон: Рим Муссолинианадаги рационализм ва харобалар: 1934-йил Палаззо дел Литторио мусобақаси. Ню-Ёрк 2015 (Диссертация, Колумбия университети, 2015).
- Луижи Монзо: Cроcи э фасcи — Дер италиэнисче Кирченбау ин дер Зеит дес Фасчисмус, 1919-1945. Карлсруэ 2017 (Теси ди дотторато, Карлсруэ Технология Институти, 2017), 146-154-бетлар.
- Ф. Саверио Палоззи: Ил нуово стиле литторио: И прогетти пер ил Палаззо дел Литторио ва делла Мостра делла Риволузионе Фасcиста ин виа делл’Имперо. Милано 1936-йил.
- Паоло Николосо, Арчитеттуре пер унъидентитà италиана, Удине, Гаспари, 2012, ИСБН 9788875412586.