Sutra (parda)
Sutra (سترة (arab tili) so‘zma-so‘z: “to‘siq, parda”) — bu namoz o‘qiyotgan shaxs bilan uning oldidan o‘tib ketuvchi kishi o‘rtasida to‘siq vazifasini bajaradigan predmetdir[1][2][3][4]. Namoz o‘qiyotgan kishi sutraga uch tirsak (bilak) uzunligidan oshmagan masofada turishi lozim. Sutraning balandligi kamida bir tirsak uzunligidan (ya’ni tuya egarligining orqa qismi balandligiga teng) kam bo‘lmasligi kerak[5], uning kengligi esa aniq belgilab qo‘yilmagan. Sutra topilmagan holatlar bundan mustasno, sutra qo‘yish namoz o‘qiyotgan har bir kishi uchun vojib hisoblanadi[6].
Ba’zan tashqi tomondan qaralganda go‘yo namoz o‘qiyotgan kishi oldidagi predmetga ibodat qilayotgandek tuyulishi mumkin, biroq bu shart emas. Sutra o‘rniga devorga qarab turish yoki qo‘l bilan yo‘lni to‘sish ham mumkin. Shuningdek, namoz o‘qiyotgan kishi bilan uning sutrasi orasidan o‘tish, yoki sutrasi bo‘lmagan kishiga uch tirsak masofadan yaqin o‘tish man etiladi (chunki uch tirsak masofa — sutradan uzoqlashishning maksimal chegarasidir)[7][8]. Biroq jamoat bilan o‘qiladigan namoz safalari orasidan o‘tishga ruxsat beriladi.
Sutra bilan bog‘liq hadislar
Sahl ibn Abu Hathma rivoyat qiladi: رواه سهل بن أبو هاثماه Paygʻambar aytdilar: “Sizlardan biringiz sutraga qarab namoz o‘qisa, unga yaqin tursin va Shayton uning namozini buzishiga yo‘l qo‘ymasin”[9].
Abu Sa’id al-Xudriy rivoyat qiladi: رواه أبو سعيد الخدري Payg‘ambar aytdilar: “Sizlardan biringiz sutraga qarab namoz o‘qisa, unga yaqin tursin va hech kimni uning oldidan o‘tishiga yo‘l qo‘ymasin.”
Allohning Rasuli dedilar: لا تصل إلا إلى سترة، ولا تدع أحداً يمر بين يديك، فإن أبى فلتقاتله؛ فإن معه القرين “Faqat sutraga qarab namoz o‘qi va namoz paytida oldingdan hech kimni o‘tkazma. Agar u baribir o‘tmoqchi bo‘lsa, uni qaytar, chunki u bilan birga shayton bordir”[10].
Ko‘plab Hadislarda sutra olish mustahkam sunnat ekani zikr qilingan. Masalan, Abdurrahmon ibn Abu Sa’id otasidan rivoyat qiladi: “Allohning Rasuli (s.a.v) aytdilar: ‘Sizlardan biringiz namoz o‘qisa, sutraga qarab o‘qisin, unga yaqin tursin va hech kimni oldidan o‘tkazmasin. Agar kimdir oldidan o‘tmoqchi bo‘lsa, uni qaytarsin, chunki u shaytondir”[11].
Sutra haqidagi fiqhiy hukmlar
Hanafi mazhabiga ko‘ra, agar kishi sutrasiz namoz o‘qiyotgan bo‘lsa va uning oldidan kimdir o‘tib ketsa, bu holat namozni buzmaydi[12].
Shuningdek qarang
Manbalar
- ↑ Bukhari, Book 2, Volume 15, Hadith 89, 90: The Two Festivals (Eids)
- ↑ Bukhari, Book 1, Volume 8, Hadith 373, 422: Prayers
- ↑ Bukhari, Book 1, Volume 4, Hadith 187: Ablutions
- ↑ Sahih Muslim, Book 4, Hadith 1011: The Book of Prayers
- ↑ Muslim, Book 4, Hadith 1008, 1009: The Book of Prayers
- ↑ Bukhari, Book 1, Volume 9, Hadith 485: Virtues of the Prayer Hall (Sutra of the Musalla)
- ↑ Bukhari, Book 1, Volume 9, Hadith 488, 489: Virtues of the Prayer Hall (Sutra of the Musalla)
- ↑ Muslim, Book 4, Hadith 1023: The Book of Prayers
- ↑ Sunan Abu Dawud :: Book 2 : Hadith 695
- ↑ Sahih Ibn Khuzaimah, Chapter: Salat, Hadith No. 793
- ↑ [[1](https://sunnah.com/ibnmajah/5/152) Sunan Ibn Majah]
- ↑ Al Mabsut Vol. 1, page 191