Sud tarjimoni
Суд таржимони - таржима қилиш билан шуг'улланадиган ва иш натижаларидан манфаатдор бо'лмаган, таржима қилиш учун зарур бо'лган тилларни биладиган, иш юритилаётган орган ёки шахс томонидан терговда иштирок этиш учун жалб қилинган шахс, гумон қилинувчи, айбланувчи, судланувчи ва уларнинг ҳимоячилари, жабрланувчи, фуқаровий да’вогар, фуқаровий жавобгар ёки уларнинг вакиллари, шунингдек гувоҳлар ва процесснинг бошқа иштирокчилари иш юритилаётган тилда со'злашмаган ҳолларда суд ҳаракатлари, ёзма ҳужжатларни таржима қилиш билан бир қаторда амалга оширилади. Суд таржимони, шунингдек, соқов ёки карнинг ( сурдо-таржимон ) белгиларини тушунадиган ва жараёнда иштирок этишга таклиф қилинган шахсдир.
Россияда суд таржимони
Россия Таржимонлар Иттифоқи лойиҳаси
2014 йил декабр ойида Россия Таржимонлар уюшмаси таркибида суд таржимонларининг ягона давлат реэстрининг яратилиши муносабати билан Россия Федерациясининг айрим қонун ҳужжатларига о'згартиришлар киритиш лойиҳасини ишлаб чиқиш бо'йича ташаббус гуруҳи тузилди. Ташаббус гуруҳи томонидан ишлаб чиқилган “Суд таржимони тўғрисида”ги Низом лойиҳаси Москва шаҳридаги Россия Таржимонлар уюшмасининг ВИИИ ёзги таржимонлик мактабида профессионал таржимонлар жамоатчилигига тақдим этилди. Алушта. Лойиҳада муаммони ҳал қилишнинг таклиф этилаётган усули малака имтиҳонини муваффақиятли топширган ва шу билан таржимон сифатидаги малакасини тасдиқлаган шахслар тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ягона ахборот базасини яратишдан иборат. Мутахассис таржимоннинг малакасини тезда баҳолаш имконини берувчи ма'лумотлар ко'рсатилган ма'лумотлар базасига киритилиши керак. Лойиҳада жараёнда иштирок этиш учун таржимонни таклиф қилиш тартиби билан бир қаторда, суд таржимони фаолиятини тўхтатиб туриш ва тугатиш асослари, шунингдек унинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, шу жумладан унинг сифатини ошириш учун зарур бўлган ҳуқуқ ва мажбуриятлари батафсил баён этилган. о'з вазифаларини бажариш.
Германиядаги суд таржимони
Германияда қасамёдли таржимон суд томонидан суд жараёни давомида таржимон сифатида жалб қилинган шахсдир. Агар ишда иштирок этувчи шахслардан бири ёки суд муҳокамасининг бошқа иштирокчиси иш юритилаётган тилни билмаса, таржимонни жалб қилиш мажбурий ҳисобланади. Таржимоннинг тақдим этилиши чет элликлар ёки суд муҳокамаси олиб бориладиган тилни билмайдиган шахсларга суд муҳокамаси чоғида ўз она тилидан фойдаланиш ҳуқуқини кафолатлайди.
Канададаги суд таржимони
Канадада суд таржимаси (Олий суд бундан мустасно) федерал эмас, балки вилоят қонунлари билан тартибга солинади ва талаблар вилоятдан вилоятга фарқ қилиши мумкин. Барча ҳолларда, қоида тариқасида, вилоят прокуратураси суд таржимасининг буюртмачиси сифатида ишлайди, таржима судда ог'заки равишда амалга оширилади (шу жумладан суд мажлисида тақдим этилган ҳужжатлар вараг'идан о'қиш). Судда ёзма таржима одатда талаб қилинмайди; манфаатдор шахс ёзма таржимани талаб қилса, у прокуратура томонидан эмас, балки манфаатдор шахс томонидан то'ланади.
