Sutan Syahrir

Сутан Сяҳрир

Сутан Сяҳрир (эски имло: Соэтан Сяҳрир, 1909-йил 5-март – 1966-йил 9-апрел) — интеллектуал, кашшоф ва Индонезия мустақиллиги учун курашган инқилобчи. Индонезия мустақилликка эришгандан со'нг у Индонезиянинг биринчи сиёсатчиси ва бош вазири бо'лди. У 1945-йил 14-ноябрдан 1947-йил 20-июнгача Индонезия Бош вазири лавозимида ишлаган. Сяҳрир 1948-йилда Индонезия Социалистик партиясига асос солган. У сиёсий маҳбус сифатида сургунда вафот этган ва ТМП Калибата, Жакартада дафн этилган. Сутан Сяҳрир 1966-йил 9-апрелда Президентнинг 1966-йилдаги 76-сонли фармони билан Индонезиянинг Миллий Қаҳрамонларидан бири этиб тайинланган.‌‌

Тарих

Унинг отаси Дели султонининг маслаҳатчиси ва Меданда бош прокурор (ландраад) бо'либ хизмат қилган. Сяҳрирнинг отаси таниқли аёл фаол ва журналист Роҳана Кудус билан бир хил. Сяҳрир о'з даврининг энг тажрибали маҳаллий биржа брокери Соэтан Сжахсам ва Буюк Индонезия партиясидан (Париндра) прокурор ва сиёсатчи Соэтан Ноэраламсжаҳ билан туг'илган.‌‌ Сяҳрир Медандаги энг яхши бошланг'ич мактабларда (ЭЛС) ва о'рта мактабларда (МУЛО) о'қиди. Бу уни турли хорижий китоблар ва юзлаб голланд романларига олиб келди. Кечаси у европалик меҳмонлар учун махсус меҳмонхона - Ҳотел Де Боэрда (ҳозирги Ҳотел Натоур Дҳарма Дели) қо'шиқ куйларди. 1926-йилда у МУЛОни тугатди, Бандунгдаги о'рта мактабга (АМС) о'қишга кирди. О'ша мактабда у Индонезия талабалар театри уюшмасига (Батовис) режиссёр, ссенарий муаллифи ва актёр сифатида қо'шилди. Йиғилган маблағни ўзи асос солган Тжаҳжа Волксуниверситеит (Халқ университети нури) мактаби учун сарфлаган.‌‌

Ҳаётнинг охири

1955-йилда ПСИ Индонезиядаги биринчи умумий сайловда овоз то'плай олмади. 1958-йилдаги ПРРИ ишидан со'нг, Сутан Сяҳрир ва Президент Соэкарно о'ртасидаги муносабатлар 1960-йилда ПСИ ниҳоят тарқатиб юборилгунга қадар ёмонлашди. 1962-йилдан 1965-йилгача Сяҳрир ҳибсга олинди ва инсултга учрагунига қадар судсиз қамалди. Шундан со'нг Сяҳрирга Швейцариянинг Сюрих шаҳрида даволанишга рухсат берилди. Илгари ПСИ раисининг о'ринбосари бо'лган яқин до'стларидан бири Сугондо Джожопуспито уни Кемаёран аэропортига олиб борди ва Сяҳрир ко'зларида ёш билан Сугондони қучоқлади. Сяҳрир 1966-йил 9-апрелда Швейцарияда вафот этди.‌‌

Манбалар

ҳттпс://ид.м.wикипедиа.орг/wики/Сутан_Сжаҳрир

Ҳаволалар

ҳттпс://ид.м.wикипедиа.орг/wики/Сутан_Сжаҳрир