Сувайдодаги терактлар 2018-йил 25-июл куни Суриянинг Сувайдо шаҳри ва унинг атрофида содир этилган бир қатор худкуш портлашлар ва қуролли ҳужумлардир. Ҳужумларда 258 киши ҳалок бўлгани, 200 дан ортиқ киши жароҳатлангани тахмин қилинмоқда. Ҳужумлар учун масъулиятни Ироқ ва Шом Ислом Давлати (ИШИД) ўз зиммасига олди[1][2]. Маҳаллий кузатувчилар Ҳужум ортида Асад ҳукумати турганини тахмин қилинмоқда[3].

Сувайдодаги терактлар

Сувайдонинг Сурия харитасидаги ўрни
Жойлашган Сувайдо, Suriya bayrogʻi Сурия
Сана 2018-йил 28-июл (2018-07-28)
Ҳужум тури
худкуш портлашлар,
отишмалар,
гаровга олиш
Қурол портловчи камарлар
ўқотар қуроллар
Ҳалок бўлганлар 258 нафар (63 нафар террористлар)
Жароҳат олганлар
180

Воқеаларнинг бориши

Биринчи ҳужумлар шаҳарнинг мудофаа позицияларига амалга оширилди. Ўқ-дорилар заҳиралари тугаб бўлгач, террорчилар шаҳидларнинг камарларини портлатдилар[4]. Сурия Араб Ахборот Агентлиги Сувайдода иккита алоҳида худкушлик ҳужуми содир этилгани ва яна икки ҳужумчи ўзини портлатиб юборишдан олдин йўқ қилингани, яна бирининг ҳибсга олингани ҳақида хабар берди. Жангари гуруҳлар ал-Мушаннафда ҳам келишилган ҳужумлар уюштириб, бир қанча аҳоли пунктларини вақтинчалик назорат остига олди ва асирларни гаровга олди. Бир вақтнинг ўзида 7 та аҳоли пунктига ҳужум қилинди. Ҳар бир аҳоли пунктига 50 га яқин террорчи ҳужум қилган. Қайд этилишича, террорчилар ўзини меҳмондек кўрсатиб, уй эшигини тақиллатган. Эшикни очганнинг юрагига пичоқ санчилган, кейин террорчилар оталари, ака-укалари ва опа-сингиллари қандай ваҳшийларча ўлдирилганини кўришлари учун ўғил ва қиздан бошқа ҳаммани ўлдиришган, кейин эса бу ҳақда гапириб, қалбида қўрқув уйғотган. Террорчилар армия, давлат хавфсизлик идоралари ва ҳаттоки аҳоли ўртасида жойлашган аҳоли пунктларида шахсий қуроллари йўқлигида тинч аҳолини ўлдирган. Аҳоли кичик калибрли қуроллар билан қуролланган эди, бироқ ҳужумлардан бир кун олдин барча қуроллар давлат идоралари томонидан мусодара қилинган эди. Терактлар содир бўлган тунда аҳоли пунктларида электр энергияси йўқ эди. Аввалроқ шаҳарда позицияларни эгаллаган армия ва фуқаро мудофааси кучлари ҳужумлардан бир неча кун олдин қайта жойлаштирилди. Маълум қилинишича, ИШИД кучлари шаҳарда бўлмаган, бироқ ўт очишни тўхтатиш натижасида улар Сувайдо тоғли ҳудудига кўчирилган. Ҳужумлардан бир кун ўтиб, давлат Сурия ҳаво кучлари иштирокида аҳоли пунктлари устидан назоратни тиклади.

Сабзавот бозори ҳудудида содир бўлган ўзини портлатишлар камида 38 кишининг қурбон бўлишига олиб келди.

