Ziyosfera

Subhonqul Oripov

Субхонқул Орипович Орипов (1930-йил 26-октабр — 2003-йил 3-июн) — давлат ва жамоат арбоби, ўзбек ва совет олими, Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган шифокор (1966), Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган фан арбоби[1] (1980).Профессор (1982).

Субхонқул Орипович Орипов
Таваллуди 26-октябр 1930-йил
Қўқон ЎзССР
Вафоти 3-июн 2003-йил(2003-06-03)
(72 ёшда)
Тошкент Ўзбекистон
Фуқаролиги Sovet Ittifoqi Oʻzbekiston
Касби давлат ва жамоат арбоби, олим
Йўналиш Тиббиёт
Мукофотлари Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган шифокор(1966), Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган фан арбоби(1980)

Таржимаи ҳол

Орипов Субҳонқул 1930-йил 26-октябрда ЎзССР[2], СССР[3] Қўқон шаҳрида дунёга келади.

У 1947-1949-йилларда Қўқон тиббиёт билим юртида та’лим олган, уни а’ло баҳоларга тамомлаган. 1950-йилда Самарқанд Давлат тиббиёт институтига ўқишга кирган, 1953-йилда СССР Мудофаа вазири буйруғи билан Саратов давлат тиббиёт институтининг Ҳарбий тиббиёт факултети (Саратов ҳарбий тиббиёт институти) курсанти бўлиб ўқишга киради ва уни имтиёли диплом билан битиради.

1956-1958-йилларда 23-гвардия полкида ҳарбий шифокор, полк командири — Совет Иттифоқи Қаҳрамони, полковник Виленскис, (Виленский Волф) Волфас Леибович бўлиб хизматини ўтаган.

1958-йилда СССР Қуролли Кучлари қисқариши муносабати билан урушда ҳалок бўлганлар оиласи а’зоси сифатида демобилизасия қилинган (икки қондош ака-укаси ҳалок бўлган).

Орипов 1958-1963-йилларда Самарқанд давлат тиббиёт институти ординатори, аспиранти, ассистенти, ички касалликлар кафедраси мудири эди. Сўнг у 1963-1965-йилларда Самарқанд вилоят юқумли касалликлар шифохонаси бош врачи бўлган. Орадан вақт ўтиб, 1965-1970-йилларда Самарқанд вилоят Ижроия қўмитаси вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси бошлиғи[4].

Кейинчалик 1970-1972-йилларда Самарқанд вилоят ижроия қўмитаси раисининг ўринбосари бўлади[5].

Таниқли шифокор 1972-1979-йилларда 4-бош бошқарма бошлиғи - ЎзССР соғлиқни сақлаш вазирининг ўринбосари[6], 1979-1981-йилларда Ўзбекистон ССР соғлиқни сақлаш вазири лавозимига тайинланади[7].

Кейинчалик яна 1981-1986-йилларда Субҳонқул Орипов Самарқанд тиббиёт институти ректори, 1986-1993-йилларда СамДТИ бўлим мудири, Самарқанд вилояти “Билим” вилоят жамияти бошқаруви раиси, 2000-2003-йилларда эса "Ўзбекистон соғлиқни сақлаш" газетасининг бош муҳаррири сифатида фаолият юритади[8].

Хотини — Тамара Ўразовна Орипова (1932-2004)[9], тиббиёт фанлари доктори, профессор, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган соғлиқни сақлаш ходими.

Ижтимоий-сиёсий фаолияти

Бир неча бор Самарқанд вилоят Кенгаши, Самарқанд шаҳар Кенгаши, Тошкент шаҳар Кенгаши депутати этиб сайланган.

Ўзбекистон ССР ИХ (1975-1980) - Х (1980-1985) чақириқлар Олий Кенгаши депутати[10].

Ўзбекистон ССР Коммунистик партияси Марказий Қўмитаси, Самарқанд вилоят қўмитаси, Ўзбекистон ССР Коммунистик партияси Тошкент шаҳар қўмитаси а’зоси этиб сайланган.

СССР Бутуниттифоқ Қизил Хоч ва Қизил Ярим Ой жамияти Ижроия қўмитаси а’зоси, СССР Тиббиёт тарихчилари жамияти бошқаруви а’зоси[11], СССР а’зоси. ЎзССР Қизил ярим ой Республика жамияти, Ўзбекистон тиббиёт журнали бош муҳаррири ва таҳрир ҳай’ати а’зоси этиб сайланган[12].

Афғонистон шифокорларининг 1-конгресс с’ездида СССР делегасияси раҳбари (1980).

Илмий фаолияти

200 дан ортиқ илмий нашрлар, жумладан, 14 та монография ва ўқув қўлланмалар, жумладан “Ўзбекистонда қишлоқ саломатлиги”[13] монографияси муаллифи – АҚСҲ Конгресс кутубхонасида архивланган; Абу Али Ибн Сино: унинг тиббий ва айрим фалсафий қарашлари - Европа кутубхонасида архивланган[14].

Мукофотлар

2 та Меҳнат Қизил Байроқ ордени, 2 та Фахрий нишон ордени, медаллар, Ўзбекистон Компартияси Марказий Қўмитаси, Ўзбекистон ССР Вазирлар Кенгаши ва Олий Кенгаши, СССР соглиқни сақлаш а’лочиси, ЎзССР халқ та’лими а’лочиси унвонлари билан мукофотланган.

Манбалар

  1. ↑ „Об учреждении почетных званий республики Узбекистан.“. 2016-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-октябр.
  2. ↑ „УзССР.“.
  3. ↑ „СССР.“.
  4. ↑ „Самаркандское Областное управление здравоохранения.“. 2017-йил 26-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-октябр.
  5. ↑ „Хокимият Самаркандской области.“. 2016-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-октябр.
  6. ↑ „Медико-санитарное объединение Министерства здравоохранения Республики Узбекистан“. 2015-йил 8-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-октябр.
  7. ↑ „Министерство здравоохранения Узбекистана“. 2016-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 4-октябр.
  8. ↑ „Газета здравоохранение Узбекистана.“. 2016-йил 24-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 6-декабр.
  9. ↑ „Арипова Тамара Уразовна.“. 2018-йил 25-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 24-август.
  10. ↑ „Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898-1991.“. 2016-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 26-сентябр.
  11. ↑ „Общество историков медицины“. 2016-йил 7-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 22-октябр.
  12. ↑ „Медицинский журнал Узбекистана“. 2016-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 22-октябр.
  13. ↑ „Сельское здравоохранение Узбекистана.“. 2016-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 30-сентябр.
  14. ↑ „Абу Али Ибн Сина“ (эн). www.тҳеэуропеанлибрарй.орг (1979-йил 1-январ). Қаралди: 2017-йил 8-май. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Subhonqul_Oripov" dan olindi