Syao Van-chji
Сяо Ван-чжи — Сяо Ван-чжи (мил.авв ?—47) Хитойдаги Хан империяси императори Сюан-ди (91—49) ҳукумронлиги даврида яшаган олим ва давлат амалдори. Туғилган жойи Дунхай ўлкаси, Ланлин уэзди (Хитойнинг ҳозирги Шандун ўлкаси, исян уездининг шарқий қисми) деб келтирилади. Иккинчи номи Чан-цин бўлиб, қишлоқ хўжалиги билан шуғулланувчи ўртаҳол деҳқон оиласи вакили бўлган. Сяо Ван-чжи ёшлик йилларида Конфуцийлик таълимотини чуқур ўрганган. Хан империяси саройида ўтказилган имтиҳонда мувоффақиятли ўтган ва саройда тансоқчи вазифасига ишга қабул қилинган. Кичик укаси томонидан амалга оширилган жиноят сабабли саройни тарк этишга мажбур бўлган. Аммо, тез орада ортга қайтариб, чақириб олинган. Садоқати ва билимдонлиги сабали саройда мансаби ошиб борган. Хан империясида юксак мартабаларга эга бўлган амалдор Хо Гуан (?—67) вафот этгандан кейин, Сяо Ван-чжи императорга яширин маълумот тайёрлаб киритган[1]. Чунки, Хо Гуан император Сюан-дига ўз қизларидан бирини турмушга берган бўлиб, империя саройида Хо оиласининг таъсири катта бўлган. Сяо Ван-чжи берган маслаҳатга кўра, император Хо оиласи аъзоларини мансабидан четлатиш керак бўлган. Бу маълумот кейинчалик Хо оиласи томонидан исён кўтаришга уринишда ўз тасдиғини топган. Сяо Ван-чжи маслаҳати билан Хо оиласи бутунлай қириб ташланган. Сяо Ван-чжи хизматлари эвазига Пинчюан ўлкасининг бошлиғи, Шарқий пойтахт бошлиғи, элчиларни қабул қилиш идораси бошлиғи, бош сензор ва валиаҳд шаҳзода устози каби вазифаларга тайинланган. Тахтга император Юан-ди (мил.авв. 49—33) ўтиргандан сўнг, императорнинг устози сифатида катта мавқега эришган. Фаолиятининг сўнггида Сяо Ван-чжига амалдорлардан Хун Гун ва Ши Сянлар томонидан қилинган туҳмат сабабли ўз жонига қасд қилишга мажбур қилинган[2].