Қурбонлар

Аввалига Сувайд соғлиқни сақлаш бошқармаси бошлиғи 96 киши ҳалок бўлгани ва жами 176 киши яралангани ҳақида хабар берган эди. Кейинчалик, бир расмий ҳужумларда 215 киши ҳалок бўлган ва 180 киши яраланганини таъкидлаб, кўпроқ қурбонлар ҳақида хабар берди[5]. Сурия Инсон ҳуқуқлари обсерваторияси (штаб-квартираси Буюк Британияда жойлашган ташкилот) 255 киши ҳалок бўлган, улардан 142 нафари тинч аҳоли, 113 нафари хавфсизлик кучлари ва 63 нафари ИШИД жангарилари эканлигини[6][7], 200 дан ортиқ киши жароҳатланганини хабар берди[8].

Ташкилотчилар

Сурия расмийлари Сувайдодаги ҳужум учун жавобгарликни ИШИД олганини айтишган, бироқ маҳаллий кузатувчилар ҳужум ортида Асад ҳукумати тургани, шу тариқа Сувайдо халқидан жанг қилишдан бош тортгани учун қасос олаётганини тахмин қилишмоқда. Шундай қилиб, террорчилик ҳужумидан бироз олдин Сувайдо аҳолисининг аралашувисиз „Оқ дубулғалар“ ташкилоти аъзолари қишлоқ ҳудудидан ўтиб, Дародаги ҳужум пайтида ҳукумат қўшинларининг ғалабасидан кейин чекинишди, кейин эса „Оқ дубулғалилар“ Сурия чегарасини кесиб ўтиб, Исроил ва Иорданияга эвакуация қилинди.

Оқибатлар

Сувайдо губернатори Амир ал-Эшининг айтишича, шаҳарда қонун ва тартиб кечгача тикланган. „Ихбария ТВ“ давлат телеканалининг хабар беришича, ҳаво кучлари ИШИД томонидан босиб олинган ал-Матуна, Дума ва Тима[9] аҳоли пунктларига бир қатор бомбали ҳужумлар уюштирган.

Халқаро муносабат

Миср парламентининг араб алоқалари қўмитаси раиси Саад ал-Ҳамол террор ҳужумларини қоралаб, Суриянинг ички ишларига халқаро аралашув “террорчилар учун фронт бўлиб хизмат қилади"[10], деб ҳисоблайди.

Манбалар

  1. ↑ „Сйриа wар: Море тҳан 200 деад ин суиcиде аттаcкс“. ББC (25-июл 2018-йил).
  2. ↑ Ал-аwсат, Ашарқ „ИСИС Cоммиц Массаcре ин Сйриа’с Сwеида ас Толл Рисес“ (украинча). ааwсат.cом. 2019-йил 1-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-июл.
  3. ↑ Когда ИГИЛ* стучится в дверь
  4. ↑ CНН, Кареэм Кҳаддер анд Сараҳ эл Сирганй,. „ИСИС сайс ит'с беҳинд тҳе аттаcкс ин Сйриа тҳат киллед 166“. CНН.
  5. ↑ „Упдате: Деатҳ толл оф ИС аттаcкс ин Сйриа'с Сwеида рисес то 215“. www.хинҳуанет.cом (25-июл 2018-йил). 1-май 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-июл 2022-йил.
  6. ↑ Пеопле анд ресиденц оф ал-Суwаидаа ревеал то СОҲР детаилс оф тҳе деатҳ cоминг фром тҳе эаст
  7. ↑ „ИС леавес Сйриа Друзе реэлинг фром ҳеавиэст лоссес оф wар“. 2019-йил 23-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 29-июл.
  8. ↑ „Меҳр алс 200 Тоте беи ИС-Ангрифф ауф сйрисче Стадт“ (Аустриан) (25-июл 2018-йил).
  9. ↑ МcКернан, Бетҳан. „Исис суиcиде бомбингс ин Сйриа килл 215 ин деадлиэст аттаcк ин монтҳс“ (инглизча). Тҳе Индепендент (25-июл 2017-йил).
  10. ↑ „Парл'т cоммиттеэ сламс террорист аттаcк он Сйриа'с Ас Суwайда“ (инглизча). Тҳе Эгйптиан Газетте (26-июл 2018-йил). 27-июл 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-июл 2022-йил.