Аксарият таржимонлар учун суд ишлари, қоида тариқасида, асосий иш билан биргаликда амалга оширилади. Истисно Канаданинг расмий тиллари (инглиз ва франсуз) о'ртасидаги таржималардир, аммо бу ҳолда таржимон, қоида тариқасида, Канада университетларидан бирида ихтисослаштирилган ма'лумотга (инглиз-франсузча таржимашунослик) эга бо'лиши керак.
Канаданинг инглиз тилида со'злашувчи провинсияларида таржимонлар вилоят прокуратураси томонидан аккредитациядан о'тган ва уларнинг иши ёзувлари тегишли шаҳарлар судларида ваколатли ходимлар томонидан юритилади. Канада фуқаролиги талаб қилинмайди. Резюме шаҳар судларига ёки бевосита вилоят прокуратурасига юборилади. Малакаси потенциал мезонларга жавоб берадиган таржимон суд олдида ориэнтация сессиясига таклиф қилинади, шундан со'нг унга мақсадли тилдан инглиз тилига ва аксинча, кетма-кет ва синхрон таржимонлик топшириқларидан иборат имтиҳон топширилади. Вазифаларнинг бажарилиши аудио ташувчиларга ёзиб олинади ва бошқа аккредитацияланган таржимонлар томонидан мустақил баҳолаш учун юборилади; баҳолаш натижаларига ко'ра, аккредитация то'лиқ ёки шартли бо'лиши мумкин (иккинчи ҳолда, таржимон фақат "энг яхшиси ё'қлиги учун" вазиятда чақирилади).
Вилоят реэстрида ро'йхатдан о'тган таржимон о'з шаҳрининг судига ҳам, (унинг розилиги билан) бошқа шаҳарларга ҳам чақирилиши мумкин - бу ҳолда ҳам ё'л вақти, ҳам транспорт ва овқатланиш харажатлари то'ланади. Суд мажлисида қатнашиш учун энг кам ҳақ то'ланадиган вақт, ҳатто мажлис аввалроқ тугаган бо'лса ҳам, 3 соатни ташкил қилади.
Квебекда таржимонларни аккредитация қилиш суд тизимида амалга оширилмайди; судларда иштирок этиш учун сиз Квебек таржимонлар ва таржимонлар орденининг то'лиқ а'зоси бо'лишингиз керак.
Яна қаранг
- Таржимон
- Юридик таржима
Адабиёт
- Атабекова А. А.. Переводчик в уголовном процессе РФ и зарубежных стран. М.: РУДН, 2018. ИСБН 978-5-209-09231-5.
- Гамзатов М. Г.. Техника и специфика юридического перевода: Сб. статей., СПб., 2004. ИСБН 5-8465-0302-0.
- Ларин А. А., Обидина Л. Б. Участие переводчика в суде и на досудебных стадиях процесса: проблемы и пути их решения // Вестник Нижегородского университета им. Н.И. Лобачевского. — 2016. — № 3. — С. 143—147.
- Ларин А. А., Обидина Л. Б., Сдобников В. В. Уголовная ответственность за заведомо неправильный перевод // Судебный вестник Нижегородской области. Журнал судейского сообщества Нижегородской области. — 2016. — № 4(46). — С. 35—38.
- Обидина Л. Б. Культура судебного перевода: проблемы практики // Юридическая техника. — 2016. — № 10. — С. 557—563.
- Обидина Л. Б. Кому служит переводчик в суде? // Юридическая техника. — 2017. — № 11. — С. 517—521.
Ҳаволалар
- Сербия Республикасида юридик таржима (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-01-29 санасида архивланган)
- Суд таржимонлари ҳақида Интернетда нима ёзадилар[сайт ишламайди]
- Россия Таржимонлар уюшмасининг суд таржимаси институти то'г'рисидаги низом лойиҳаси