Surnay (dudka)

Карелиялик чо'понларнинг сурнайлари

Рус халқ чолг'у асбоблари

Дудка (сурнай) - Россия, Белоруссия ва Украинада бо'йлама найлар ( найчалар, найлар ва бошқалар) оиласига мансуб халқ дамли чолг'у асбобларининг умумий номи .

Тузилиши

Сурнай о'йнаш тешиклари ва ҳуштак мосламаси бо'лган қувурдир. Қувурлар о'лчамлари (узунлиги 20 дан 50 см гача), қувурларнинг шакли (конуссимон, текис, кенгайиши, учлари торайиши билан), о'йнаш тешиклари сони ва ҳуштак мосламасининг дизайни билан фарқланади. . Ишлаб чиқариш учун заранг, кул, финдиқ, шох, қараг'ай, жо'ка, шингилдан фойдаланилади. У қамишдан иборат бо'либ, бир нечта ён тешиклари ва пуфлаш учун ог'из бо'шлиг'ига эга. Замонавий амалиётда уни ясаш учун алюминий ва эбонит ишлатилади. Бутун ва йиг'иладиган турлари мавжуд. Дудкалар бург'уланади, ёндирилади, қо'лда ишлов берилади.

Қо'ш сурнайлар ҳам мавжуд: иккита букланган дудка битта умумий ог'из бо'шлиг'и орқали пуфланади .

Дудка 1980 йилда Москва ва Ленинград консерваториялари талабалари томонидан Белгороддан Воронежгача бо'лган ярим ё'лда жойлашган Болшебйково ва Подсереднеэ қишлоқларида топилган.

Дударлар. Замонавий рассомнинг расми

Дудка (сурнай)нинг мусиқа асбоби сифатида машҳурлиги ко'плаб мақоллар ва со'злар билан тасдиқланади, масалан:

• "о'з сурнайи (дудкасини) пуфлаш" - э'тирозларга қарамай, о'жарлик билан бир ишни такрорлаш;
• "бировнинг сурнайига рақсга тушиш" - бировнинг талабларини итоаткорлик билан бажариш;
• "ҳам тикувчи, ҳам о'роқчи, ҳам сурнайчи" - ко'п соҳаларда муваффақият қозонган (ёки истеҳзоли ма'нода о'зини шундай муваффақиятга эришганини да'во қилувчи) ҳақида.