Sufetula jangi
Субайтила жанги (арабча: معركة سبيطلة) – 647-йилда Рошидун халифалигининг араб мусулмон кучлари ва Африканинг Византия эксархати ўртасида бўлиб ўтган жанг[2].
| Суфетула жанги | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Мусулмонларнинг Мағрибга истилоси ва Араб–Византия урушларининг бир қисми | |||||||
| |||||||
| Қўмондонлар | |||||||
| Рошидун халифалиги | Византия империяси
| ||||||
| Кучлар | |||||||
| 20,000 нафар эркак[1] | 120,000 нафар эркак[1] | ||||||
Тарихи
Африка эксархати ички низолар гирдобида эди. Бунга, асосан, православ халкидонлик аҳолининг кўпчилиги билан монофелитизм тарафдорлари ўртасидаги қарама-қаршилик сабаб бўлган. Монофелитизм – бу император Ҳераклеиос томонидан 638-йилда ишлаб чиқилган ва илгари сурилган, халкидонлик ақидаси билан монофизитлик ўртасида муросага эришишга бўлган уриниш эди.
Жанг
647-йилда халифа Умарнинг вориси Усмон Абдуллоҳ ибн Саъд ибн Абу Сарҳга 20,000 аскардан иборат қўшин билан Африка эксархатига юриш қилишни буюрди. Мусулмонлар Ғарбий Триполитанияга бостириб кириб, Византия провинсияси Бизаçэна шимолий чегарасигача етиб бордилар. Араб қўшини юришни тугатиб, ортга Миср томон қайтаётганида, уларни Суфетула яқинида Грегорй бошчилигидаги Византия қўшини тўхтатиб қолишга уринди. Аммо жанг пайтида Грегорий Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр томонидан ўлдирилди ва унинг қўшини мағлубиятга учради[3][4]. „Ал-Бидоя ваън-Ниҳоя“ асарида айтилишича, Грегорйнинг аскарлари Абдуллоҳнинг қўшинини тўлиқ қуршовга олган. Шу пайтда Абдуллоҳ ибн Зубайр Грегорйни аравасида кўриб қолган ва Абдуллоҳ ибн Саъдга уни тутиб олиш учун кичик гуруҳ юборишни таклиф қилган. Бу режа муваффақиятли амалга оширилган ва Зубайрнинг тўсатдан уюштирилган ҳужуми натижасида Грегорй ҳалок бўлган. Бу воқеадан сўнг Византия қўшинининг руҳияти бутунлай пасайиб кетган ва қўшин тор-мор этилган[5].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 معركة سبيطلة سنة 27هـ، مقال لمحمد منير الجنباز، شبكة الألوكة (Wайбаcк Мачине сайтида 12 Жуне 2018[Дате мисматч] санасида архивланган)
- ↑ Каэги, Wалтер Э.. Муслим Эхпансион анд Бйзантине Cоллапсе ин Нортҳ Африcа. Cамбридге Университй Пресс, 2010. ИСБН 978-0-521-19677-2.
- ↑ УНЕСCО. Тҳе дифферент аспеcц оф исламиc cултуре: Тҳе Спреад оф Ислам тҳроугҳоут тҳе Wорлд (эн). УНЕСCО Публишинг, 2011-12-31. ИСБН 978-92-3-104153-2.
- ↑ Прингле (1981), п. 47
- ↑ Жоҳнстон, Ҳаррй Ҳ.. А Ҳисторй оф тҳе Cолонизатион оф Африcа бй Алиэн Раcес (эн). Cамбридге Университй Пресс, 2011-06-09. ИСБН 978-0-521-23128-2.