Suroqa ibn Molik
Бу мақоланинг бетарафлиги шубҳа остидадир. Батафсилроқ маълумот учун мақола мунозарасига қаранг. |
Суроқа ибн Молик ибн Жу'шум ал-Киноний (арабча: سراقة بن مالك بن جعشم الكناني) - Қурайш қабиласининг бо'г'имларидан бири ва арабларнинг Аднон шажарасига мансуб бо'лган Кинона қабиласи а'зоси. У машҳур чавандоз ва Муҳаммад пайг'амбар ва Абу Бакрнинг Мадина шаҳрига ҳижрати пайтида, уларнинг боши эвазига Қурайш белгилаган мукофот истагида, уларни саҳрода топишга муваффақ бо'лган ягона инсон.
Суроқанинг Муҳаммад ва Абу Бакрни та'қиб қилиши
Муҳаммад ва Абу Бакр Маккани тарк этгач, Қурайш уларни топа олган кишига 100 туя миқдоридаги мукофотни э'лон қилди. Суроқа ибн Молик маҳоратли та'қибчи эди ва уларни қувиб, мукофотни қо'лга киритишга ҳаракат қилди.
У ё'ловчиларни топишга муваффақ бо'лди, лекин улар унга ко'риниши биланоқ, Муҳаммад Аллоҳга илтижо қилди: " Эй Аллоҳ! Қандай ё'л билан бо'лса ҳам, бизни ундан ҳимоя қил"[1]. Со'нгра, унинг отининг оёқлари қумга чо'кди. У Муҳаммад ва Абу Бакрдан камон о'қ узиш бо'лган масофада бо'лгани учун, у о'қ узмоқчи бо'лди, бироқ унинг қо'ллари шол бо'либ қолди. У қичқирди: "Эй Муҳаммад! Отимни, бу қумдан чиқиб олиши учун дуо қил.Мен ва'да бераманки,Мен ортимга қайтиб,та'қибни то'хтатаман".
У: "Эй Муҳаммад, биламан, бу - сенинг ишинг. Аллоҳга дуо қилгинки, мени бошимга тушган мусибатдан қутқарсин. Аллоҳга қасамки, мен сени мендан кейин излаб келганларни қайтараман. Мана, менинг о'қдонимдан битта о'қ ол. Фалон жойда менинг туяларим, қўйларимнинг ёнидан ўтасан, у ердан нима керак бўлса, олиб кет". Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Менга бунинг ҳожати ё'қ", дедилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у зот учун дуо қилдилар, у озод қилинди ва ҳамроҳлари олдига қайтиб кетди[2].
Муҳаммад яна дуо қилди, от қумдан чиқиб олди. Сўнгра Суроқа Муҳаммаднинг дини бир кун ғалаба қозонишини э’лон қилди ва Муҳаммад Ислом давлатининг бошлиғи бўлганида у ҳурматга сазовор бўлиши ҳақида ёзма ва’да беришини Муҳаммаддан сўради. Абу Бакр Муҳаммаднинг амри билан ва’дани суякка ёзиб, Суроқага топширди. Қайта бошлагач, Муҳаммад бир кун келиб Форс ҳукмдори Хусрав ИИнинг билакузукларини тақишини айтди. Суроқа Муҳаммад Форс ҳукмдори Хусрав ибн Хурмузнинг билакузукларини назарда тутганми, деб ҳайрон бўлиб сўради. Муҳаммад бош ирғаб,тасдиқлади.
Суроқа Муҳаммадни қидираётган Қурайшлик бир неча та'қибчиларга дуч келди ва Мадинага кетаётган ё'лда бу жуфтликдан асар ҳам топмаганини баҳона қилиб, уларни Маккага қайтишга ко'ндирди. У учрашганини айтган ягона одам Абу Жаҳл эди, у уни қо'рқоқлиги учун ҳақорат қилди.
Макка фатҳидан со'нг
Мадинага ҳижратдан 8 йил со'нг, Муҳаммад Маккага катта қо'шин бошчилиги кирди ва умумий омонлик э'лон қилди. Суроқа Муҳаммад ҳузурига кирди ва Шаҳодат калимасини келтирди (Имон калимаси). Ривоят қилинишича, у доим Муҳаммадни та'қиб қилганидан афсусланган. У Муҳаммад вафот этган куни г'амгин бо'лди, лекин Муҳаммаднинг ва'даси - Форс ҳукмдори Хусравнинг билакузукларини тақишини эслади.
Милодий 643/ ҳижрий 22-йилда Суроқа касал бўлиб, ўлими яқинлашди. Оиласи унинг о'лимига тайёргарлик ко'ра бошлашди, аммо Суроқа уйг'ониб, нима қилаётганларини со'ради. Улар уни дафн этишга ҳозирлик ко'раётганликларини айтишди, чунки улар Суроқани тирик қолади деб о'йламаган эдилар. Суроқа у ҳақида ташвишланмасликларини ва о'лмаслигини айтди. Оила а'золари буни у қаердан билишини со'рашди, у Муҳаммад уни Хусравнинг билакузукларини тақишга ишонтирганини ва ҳали уларни тақмаганини айтди.
Сосонийлар давлати иккинчи халифа Умар ибн Хаттоб халифалиги даврида фатҳ этилган. Умар Мусулмонларнинг Форсни фатҳ қилиш пайтидаги қо'мондони Са'д ибн Абу Ваққосдан хабар олди. Ўлжанинг бешдан бир қисми Мадинага Умарга юборилди. Унда ёқутлар билан безатилган Хусравнинг машҳур тожи, марваридлар билан безатилган тилла камари ва тилла билакузуклари бор эди. Умар қўшинлар қўмондони юборган ҳар бир нарсани кўздан кечирарди. То'сатдан Умар Суроқани олдига чақириб, бошига тож кийдириб, унга тилла нақшли ко'йлак ва тилла билакузукларни кийишга ёрдам берди.
Суроқага бу кийимларни кийиш ноқулай эди, шунинг учун у қо'лини ко'тарди ва "Эй Аллоҳ, қандай қилиб мен унга Сенинг Пайг'амбаринг лойиқроқ бо'лган нарсани кияман. Мен жазо ҳидини сезяпман".
Со'нгра у Умарга о'гирилди ва қироллик зийнатларини мусулмонлар орасида тақсимот қилишини со'ради.
Манбалар
- ↑ „Муснад Аҳмад, Боок 1, Ҳадитҳ 3“. суннаҳ.cом. Қаралди: 2020-йил 28-октябр.
- ↑ „Муснад Аҳмад, Боок 1, Ҳадитҳ 3“. суннаҳ.cом. Қаралди: 2020-йил 28-октябр.